فصل دوم: تئوری تحقیق

 

 

 

 

 

2-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….11

 

 

2-2- مدیریت با هوش اخلاقی……………………………………………………………………………………………………12

 

 

2-3- اصول هوش اخلاقی در مدیریت…………………………………………………………………………………………13

 

 

2-4-  رفتار اخلاقی……………………………………………………………………………………………………………………14

 

 

2-5-اهمیت و ضرورت بحث های اخلاقی……………………………………………………………………………………14

 

 

2-6-  مسایل اخلاقی در مدیریت…………………………………………………………………………………………………15

 

 

2-7-ویژگی مسایل اخلاقی در مدیریت………………………………………………………………………………………..17

 

 

2-8-تجزیه و تحلیل مسایل اخلاقی در مدیریت…………………………………………………………………………….18

 

 

2-9-اقتصاد و اخلاق مدیریت……………………………………………………………………………………………………..19

 

 

2-10-حقوق و اخلاق مدیریت……………………………………………………………………………………………………19

 

 

2-11-فلسفه و اخلاق مدیریت……………………………………………………………………………………………………20

 

 

2-12-محتوای مدیریت اخلاقی و تاثیر اقتصاد در آن……………………………………………………………………..20

 

 

2-13- قانون و اخلاق مدیریت……………………………………………………………………………………………………21

 

 

2-14- انتخاب مدیریت اخلاقی…………………………………………………………………………………………………..24

 

 

2-15- ویژگی­ها و شرایط اجرایی قانون………………………………………………………………………………………..25

 

 

2-16- قانون و اخلاق در مدیریت……………………………………………………………………………………………….26

 

 

2-17- زمینه ی شکل­گیری قانون…………………………………………………………………………………………………27

 

 

2-18- اصول پنجگانه اخلاق رهبری………………………………………………………………………………………….30

 

 

2-19- تاریخچه و سوابق موضوع………………………………………………………………………………………………..31

 

 

 

 

 

فصل سوم: روش شناسی تحقیق

 

 

 

 

 

3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….34

 

 

3–2 روش تحقیق …………………………………………………………………………………………………………..34

 

 

3-3-متغیرها و فرضیات پزوهش………………………………………………………………………………………………….36

 

 

3-4-روش جمع­آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………..37

 

 

3-5-جامعه آماری و نمونه ی آماری…………………………………………………………………………………………….37

 

 

3-6-ابزار گردآوری اطلاعات………………………………………………………………………………………………………39

 

 

3-7-پایایی و روایی پرسش نامه………………………………………………………………………………………………….41

 

 

 

3-8- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات…………………………………………………………………………………………..43

 

 

 

 

 

فصل چهارم: یافته­های تحقیق

 

 

 

 

 

4-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………46

 

 

4-2- آمار توصیفی…………………………………………………………………………………………………………..46

 

 

4-3-  آمار استنباطی………………………………………………………………………………………………………..50

 

 

4-4- تحلیل جانبی…………………………………………………………………………………………………………………….69

 

 

 

 

 

فصل پنجم: خلاصه و نتیجه­گیری

 

 

 

 

 

5-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….75

 

 

5-2-نتایج حاصل از تحلیل داده­ها………………………………………………………………………………………………..75

 

 

5-4- ارایه ی پیشنهادات……………………………………………………………………………………………………………..80

 

 

 

 

 

پیوست­ها

 

 

پرسشنامه……………………………………………………………………………………………………………………………………83

 

 

 

 

 

منابع و مآخذ

 

 

 

 

 

منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………………………………….85

 

 

منابع غیرفارسی…………………………………………………………………………………………………………………………..86

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جدول­ها

 

 

 

 

 

3-1. جدول: مقیاس طیف لیکرت…………………………………………………………………………………………………40

 

 

3-2. جدول: ترکیب سئوالات پرسشنامه………………………………………………………………………………………..40

 

 

3-3. جدول: ضریب اعتماد با روش آلفاکرونباخ……………………………………………………………………………..42

 

 

4-1. جدول: جنسیت پاسخ دهندگان…………………………………………………………………………………………….47

 

 

4-2. جدول: فراوانی مربوط به سن پاسخ دهندگان…………………………………………………………………………48

 

 

4-3. جدول:.فراوانی مربوط به تحصیلات پاسخ دهندگان………………………………………………………………..49

 

 

4-4. جدول: ضریب همبستگی امانتداری و اعتماد شهروندان به شهرداری ماهشهر……………………………..51

 

 

4-5. جدول: ضریب تعیین، خطای معیار تخمین و آماره دوربین- واتسون…………………………………………52

 

 

4-6. جدول: تجزیه و تحلیل آنوا………………………………………………………………………………………………….52

 

 

4-7. جدول: ضرایب و رگرسیون امانتداری و اعتماد……………………………………………………………………….53

 

 

4-8. جدول: ضریب همبستگی خدمتگزاری و اعتماد شهروندان به شهرداری ماهشهر………………………….54

 

 

4-9. جدول: ضریب تعیین، خطای معیار تخمین و آماره دوربین- واتسون…………………………………………55

 

 

4-10. جدول: تجزیه و تحلیل آنوا………………………………………………………………………………………………..56

 

 

4-11. جدول: ضرایب رگرسیون خدمتگزاری و اعتماد……………………………………………………………………56

 

 

4-12. جدول: ضریب همبستگی مسئولیت پذیریو اعتماد شهروندان به شهرداری………………………………..57

 

 

4-13. جدول: ضریب تعیین، خطای معیار تخمین و آماره دوربین- واتسون……………………………………….58

 

 

4-14. جدول: تجزیه و تحلیل آنوا………………………………………………………………………………………………..59

 

 

4-15. جدول: ضرایب رگرسیون مسؤلیتپذیریو اعتماد……………………………………………………………………………59

 

 

4-16. جدول: ضریب همبستگی عدالت واعتمادشهروندان بهشهرداری ماهشهر…………………………………………….60

 

 

4-17. جدول: ضریب تعیین، خطای معیار تخمین و آمارۀ دوربین – واتسون (متغیر عدالت)…………………………..61

 

 

4-18. جدول: تجزیه و تحلیل آنوا………………………………………………………………………………………………..62

 

 

4-19. جدول: : ضرایب رگرسیون مسئولیت پذیری و اعتماد……………………………………………………………62

 

 

4-20. جدول: ضریب همبستگی تکریم ارباب رجوع و اعتماد شهروندان به شهرداری ماهشهر…………….63

 

 

4-21. جدول: ضریب تعیین، خطای معیار تخمین و آماره دوربین- واتسون……………………………………….64

 

 

4-22. جدول: تجزیه و تحلیل آنوا………………………………………………………………………………………………..65

 

 

4-23. جدول: ضرایب رگرسیون عدالت و تکریم ارباب رجوع………………………………………………………..65

 

 

4-24. جدول: ضریب همبستگی ویژگی­های اخلاقی مدیران و اعتماد شهروندان به شهرداری………………66

 

 

4-25. جدول: ضریب تعیین، خطای معیار تخمین و آماره دوربین- واتسون……………………………………….67

 

 

4-26. جدول: تجزیه و تحلیل آنوا………………………………………………………………………………………………..68

 

 

4-27. جدول: ضرایب رگرسیون عدالت و ویژگی­های اخلاقی مدیران………………………………………………68                                4-28. جدول:خلاصه نتایج فرضیات تحقیق…………………………………………………………………………………..69

 

 

4-29. جدول: آمار توصیفی مربوط به آزمون  تی…………………………………………………………………………..70

 

 

4-30. جدول: آمار استنباطی مربوط به آزمون تی……………………………………………………………………………70

 

 

4-31. جدول: فراوانیپاسخ دهندگان زن و مرد با توجه به متغیر اعتماد شهروندان به شهرداری …………….71

 

 

4-32. جدول: آزمون مقایسه میانگین مردان و زنان با توجه به متغیر اعتماد شهروندان به شهرداری……….71

 

 

4-33. جدول: تحلیل واریانس یک طرفه……………………………………………………………………………………….72

 

 

4-34. جدول: تحلیل واریانس یک طرفه……………………………………………………………………………………….73

 

 

5-1. جدول: خلاصه نتایج متغیرهای جمعیت شناسی……………………………………………………………………..76

 

 

5-2. جدول: خلاصه نتایج فرضیات پژوهش………………………………………………………………………………….79

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل­ها

 

 

عنوان صفحه

 

 

2-1. شکل: نقطه اشتراک بین استانداردهای اخلاقی و الزامات قانونی………………………………………………..27

 

 

4-1. شکل: نمودار جنسیت پاسخ دهندگان…………………………………………………………………………………….48

 

 

4-2. شکل: نمودار توزیع فراوانی مربوط به سن پاسخ دهندگان……………………………………………………….49

 

 

4-3. شکل: نمودار فراوانی مربوط به تحصیلات پاسخ دهندگان……………………………………………………….50

 

 

4-4. شکل: توزیع خطاهای رگرسیونی………………………………………………………………………………………….52

 

 

4-5. شکل: توزیع خطاهای رگرسیونی………………………………………………………………………………………….55

 

 

4-6. شکل: توزیع خطاهای رگرسیونی………………………………………………………………………………………….58

 

 

4-7. شکل: توزیع خطاهای رگرسیونی………………………………………………………………………………………….61

 

 

4-8 . شکل: توزیع خطاهای رگرسیون………………………………………………………………………………………….64

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

 

 

     هدف از انجام این تحقیق بررسی نقش و تأثیر اخلاق مدیران در افزایش میزان اعتماد شهروندان ماهشهر به شهرداری است. این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی از لحاظ هدف بوده و از نوع تحقیقات توصیفی است. جامعه آماری این تحقیق شهروندان ماهشهری است که با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی، 271 نفر از مراجعه کنندگان به شهرداری در مدت دو هفته مورد پرسش قرار گرفتند. ابزار اصلی تحقیق پرسشنامه بوده که روایی آن توسط پانلی از متخصصان در دو بخش روایی ظاهری و محتوا احراز گردیده است و پایایی آن بوسیله ضریب آلفای کرونباخ برای بخش­های مختلف احراز گردید.پس از تکمیل پرسشنامه­ها، مراحل تجزیه و تحلیل داده­ها در دو بخش توصیفی و استنباطی صورت گرفت. نتایج بدست آمده از تحلیل­های توصیفی نشان می­دهد که 68 درصد از پاسخگویان مرد و 38 درصد دارای تحصیلات لیسانس بوده و بیشترپاسخگویان در بازه سنی 41 تا 50 سال قرار دارند.

 

 

     نتایج حاصل از آزمون­های فرضیات تحقیق نشان می­دهد که در بین تمامی موارد مطرح شده در فرضیات تحقیق، ارتباط مثبت وجود دارد. همچنین فرضیه اصلی پژوهش که ارتباط ویژگی­های اخلاقی مدیران و اعتماد شهروندان به شهرداری ماهشهر است نیز ارتباط مثبت و معنی­دار است.

 

 

     پژوهش حاضر نشان می­دهد که خدمتگزاری، بیشترین رابطه را با اعتماد شهروندان به شهرداری ماهشهر دارد به عبارتی شهرداری ماهشهر از طریق خدمتگزاری، اعتماد بیشتری در میان مشتریان ایجاد کرده است.

 

 

کلمات کلیدی: اخلاق مدیران، اعتماد شهروندان، خدمتگزاری.    

 

 

 

 

 

 

• مقدمه

 

 

     کارهایی که به آنها کار اخلاقی گفته می­شود فرقشان با کار عادی این است که قابل ستایش و تحسین­اند. به عبارت دیگر یعنی انسان برای آنها ارزش قایل است. تفاوت کار اخلاقی با کار طبیعی در این است که کار اخلاقی در وجدان هر بشری دارای ارزش است( مطهری، 1366). مکتب انسان ساز اسلام به دنبال تربیت خلیفه الهی، یعنی انسان الهی که مظهر صفات حق تعالی است، برای رسیدن به این هدف عالی، مجموعه­ای از دستورات الهی در قالب اعتقادات، احکام و اخلاق بیان شده است. با توجه به جامعیت و فراگیر بودن اسلام به عنوان آیین زندگی، نوع نگاه اسلام به مدیریت مشخص خواهد شد. مدیریت از مهمترین مباحث جهان امروز است که با آن می­توان به دنیای بشریت کمک­های شایانی کرد زیرا جامعه بشری برای رسیدن به هدف به مدیرانی احتیاج دارد که هم هدف را خوب بشناسند و هم ابزار رسیدن به آن هدف را. همانطور که استاد مطهری می­فرمایند: مدیریت صحیح از ضعیف­ترین ملت­های دنیا قوی­ترین ملت­ها را می­سازد.

 

 

     بنابراین اسلام مکتبی است هدفمند و هدف آن تقرب به خداست. مدیریت اسلامی هم جزیی از این برنامه­ها است. مدیر در مدیریت اسلامی نقش الگو دارد لذا داشتن یک سری خصوصیات و ویژگی­ها که بیانگر کفایت و شایستگی او برای مدیریت است مدنظر قرار می­گیرد که عبارتند از: اخلاص، رهبری، آگاهی و قدرت، خودسازی، امانتداری، خدمتگزاری، عدالت، وجدان کاری و … (فروزنده دهکردی و جوکار، 1386). 

 

 

 

 

 

 

• تعریف مساله و بیان موضوع تحقیق

 

 

اخلاق در علم مدیریت به تازگی مطرح و جذابیت خاصی برای محققین این رشته علمی فراهم نموده و چشم­انداز تحقیقاتی فراوانی برای آن می­توان متصور بود. علم مدیریت به دلیل ماهیت استراتژیک آن در کمک به تصمیم­گیری در حوزه انسانی نسبت به سایر علوم از اهمیت خاصی برخوردار است چرا که هر تصمیم در این حوزه می تواند به اقشار مختلف جامعه، محیط و طبیعت اثرگذار باشد از جمله طریق مؤثر به منظور وارد ساختن مباحث اخلاقی در امور روزمره انسانی لحاظ اخلاق در تصمیم­گیری و متعاقباً در عملیات به عنوان یک سیستم پشتیبانی تصمیم می­باشد. از سویی دیگر امروزه تأکید برمباحث اخلاقی و به گسترش بوده و از جمله طرق مؤثر در اعمال مباحث اخلاقی و اجرایی کردن بحث اخلاقیات در جامعه، توجه به مباحث اخلاق در تصمیم­گیری یا اخلاق در علم مدیریت می باشد. با گسترش تحقیقات در حوزه اخلاق در علم مدیریت در سال های اخیر، آینده­نگری مطلوبی را برای اخلاق در حوزه علم مدیریت و تصمیم­گیری می­توان تصور کرد.

 

 

اخلاقیات به عنوان سیستمی از ارزش­ها، باورها، اصول، مبانی باید­ها و نباید­ها تعریف می­شود که بر اساس آن نیک و بدهای سازمان مشخص می­شود و عمل بد از خوب متمایز می­گردد(الوانی، 1380).

 

 

اخلاق، عبارتست از قواعد ارزشی و هنجاری یک جامعه که در رفتار افراد آن انعکاس می­یابد. اینکه چگونه اصول اخلاقی را بر موارد خاص اعمال کنیم، همان اخلاق کاربردی است که شامل اخلاق اقتصادی پزشکی محیط­زیست علمی اخلاق در سازمان و مدیریت می­باشد(جباری، 1386). بحث اخلاق در حقیقت عمده­ترین چالش مدیریت است زیرا بیانگر تقابل بین عم

 

 

 

2-4-2- بازدهی سرمایه شرکت ها …………………………………………………………………………………………….  17

 

2-4-3- نسبتQ توبین شرکت ها ……………………………………………………………………………………………..  17

 

2-4-4- سود هر سهم شرکت ها ……………………………………………………………………………………………….  18

 

2-4-5- نسبت قیمت سهم به سود آن سهم شرکت ……………………………………………………………………..  19

 

2-4-6- نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری شرکت ها ………………………………………………………………..   19

 

2-5- مالی رفتاری ………………………………………………………………………………………………………………….   19

 

2-6- تاریخچه مالی رفتاری و سیر تحول آن ……………………………………………………………………………….  23

 

2-7- روان شناسی شناختی ……………………………………………………………………………………………………….  26

 

2-7-1- رفتار سرمایه گذاران ……………………………………………………………………………………………………  27

 

2-7-1-1- افراد ریسک گریز ……………………………………………………………………………………………………  27

 

2-7-1-2- افراد ریسک پذیر ……………………………………………………………………………………………………  28

 

2-7-1-3- افراد خنثی نسبت به ریسک ……………………………………………………………………………………..  28

 

2-7-2- مروری بر تاریخچه مدل پنج عاملی ……………………………………………………………………………….  29

 

2-8- عوامل احساسی و تأثیرات درونی ……………………………………………………………………………………..  36

 

2-9- تعاملات اجتماعی …………………………………………………………………………………………………………..  38

 

2-10- احساسات بازار …………………………………………………………………………………………………………….  38

 

2-11- رفتار توده ای ……………………………………………………………………………………………………………….  38

 

2-11-1- سوگیری سازگارگرایی ………………………………………………………………………………………………  39

 

2-11-2- سوگیری آشناگرایی …………………………………………………………………………………………………..  41

 

2-11-3- سوگیری پشیمان گریزی ……………………………………. …………………………………………………….  41

 

2-11-4- رفتار توده وار و بازارهای مالی …………………………………………………………………………………..  42

 

2-12- پیشینه تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………..  47

 

2-12-1- تحقیقات انجام شده در خارج کشور ……………………………………………………………………………  47

 

2-12-2- تحقیقات انجام شده در داخل کشور ……………………………………………………………………………  51

 

فصل سوم:روش تحقیق

 

3-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………  54

 

3-2- روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………….  55

 

3-3- جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………………. 55

 

3-4- حجم نمونه و روش نمونه گیری………………………………………………………………………………………… 57

 

3-5-روش گردآوری داده ها………………………………………………………………………………………………………. 58

 

3-6- ابزار گردآوری داده ها…………. ………………………………………………………………………………………….  58

 

 

3-7- اعتبار و پایایی تحقیق………… ……………………………………………………………………………………………  59

 

3-8- روش های تجزیه و تحلیل داده ها……………………………………………………………………………………..  59

 

3-8-1- روش های آماری…………………………………………………………………………………………………………  59

 

3-8-2- معرفی مدل و متغییرهای تحقیق ……………………………………………………………………………………  61

 

3-8-2-1- مدل منطقی با اجزا آن ……………………………………………………………………………………………..  61

 

3-8-2-2- متغییرهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………..  61

 

3-8-3- روش های رایانه ای ………………………. ………………………………………………………………………….  64

 

فصل چهارم:یافته های تحقیق

 

4-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………  66

 

4-2- توصیف جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………….  66

 

4-3- توصیف حجم نمونه…………………………………………………………………………………………………………  67

 

4-4- نتایج عددی شاخص حساسیت سهامداران………………………………………………………………………….  68

 

4-5- نتایج آزمون های آماری برای رابطه بین IS و متغییر(ROA)نرخ بازدهی دارایی……………………      69

 

4-5-1- ارزیابی نرمال بودن متغییر وابسته ROA………………………………………………………………………….  69

 

4-5-2- بررسی استقلال واریانس ها…………………………………………………………………………………………..  70

 

4-5-3- نتیجه آزمون همسانی واریانس……………………………………………………………………………………….  71

 

4-5-4- نتیجه تحلیل ضریب تعیین تعدیل شده R2   برای رابطه بین IS و نرخ بازدهی دارایی…………….  71

 

4-5-5- نتیجه تحلیل آنالیز واریانس ………………………………………………………………………………………….  72

 

4-5-6- نتیجه آزمون برای ارزیابی رابطه بین IS و ROA………………………………………………………………  72

 

4-6- نتایج آزمون های آماری برای رابطه بین IS و متغییر(ROE)نرخ بازدهی سرمایه………………………….73

 

4-6-1- ارزیابی نرمال­بودن متغیر وابسته ………………………………………………………………………….  73

 

4-6-2- بررسی استقلال واریانس ها…………………………………………………………………………………………..  74

 

4-6-3- نتیجه آزمون همسانی واریانس……………………………………………………………………………………….  74

 

4-6-4- نتیجه تحلیل ضریب تعیین تعدیل شده R2 برای رابطه بین IS ونرخ بازدهی سرمایه………………  75

 

4-6-5- نتیجه تحلیل آنالیز واریانس……………………………………………………………………………………………  75

 

4-6-6- نتیجه آزمون برای ارزیابی رابطه بین IS  و  ROE………………………………………………………………………..  76

 

4-7- نتایج آزمون های آماری برای رابطه بین IS و متغییر(EPS) سود هر سهم…………………………………. 76

 

4-7-1- بررسی نرمال بودن متغییر وابسته EPS……………………………………………………………………………  76

 

4-7-2- بررسی استقلال واریانس ها…………………………………………………………………………………………..  77

 

4-7-3- نتیجه آزمون همسانی واریانس……………………………………………………………………………………….  77

 

4-7-4- نتیجه تحلیل ضریب تعیین تعدیل شده R2………………………………………………………………………  78

 

4-7-5- نتیجه تحلیل آنالیز واریانس……………………………………………………………………………………………. 78

 

4-7-6- نتیجه آزمون برای ارزیابی رابطه بین IS و EPS………………………………………………………………… 79

 

4-8- نتایج آزمون های آماری برای رابطه بین IS و متغییرQ توبین شرکت ها…………………………………..  80

 

4-8-1- بررسی نرمال بودن متغییر وابسته Q توبین………………………………………………………………………… 80

 

4-8-2- بررسی استقلال واریانس ها…………………………………………………………………………………………… 80

 

4-8-3- نتیجه آزمون همسانی واریانس……………………………………………………………………………………….. 81

 

4-8-4- نتیجه تحلیل ضریب تعیین تعدیل شده R2  برای رابطه بین IS و متغییرQ توبین……………………. 81

 

4-8-5-  نتیجه تحلیل آنالیز واریانس…………………………………………………………………………………………… 82

 

4-8-6- نتیجه آزمون ها برای ارزیابی رابطه بینISومتغییرQتوبین……………………………………………………. 82

 

4-9- نتایج آزمون های آماری برای رابطه بین IS و متغییر(P/E)قیمت سهام به سود هر سهم………………. 83

 

4-9-1- بررسی نرمال بودن متغییر وابسته P/E……………………………………………………………………………… 83

 

4-9-2- بررسی استقلال واریانس ها…………………………………………………………………………………………… 84

 

4-9-3- نتیجه آزمون همسانی واریانس……………………………………………………………………………………….. 84

 

4-9-4- نتیجه تحلیل ضریب تعیین تعدیل شده R2   برای رابطه بین IS ونسبت P/E…………………………. 85

 

4-9-5- نتیجه تحلیل آنالیز واریانس……………………………………………………………………………………………. 85

 

4-9-6- نتیجه آزمون ها برای ارزیابی رابطه بین IS ومتغییر نسبت P/E…………………………………………… 86

 

4-10- نتایج آزمون های آماری برای رابطه بین IS و متغییر(M/B)نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری….. 87

 

4-10-1- بررسی نرمال بودن متغییر وابسته M/B………………………………………………………………………….. 87

 

4-10-2- بررسی استقلال واریانس ها…………………………………………………………………………………………. 87

 

4-10-3- نتیجه آزمون همسانی واریانس……………………………………………………………………………………… 88

 

4-10-4- نتیجه تحلیل ضریب تعیین تعدیل شده R2 برای رابطه بین IS و متغییر(M/B)…………………… 88

 

4-10-5- نتیجه تحلیل آنالیز واریانس………………………………………………………………………………………….. 88

 

4-10-6- نتیجه آزمون برای ارزیابی رابطه بین IS و متغییر(M/B)…………………………………………………… 89

 

فصل پنجم: تلخیص، نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات

 

5-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………….. 91

 

5-2- یافته های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………… 92

 

5-2-1- نتایج آزمون مربوط به رابطه بین IS و متغییر(ROA)…………………………………………………………. 92

 

5-2-2- نتایج آزمون مربوط به رابطه بین IS و متغییر(ROE)………………………………………………………….. 92

 

5-2-3- نتایج آزمون مربوط به رابطه بین IS و متغییر(EPS)…………………………………………………………… 93

 

5-2-4- نتایج آزمون مربوط به رابطه بین IS و متغییرQ توبین………………………………………………………… 93

 

5-2-5- نتایج آزمون مربوط به رابطه بین IS و متغییر(P/E)…………………………………………………………….93

 

5-2-6- نتایج آزمون مربوط به رابطه بین IS و متغییر(M/B) ………………………………………………………… 94

 

5-3- نتیجه تحقیق،بررسی و مقایسه …………………………………………………………………………………………… 94

 

5-4- نتایج تطبیقی حاصل از آزمون فرضیات ………………………………………………………………………………. 95

 

5-5- پیشنهادات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………. 96

 

5-5-1- پیشنهادات نلشی از نتایج تحقیق ……………………………………………………………………………………. 96

 

5-5-2- پیشنهادات برای تحقیقات آینده …………………………………………………………………………………….. 97

 

5-6- محدودیت های تحقیق …………………………………………………………………………………………………….. 98

 

فهرست منابع و مآخد …………………………………………………………………………………………………… 100

 

پیوست ها و ضمائم ……………………………………………………………………………………………………… 104

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

عنوان جدول                                                                                                      صفحه

 

2-1- خلاصه تحقیقات خارجی انجام شده …………………………………………………………………………………  49

 

2-2- خلاصه تحقیقات داخلی انجام شده …………………………………………………………………………………..  52

 

3-1- نحوه تعیین وضعیت بازار از حیث رفتار سرمایه گذاران ……………………………………………………….. 63

 

4-1- آمارتوصیفی متغییرهای آماری  ………………………………………………………………………………………….  67

 

4-2- تمایل به ریسک و تعداد روزهای هرطبقه در دوره مورد بررسی برای بورس تهران ………………….  68

 

4-3- آزمون کولموگروف-اسمیرنوف………………………………………………………………………………………….  69

 

4-4- مقداره آماره دوربین- واتسون …………………….. …………………………………………………………………..  70

 

4-5- نتایج محاسبه R2  مربوط به  رابطه بین IS و متغییر(ROA)……………………………………………………  71

 

4-6- آنالیز واریانس برای مناسبت مدل ………………………………………………………………………………………  72

 

4-7- آزمون معنی داری ضرایب رگرسیون…………………………………………………………………………………… 73

 

4-8- آزمون کولموگروف-اسمیرنوف………………………………………………………………………………………….  73

 

4-9- مقداره آماره دوربین واتسون………………………………………………………………………………………………  74

 

4-10- نتایج محاسبه R2  مربوط به رابطه بین IS و متغییر(ROE)……………………………………………………  75

 

4-11- آنالیز واریانس برای مناسبت مدل……………………………………………………………………………………..  75

 

4-12- آزمون معنی داری ضرایب رگرسیون…………………………………………………………………………………. 76

 

4-13- آزمون کولموگروف-اسمیرنوف……………………………………………………………………………………….  76

 

4-14- مقداره آماره دوربین واتسون……………………………………………………………………………………………  77

 

4-15- نتایج محاسبه R2  مربوط به رابطه بین IS و متغییر(EPS)…………………………………………………….. 78

 

4-16- آنالیز واریانس برای مناسبت مدل……………………………………………………………………………………… 78

 

4-17- آزمون معنی داری ضرایب رگرسیون…………………………………………………………………………………..79

 

4-18- آزمون کولموگروف-اسمیرنوف……………………………………………………………………………………….  80

 

4-19- مقداره آماره دوربین واتسون……………………………………………………………………………………………  80

 

4-20- نتایج محاسبه R2  مربوط به رابطه بین IS و متغییرQ توبین…………………………………………………… 81

 

4-21- آنالیز واریانس برای مناسبت مدل……………………………………………………………………………………… 82

 

4-22- آزمون معنی داری ضرایب رگرسیون…………………………………………………………………………………. 82

 

4-23- آزمون کولموگروف-اسمیرنوف………………………………………………………………………………………… 83

 

4-24- مقداره آماره دوربین واتسون……………………………………………………………………………………………  84

 

4-25- نتایج محاسبه R2  مربوط به رابطه بین IS و متغییر(P/E)……………………………………………………… 85

 

4-26- آنالیز واریانس برای مناسبت مدل ……………………………………………………………………………………. 86

 

4-27- آزمون معنی داری ضرایب رگرسیون…………………………………………………………………………………. 86

 

4-28- آزمون کولموگروف-اسمیرنوف………………………………………………………………………………………… 87

 

4-29- مقداره آماره دوربین واتسون……………………………………………………………………………………………  87

 

4-30- نتایج محاسبه R2  مربوط به رابطه بین IS و متغییر(M/B)……………………………………………………. 88

 

4-31- آنالیز واریانس برای مناسبت مدل …………………………………………………………………………………….. 89

 

4-32- آزمون معنی داری ضرایب رگرسیون…………………………………………………………………………………. 89

 

5-1- خلاصه نتایج آزمون فرضیات تحقیق ………………………………………………………………………………….. 95

 

فهرست نمودارها

 

عنوان نمودار                                                                                                  صفحه

 

2-1- عناصر مالی رفتاری …………………………………………………………………………………………………………  22

 

2-2- طبقه بندی شخصیت های سرمایه گذاران …………………………………………………………………………..  25

 

2-3- طبقه بندی سوگیری رفتاری سرمایه گذاران ………………………………………………………………………..  27

 

2-4- تئوری ناسازگاری شناختی ……………………………………………………………………………………………….. 40

 

4-1- پراکنش باقیمانده های استاندارد شده در مقابل پیش بینی های استاندارد شده در فرض اول                 ( رابطه بین IS و متغییر(ROA)) ………………………………………………………………………………………………… 71

 

4-2- پراکنش باقیمانده های استاندارد شده در مقابل پیش بینی های استاندارد شده در فرض دوم            (رابطه بین IS و متغییر(ROE)) ….. …………………………………………………………………………………………….. 74

 

4-3- پراکنش باقیمانده های استاندارد شده در مقابل پیش بینی های استاندارد شده در فرض سوم           (رابطه بین IS و متغییر(EPS))… …………………………………………………………………………………………………. 77

 

4-4- پراکنش باقیمانده های استاندارد شده در مقابل پیش بینی های استاندارد شده در فرض چهارم       (رابطه بین IS و متغییرQ توبین)… ………………………………………………………………………………………………..81.

 

4-5- پراکنش باقیمانده های استاندارد شده در مقابل پیش بینی های استاندارد شده در فرض پنجم               ( رابطه بین IS و متغییر(P/E) )…… ……………………………………………………………………………………………… 84

 

4-6- پراکنش باقیمانده های استاندارد شده در مقابل پیش بینی های استاندارد شده در فرض ششم            ( رابطه بین IS و متغییر (M/B) ).. ……………………………………………………………………………………………..88

 

 

 

چکیده

 

 

 

 در این پایان نامه

 

 

• قلمرو تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………. 14

 

• ساختار تحقیق ………………………………………………………………………………………………………….. 15

 

فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق

 

2-1-  مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………… 17

 

2-2- مبانی نظری ………………………………………………………………………………………………………………….. 18

 

2-2-1- ریسک ………………………………………………………………………………………………………….. 18

 

2-2-1-1- مفهوم ریسک ……………………………………………………………………………………. 18

 

2-2-1-2- انواع ریسک ……………………………………………………………………………………… 19

 

2-2-2- ریسک‌های عملیاتی ………………………………………………………………………………………… 20

 

2-2-2-1- انواع ریسک‌های سیستم‌های اطلاعاتی ………………………………………………….. 22

 

2-2-2-2- واکنش به ریسک ……………………………………………………………………………….. 24

 

2-2-3- گزارش‌های مالی ……………………………………………………………………………………………… 25

 

2-2-4- سیستم‌های اطلاعاتی ……………………………………………………………………………………….. 26

 

2-2-5- تجارت الکترونیک …………………………………………………………………………………………… 29

 

2-3- پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………….. 30

 

2-3-1- تحقیقات داخلی ……………………………………………………………………………………………… 30

 

2-3-2- تحقیقات خارجی ……………………………………………………………………………………………. 48

 

فصل سوم: روش تحقیق

 

3-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………….. 60

 

3-2- روش کلی تحقیق …………………………………………………………………………………………………………. 60

 

3-3- تعریف جامعه آماری …………………………………………………………………………………………………….. 61

 

3-4- حجم نمونه و فرمول …………………………………………………………………………………………………….. 62

 

3-5- روش نمونه‌گیری ………………………………………………………………………………………………………….. 63

 

3-6- روش‌های گردآوری داده‌ها …………………………………………………………………………………………….. 63

 

3-7- ابزار تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………….. 63

 

3-8- ابزار و روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها …………………………………………………………………………… 64

 

فصل چهارم: بخش آماری

 

4-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………71

 

4-2- توصیف نمونه آماری ……………………………………………………………………………………………………..71

 

4-3- توصیف یافته‌ها ……………………………………………………………………………………………………………..74

 

4-4- تحلیل پیش فرض‌ها ……………………………………………………………………………………………………….75

 

 

4-5- تحلیل روابط بین متغیرها ………………………………………………………………………………………………..87

 

4-6- جمع بندی ……………………………………………………………………………………………………………………95

 

فصل پنجم: نتیجه‌گیری

 

5-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………..98

 

5-2- خلاصه یافته‌ها ……………………………………………………………………………………………………………….98

 

5-3- نتیجه‌گیری ………………………………………………………………………………………………………………….. 103

 

5-4- پیشنهادهای کاربردی ……………………………………………………………………………………………………. 107

 

5-5- پیشنهادها برای تحقیقات آتی ………………………………………………………………………………………… 109

 

5-6- محدودیت‌های تحقیق ………………………………………………………………………………………………….. 110

 

فهرست منابع ………………………………………………………………………………………………………………………. 112

 

چکیده انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………………… 116

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

عنوان                                                                                                           صفحه

 

جدول 2-1- تقسیم بندی مؤسسه به ابر واحد سازمانی و واحد سازمانی و شاخص های اندازه گیری          در روش استاندارد بنابر بیانیه 2003 کمیته بال ……………………………………………………………………………… 45

 

جدول 2-2- خلاصه تحقیقات انجام شده در داخل ……………………………………………………………………… 53

 

جدول 2-3- خلاصه تحقیقات انجام شده در خارج ……………………………………………………………………… 57

 

جدول 4-1- نمونه آماری تحقیق ……………………………………………………………………………………………….. 72

 

جدول 4-2- توزیع نمونه تصادفی بر مبنای نوع فعالیت ………………………………………………………………… 73

 

جدول 4-3- توصیف یافته های تحقیق ………………………………………………………………………………………. 74

 

جدول 4-4- آزمون کولموگروف اسمیرنوف برای متغیر وابسته ……………………………………………………… 76

 

جدول 4-5- آزمون کولموگروف اسمیرنوف برای متغیرهای مستقل ……………………………………………….. 77

 

جدول 4-6- آزمون استقلال خطاها ……………………………………………………………………………………………. 78

 

جدول 4-7- نتایج ارزیابی استقلال خطی متغیرهای مستقل …………………………………………………………… 80

 

جدول 4-8- آزمون هم خطی بین متغیرهای مستقل ……………………………………………………………………… 82

 

جدول 4-9- آزمون همسانی واریانس‌ها (وایت) ………………………………………………………………………….. 85

 

جدول 4-10- خلاصه نتایج آزمون چاو ……………………………………………………………………………………… 86

 

جدول 4-11- آزمون هاسمن برای مدل رگرسیونی تحقیق …………………………………………………………….. 87

 

جدول 4-12- برآورد پارامترهای رگرسیون خطی مرکب ………………………………………………………………. 89

 

جدول 4-13- تحلیل واریانس …………………………………………………………………………………………………… 94

 

جدول 5-1- خلاصه نتایج پژوهش ………………………………………………………………………………………….. 106

 

فهرست شکل‌ها

 

عنوان                                                                                                            صفحه

 

شکل2-1- فرآیند تصمیم‌گیری در مدیریت ریسک ………………………………………………………………………. 19

 

شکل 2-2- طبقه‌بندی سه ریسک شرکت براساس نقد بودن و اجتناب‌پذیری …………………………………… 20

 

شکل 2-3- تعریف ریسک عملیاتی مبتنی بر رویکرد BIS …………………………………………………………….. 21

 

شکل 2-4- دسته‌بندی تهدیدات امنیتی در سیستم‌های اطلاعاتی بر اساس مدل لاخ ………………………….. 24

 

شکل 2-5- فعالیت‌های عمده در یک سیستم اطلاعاتی …………………………………………………………………. 27

 

شکل 2-6- ساختار شبکه‌ای ریسک امنیتی شبکه بر اساس پژوهش فنگ ………………………………………… 49

 

شکل 3-1- مدل مفهومی پژوهش ………………………………………………………………………………………………. 66

 

نمودار 4-1- منحنی اجزاء خطاهای مدل رگرسیونی ……………………………………………………………………… 79

 

 

 

چکیده:

 

در چارچوب مفهومی هیات استانداردهای حسابداری مالی و هیات استانداردهای حسابداری بین المللی، حسابداری به عنوان یک سیستم اطلاعاتی در نظر گرفته شده است. امنیت سیستم های اطلاعاتی به معنی حفاظت از اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی در مقابل دستبرد و استفاده غیر مجاز از آن می باشد. در معرض مخاطرات کامپیوتری قرار نگرفتن، تقریبا اجتناب ناپذیر است، مگر آن که محافظت کافی از آن ها صورت گیرد.

 

امنیت سیستم‌های اطلاعاتی را عواملی چون ریسک فیزیکی، ریسک شبکه تهدید می‌کند. تأثیر این عوامل بر انتشار گزارش‌های مالی غیرقابل انکار است. در این پژوهش رابطه بین عوامل موثر بر ریسک سیستم‌های اطلاعاتی و انتشار گزارش‌های مالی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ارزیابی شده است. همچنین عواملی چون اندازه شرکت و عملکرد شرکت و ریسک کلی شرکت که می‌توانند بر انتشار به موقع گزارش‌های مالی شرکت تأثیرگذار باشند ارزیابی شده‌اند. بدین منظور تعداد 104 شرکت به عنوان نمونه انتخاب، و مشاهدات در یک دوره 5 ساله (87 تا 91) ارزیابی شده است. ریسک امنیتی فیزیکی و شبکه سیستم‌های اطلاعاتی با استفاده از امتیازبندی چک لیست تکمیل شده از داده‌های شرکت‌های منتخب و با توجه به عواملی مثل سهولت دسترسی، رعایت سطوح دسترسی، امنیت کدینگ، قابلیت ممیزی، قابلیت تهیه فایل پشتیبان، دیواره آتش، حفاظت در قبال دسترسی غیر مجاز و سطوح ممیزی و در صورت لزوم اصلاح اطلاعات، به عنوان قابلیت اعتماد یا متمم ریسک امنیتی و به صورت امتیازی بین صفر تا یک محاسبه شده است. با کسر این مقدار از یک، ریسک امنیتی به دست آمده است. این امتیازبندی در سطح درون سازمانی به عنوان ریسک فیزیکی و در سطح برون سازمانی یا بعد تجارت الکترونیک به عنوان ریسک شبکه تعریف شده است. جهت تعیین ارتباط بین متغیرها از روش رگرسیون خطی مرکب ترکیبی استفاده شده است. نتایج برآورد رگرسیونی حاکی از رابطه معکوس بین ریسک های فیزیکی و شبکه در سیستم‌های اطلاعاتی با انتشار گزارش‌های مالی بوده است. بر مبنای نتایج مشخص شده که با افزایش ریسک امنیتی در سیستم‌های اطلاعاتی شرکت‌های منتخب، زمان انتشار گزارش‌های مالی نسبت به موعد قانونی افزایش یافته، به عبارتی انتشار گزارش‌های مالی با تأخیر بیشتری صورت می‌پذیرد. رابطه برآوردی نشان داد که بین سایر متغیرهای مستقل مشتمل بر اندازه شرکت، ریسک کلی شرکت و عملکرد مالی با زمان انتشار رابطه مستقیمی وجود داشته است. به عبارتی با افزایش سطح ریسک شرکت، بزرگ‌تر شدن اندازه شرکت و بهتر شدن عملکرد مالی، گزارش‌های مالی با تأخیر کمتری ارایه می‌شوند.

 

 

 

واژه های کلیدی: سیستم‌های اطلاعاتی، ریسک سیستم‌های اطلاعاتی، ریسک فیزیکی، ریسک شبکه، انتشارگزارش‌های مالی

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

• مقدمه

 

سازمان‌های امروزی در عصر اطلاعات، فعالیت و رقابت می‌کنند و اطلاعات تبدیل به منبع کلیدی اکثر سازمان‌ها شده است. در واقع، مبنای رقابتی از اطلاعات مشهود به اطلاعات نامشهود تغییر یافته است. جنبش نرم افزاری و تغییر و تحول سریع عصر امروز در حوزه علوم مدیریت و همچنین تاثیرات آن در حسابداری و گزارش دهی به صاحبان سرمایه، افراد مسئول در این امر را به آن واداشته که به فکر یافتن راه‌حل‌هایی برای حرکت سریع به سوی رشد و توسعه باشند. در این راستا تصمیماتی که توسط مدیر اخذ می‌شود، به طور عمده درحرکت به سوی رشد و توسعه تاثیر مستقیم خواهد داشت. به همین جهت، در دسترس بودن اطلاعات مناسب( صحیح، به موقع و مربوط) می‌تواند مدیریت و حسابداران را یاری دهد. پیشترفت و توسعه روز افزون دانش رایانه در سال‌های اخیر بر فعالیت‌های اقتصادی جوامع چنان تأثیر گسترده‌ای گذاشته است که امروزه ادامه فعالیت و عملکرد مطلوب بیشتر شرکت‌ها و موسسات بدون بهره از رایانه میسر نمی‌باشد. تمایل عظیم سازمان‌ها به این موضوع سبب شده تا وظایف حسابداری نیز در مقایسه با گذشته سریع‌تر، با دقّت بیشتری و با استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی حسابداری انجام شوند. استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی، سازمان‌ها را در رسیدن به نقطه بهینه کمک می‌کند زیرا استفاده مؤثر از این ابزار منجر به شناخت رقبا و دیگر مزیت‌های رقابتی می‌شود( مالین،2004 ).

 

در چارچوب مفهومی هیات استانداردهای حسابداری مالی و هیات استانداردهای حسابداری بین_ المللی تایید شده است، حسابداری باید به عنوان یک سیستم اطلاعاتی در نظر گرفته شود( صراف و همکاران ،1391).

 

یکی از عوامل مهم عدم استفاده مدیران از اطلاعات، این است که اطلاعات کیفیت لازم را نداشته باشد. (ازجمله ویژه‌های کیفی اطلاعات مربوط بودن و قابلیت اتکا است.) رایانه ابزاری است که به وسیله آن، اطلاعات حسابداری می‌تواند هم ویژگی مربوط بودن( تهیه اطلاعات درمدت زمان مناسب) و هم ویژگی قابلیت اتکا( صحت و دقت) را یک‌جا داشته باشد. گزارش‌های حسابداری، منبع اصلی اطلاعات برای مدیریت می‌باشد( اسماعیل و مت زین، 2009). حال اگر این سیستم‌ها با ریسک مواجه شوند، سبب می‌شود که مدیران از این اطلاعات استفاده نکرده و اطلاعات فاقد ارزش شوند( بهرام‌ فر و رسولی، 1377).

 

سیستم‌های اطلاعاتی حسابداری رایانه‌ای، سرعت تهیه صورت‌های مالی  را بالا می‌برد و بر نقاط ضعف انسانی در پردازش داده‌ها، غلبه می‌کند. سیستم‌های اطلاعاتی برای تمامی سازمان‌ها جنبه حیاتی دارد ( محمد سُری ، 2010 ).

 

به 

 

 

2-1 مقدمه                                                                                                                    14

 

مبانی نظری                                                                                                                               16

 

2-2 تعریف محافظهکاری                                                                                               16

 

2-3 سرمایه درگردش                                                                                                   20

 

2-3-1 تعریف سرمایه درگردش                                                                                      20

 

2-3-2 اقلام تشکیل دهنده سرمایه درگردش                                                                       21

 

تحقیقات نظری                                                                                                                           26

 

2-4معیارهای ارزیابی و اندازه گیری محافظه کاری                                                                     26

 

2-4-1 معیار محافظه کاری میتنی بر ارزش های بازار                                                                  26

 

2-4-2 معیارهای رابطه ی بازدهی سهام و سود                                                                         27

 

2-4-3 معیار محافظه کاری میتنی بر اقلام تعهدی                                                                      28

 

2-5 عوامل موثر بر سرمایه در گردش                                                                                    31

 

2-6 نقش سرمایه در گردش                                                                                               34

 

2-7 اندازه­گیری و رابطه بین سرمایه درگردش و محافظه­کاری                                                       34

 

تحقیقات کاربردی                                                                                                                        37

 

2-8 تحقیقات مرتبط خارجی                                                                                              37

 

2-9 تحقیقات مرتبط داخلی                                                                                                45

 

2-10 خلاصه فصل                                                                                                          63

 

فصل سوم – روش تحقیق                                                               61

 

3-1 مقدمه                                                                                                                    62

 

3-2 روش کلی و چارچوب تحقیق                                                                                       62

 

3-3 تعریف جامعه آماری                                                                                                   63

 

3-4 حجم نمونه و کفایت آن                                                                                               64

 

3-5 روش نمونهگیری                                                                                                       64

 

3-6 روش های گردآوری داده­ها و کاربرد آن ها                                                                        64

 

3-7 ابزار های گردآوری داده­های تحقیق و کاربرد آن­ها                                                               65

 

3-8 پایایی و اعتبار ابزار تحقیق                                                                                            65

 

3-9 روش­های تجزیه و تحلیل تحقیق                                                                                     65

 

3-9-1 روشهای آماری                                                                                                65

 

 

3-9-2 مدل تحقیق و اجزای آن                                                                                      66

 

3-9-3 روش های رایانه ای                                                                                            69

 

3-9-4 آزمونهای پیش فرض                                                                                         69

 

 

 

فصل چهارم – یافته­های تحقیق                                                        70

 

4-1  مقدمه                                                                                                                          71

 

4-2 توصیف داده­ها و یافتههای تحقیق                                                                              71

 

4-2-1 توصیف نمونه و جامعه آماری                                                                             71

 

4-3 تحلیل یافته­های تحقیق                                                                                                      76

 

4-3-1 آزمون نرمال بودن متغیرها                                                                            76

 

4-3-2 آزمون ثبات واریانسها                                                                                77

 

4-3-3 آزمون هم خطی                                                                                        77

 

4-3-4 تحلیل مدل رگرسیونی                                                                                 78

 

4-4 خلاصه فصل چهارم                                                                                             80

 

فصل پنجم – تلخیص، نتیجهگیری و پیشنهادات                                      81

 

5-1) مقدمه                                                                                                                   82

 

5-2 ) خلاصه یافته های تحقیق                                                                                            82

 

5-3 ) نتیجهگیری                                                                                                            84

 

5-3-1 ) طرح فرضیات فرعی                                                                                 84

 

5-3-2 ) نتیجهگیری نسبت به فرضیات فرعی                                                              85

 

5-3-3 ) جمعبندی و نتیجهگیری نسبت به فرضیه اصلی                                                 86

 

5-4 ) پیشنهادهای تحقیق                                                                                                   87

 

5-4-1) پیشنهادهای کاربردی                                                                                  87

 

5-4-2 ) پیشنهاد برای تحقیقات آتی                                                                         87

 

5-5 ) محدودیتهای تحقیق                                                                                              88

 

 

 

پیوستها                                                                                                                       89

 

منابع و ماخذ                                                                                                                 102

 

 

 

فهرست جداول

 

عنوان جدول                                                                                                                      صفحه

 

سیاست جسورانه                                                                                                                     24

 

سیاست محافظهکارانه                                                                                                                25

 

خلاصه تحقیقات انجام شده                                                                                                        55

 

متغیرهای تحقیق                                                                                                                      66

 

چگونگی محاسبه داده های مورد نیاز تحقیق                                                                                    68

 

شرکت های مورد بررسی                                                                                                           72

 

توصیف دادهها                                                                                                                        73

 

نتیجه آزمون کلموگروف-اسمیرنف                                                                                               76

 

آزمون تابعی متغییرها                                                                                                                77

 

نتیجه بررسی همخطی                                                                                                               78

 

نتیجه آنالیز واریانس مدل رگرسیونی                                                                                              78

 

نتیجه کفایت مدل                                                                                                                     79

 

نتیجه ضرایب رگرسیونی                                                                                                            79

 

نتیجه آنا لیز واریانس                                                                                                                 83

 

نتیجه آزمون همبستگی                                                                                                              85

 

خلاصه نتیجه آزمون فرضیات تحقیق                                                                                             86

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده

 

سهامداران همیشه بدنبال افزایش ثروت خود هستند، مدیران برای تحقق سود پایدار مورد انتظار سهامداران به دنبال کنترل ساختار سرمایه شرکت میباشند. از این رو محافظهکاری، زمینهای است که با اندازهگیری درست نتایج فعالیتهای اقتصادی، باعث میشود سود بدست آمده در مقابل هزینههای انجام شده، کمتر اندازه­گیری شود و از این طریق بازده پایدار موردانتظار سهامداران را فراهم میآورد.

 

هدف این تحقیق ارزیابی رابطه بین محافظه­کاری و سرمایه درگردش در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که در این تحقیق محافظه کاری از طریق مدل باسو اندازه گیری شده و جهت بررسی رابطه بین محافظه کاری و سرمایه در گردش از تعدیل یافته مدل آستامی و تاور استفاده شده است. با توجه به آزمون های بعمل آمده و همچنین با در نظر گرفتن ضرایب همبستگی نتیجه می گیریم که رابطه خطی قوی بین محافظه کاری و سرمایه در گردش وجود دارد. با توجه به نتایج بدست آمده می توان گفت که محافظه کاری در شرکت های قلمرو تحقیق عامل مهم و موثر در سرمایه در گردش این شرکت ها می باشد و با افزایش محافظه کاری، سرمایه در گردش نیز افزایش یافته و به عبارتی اعمال محافظه کاری منجر به اجرای استراتژی محافظه کارانه سرمایه در گردش می شود.

 

واژه­های کلیدی:

 

محافظه­کاری، سرمایه درگردش، داراییهای جاری، بدهیهای جاری

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

1-1 مقدمه

 

امروزه مدیریت سرمایه در گردش که همان مدیریت بر منابع و مصارف جاری جهت حداکثرسازی ثروت سهامداران است بهعنوان بخشی از وظیفه مدیریت مالی دارای اهمیت ویژه میباشد. اغلب تحقیقات گذشته بر تصمیمات بلندمدت مالی مدیران شرکتها متمرکز شده است. بهویژه محققان در میان موضوعات مختلف به تجزیهوتحلیل ساختار مالی، سرمایهگذاری در داراییهای ثابت و سهام شرکتها پرداختهاند. در حالی که سرمایهگذاری در داراییهای جاری و استفاده از منابع مالی کوتاهمدت یعنی همان سرمایه در گردش چندان مورد توجه قرار نگرفته است.

 

حدود 60 درصد از وقت مدیران مالی صرف تعیین نوع و حجم سرمایه در گردش میگردد، شرکتها میتوانند با بکارگیری استراتژیهای گوناگون در رابطه با مدیریت سرمایه در گردش میزان نقدینگی شرکت را تحت تأثیر قرار دهند. این استراتژیها را میزان ریسک و بازده آنها مشخص مینماید. مدیران سرمایه در گردش به دو دسته محافظه کار و جسور تقسیم میشوند (Deloof,2003).

 

استراتژی محافظهکارانه در مدیریت سرمایه در گردش باعث می شود قدرت نقدینگی بیش از حد بالا برود. مدیر در این نوع استراتژی میکوشد تا مقدار زیادی دارایی جاری نگهداری کند که نرخ بازده آنها پایین است؛ از این رو شرکتهایی که چنین استراتژی داشته باشند به اصطلاح دارای ریسک و بازده اندک خواهند بود (Emery,1987). تحقیقات دربارۀ محافظهکاری ابتدا در سال 1993 توسط واتس صورت گرفت. در سالهای اخیر استانداردهای حسابداری از محافظهکاری در حسابداری فاصله گرفته است. حسابداران بهطور سنتی محافظهکاری را از طریق قاعدهی “هیچ سودی را پیشبینی نکن، اما همه زیانها را پیشبینی کن” بیان کردهاند. باسو این قاعده را به معنی تمایل حسابدارن در الزام به وجود درجۀ بالاتری از تأییدپذیری در هنگام شناسایی اخبار خوب و سودها نسبت به اخبار بد و زیانها تفسیر میکند. برخی محافظهکاری را بهطور وسیعتر، ترجیح رویههای حسابداری که باعث گزارش ارزش پایینتری برای حقوق صاحبان سهام میشود، تفسیر کردهاند. بهطور مثال، بلکویی(1985)  ادعا میکند که محافظهکاری”دلالت بر این موضوع دارد که ترجیحاً کمترین مقادیر برای داراییها و درآمدها و بیشترین مقادیر برای بدهیها و هزینهها باید گزارش شوند”.

 

بکارگیری استراتژیهای گوناگون در رابطه با تعیین حجم و ترکیب سرمایه در گردش میزان نقدینگی شرکت را تحت تأثیر قرار میدهد. از جملۀ استراتژیهای مدیریت سرمایه در گردش استراتژی محافظهکارانه میباشد. لذا در تحقیق حاضر رابطهی بین محافظهکاری و سرمایه در گردش جهت تعیین اینکه آیا محافظه کاری در ارائه اطلاعات تأثیری در تعیین حجم و ترکیب سرمایه در گردش بهعبارتی در انتخاب استراتژی مدیریت سرمایه در گردش دارد، مورد بررسی قرار گرفته تا  ضمن ارائه روزنهای در راستای آشنایی با مسائل مالی، راهحلی برای اتخاذ تصمیمات صحیح باشد.

 

1-2 بیان موضوع

 

موضوع تحقیق ما عبارت است از:

 

«تعیین رابطه بین محافظه­کاری و سرمایه در گردش بین شرکت های عضو در بورس اوراق بهادار تهران»

 

سرمایه­گذاران به عنوان اصلی­ترین تأمین­کنندگان منابع شرکت ها متقاضی اطلاعات کامل و درست شرکت ها هستند. اطلاعات حسابداری در صورت های مالی متجلی می­گردد، سرمایه­گذاران همیشه به طور ثابت و یکنواخت از اطلاعات حسابداری استفاده می­کنند بدون آنکه این اطلاعات را از نظر تغییرات انجام شده در روش های حسابداری تعدیل کنند و یا به نحوه محاسبه آن توجهی داشته باشند(هندریکسون، 1982). مدیریت انگیزه دارد با بکارگیری رویه­های غیرمحافظه­کارانه حسابداری، رشد سود شرکت را ثبات بخشد. این امر باعث افزایش انتظار سهامداران از شرکت در سنوات آتی می­گردد(واتز، 2003).

 

در­ حسابداری سنتی محافظه­کاری به عنوان شناسایی سریع زیان ها و شناسایی با تأخیر سودها تعریف شده است، پیش­بینی سودها به معنی شناسایی سودها پیش از وجود ادعای قانونی نسبت به درآمدهایی که موجب ایجاد آنها شده و تأییدپذیر بودن آن درآمدها است. محافظه­کاری بیانگر این نیست که تمام جریان های نقدی مربوط به درآمد باید پیش از شناسایی سود(برای مثال شناسایی فروش های نسیه)دریافت شوند، بلکه باید این جریان های نقدی تأییدپذیر باشند. در ­ادبیات تجربی این ضرب­المثل به صورت«تمایل حسابداران جهت نیاز به درجه بالاتری از تاییدپذیری برای شناسایی اخبار خوب به عنوان سود، نسبت به شناسایی اخبار بد به عنوان زیان»تفسیر شده است(باسو، 1997).  محافظه­کاری درجه تاییدپذیری نامتقارنی را برای شناسایی سودها و زیان ها ضروری می­داند. با این تفسیر می­توان محافظه­کاری را درجه­بندی نمود. بدین معنی که هرچه تفاوت درجه­ تاییدپذیری مورد نیاز برای سودها بیشتر از زیان ها باشد محافظه­کاری نیز بیشتر خواهد بود. به این گونه تفسیر از محافظه­کاری «تاییدپذیری متفاوت» گفته می­شود(کردستانی و امیربیگی، 1387).

 

محافظه­کاری در حسابداری به معنای تاییدپذیری متفاوت اخبار خوب و بد است، منظور از اخبار خوب بازده مثبت سهام یا رویدادهایی است که منجر به افزایش سود می­شوند، و منظور از اخبار بد بازده صفر یا منفی سهام است که منجر به کاهش سود می­شوند، که بدین ترتیب محافظه­کاری را رویه کاهش سود و کمتر نشان دادن دارایی ها در پاسخ به اخبار بد و در مقابل عدم افزایش سود و بیشتر نشان دادن دارایی ها در مقابل اخبار خوب تعریف نموده­اند(باسو، 1997 ). تهیه صورت های مالی محافظه­کارانه بر قابلیت اتکاء اطلاعات حسابداری می­افزاید، محافظه­کاری توانایی سود حسابداری برای انعکاس سود اقتصادی(بازده مثبت سهام) و زیان اقتصادی(بازده منفی سهام)را نشان می­دهد. تأکید محافظه­کاری بر تمایز قائل شدن بین بازده مثبت و منفی سهام(سود و زیان اقتصادی)است(باسو،1997). انتظار می­رود رعایت محافظه کاری در ارائه صورت های مالی بر تعیین ترکیب سرمایه در گردش  موثر واقع گردد.

 

مدیریت سرمایه در گردش که عبارت است از تعیین ترکیب سرمایه در گردش شامل دو نوع استراتژی محافظه کارانه و استراتژی جسورانه می باشد. استراتژی محافظه کارانه در مدیریت سرمایه در گردش باعث خواهد شد که قدرت نقدینگی بیش از حد بالا برود. در اجراء سیاست محافظه کارانه سعی می شود که ریسک ناشی از ناتوانی بازپرداخت بدهی های سر رسیده شده به پائین ترین حد برسد. مدیر، در این نوع استراتژی، می کوشد تا مقدار زیادی دارائی جاری (که نرخ بازده آنها پائین است) نگه دارد، از این رو، شرکت هائی که چنین استراتژی ای داشته باشند به اصطلاح دارای ریسک نقدینگی و بازده اندک خواهند بود. مدیر سرمایه در گردش با استراتژی جسورانه می کوشد تا با داشتن کمترین میزان دارائی جاری، از بدهی های جاری بیشترین استفاده را ببرد و شرکت را به این گونه اداره کند. در اجراء این استراتژی، ریسک نقدینگی بسیار بالا خواهد رفت و شرکتی که این استراتژی را به اجراء درآورد، بارها در وضعیتی قرار می گیرد که نمی تواند بدهی های سر رسید شده را بپردازد. از سوی دیگر، چون حجم دارائی های جاری به پائین ترین حد می رسد، نرخ بازده سرمایه گذاری بسیار بالا می رود (البته اگر شرکت ورشکست نشود). شرکت هائی که استراتژی جسورانه در پیش می گیرند ریسک بالائی را  می پذیرند و نرخ بازدهی آنها بالا است. شرکت ها می توانند در اداره امور دارائی های جاری و بدهی های جاری، استراتژی های گوناگونی به کار ببرند. با ترکیب این استراتژی های گوناگون می توان سیاستی را در پیش گرفت که سرمایه در گردش به حد مطلوب برسد.

 

 

 

1-3 بیان مساله تحقیق

 

در هر نوع سرمایهگذاری، سرمایهگذار بهدنبال کسب بازده از سرمایهگذاری است. سرمایهگذار سعی دارد که از مقدار آتی بازده سهام شرکتها اطلاعاتی کسب کند. یکی از عواملی که بر بازده سرمایهگذاری سهامداران، تأثیر مستقیم دارد، سیاستهای سرمایه در گردش میباشد (پینوو، ترجمه جهانخانی و پارسائیان، 1384).

 

شرکتها میتوانند با بهکارگیری استراتژیهای گوناگون، در رابطه با مدیریت سرمایه در گردش، میزان نقدینگی شرکت را تحت تأثیر قرار دهند. این استراتژیها را میزان ریسک و بازده آنها مشخص میکند. طبق “فرضیه تقاضا برای گزارشگری مالی”، میزان محافظهکاری شرکت ها در گزارشگری مالی پس از درج نام آنها در فهرست نرخهای بورس نسبت به قبل آن که مالکیت خصوصی یا عمومی خارج از بورس است، با هدف بهبود کیفیت گزارشگری مالی  افزایش مییابد. بعبارت دیگر، انتظار میرود درجه محافظهکاری در گزارشگری مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس بالاتر باشد که مورد تقاضای سرمایهگذاران عمومی است، یعنی کسانی که نسبت به سرمایهگذاران خصوصی با ناقرینگی اطلاعاتی بیشتری مواجهاند. یکی از مسائل و موضوعاتی که شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار با آن مواجهاند تعیین ساختار بهینه سرمایه در گردش و در عین حال محافظهکاریهای لازم در خصوص ارائه صورتهای مالی، میباشد.

 

رویههای محافظهکارانه به عنوان عاملی مؤثر بر فعالیتهای مالی و تصمیمگیری محسوب میگردد و رویههای انتخابی توسط مدیریت عملکرد آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. استراتژی محافظهکارانه در مدیریت سرمایه در گردش باعث خواهد شد که قدرت نقدینگی بیش از حد بالا برود. در اجرای سیاست محافظهکارانه سعی میشود که ریسک ناشی از ناتوانی بازپرداخت بدهیهای سر رسیده شده به پائینترین حد برسد. مدیر، در این نوع استراتژی، میکوشد تا مقدار زیادی دارائی جاری (که نرخ بازده آنها پائین است) نگه دارد، از اینرو، شرکتهائی که چنین استراتژیای داشته باشند به اصطلاح دارای ریسک نقدینگی و بازده اندک خواهند بود. مدیر سرمایه در گردش با استراتژی جسورانه میکوشد تا با داشتن کمترین میزان دارائی جاری، از بدهیهای جاری بیشترین استفاده را ببرد و شرکت را به اینگونه اداره کند. در اجرای این استراتژی، ریسک نقدینگی بسیار بالا خواهد رفت و شرکتی که این استراتژی را به اجراء درآورد، بارها در وضعیتی قرار میگیرد که نمیتواند بدهیهای سررسید شده را بپردازد. از سوی دیگر، چون حجم دارائیهای جاری به پائینترین حد میرسد، نرخ بازده سرمایهگذاری بسیار بالا میرود (البته اگر شرکت ورشکست نشود).

 

شرکتهائی که استراتژی جسورانه در پیش میگیرند ریسک بالائی را میپذیرند و نرخ بازدهی آنها بالا است. شرکتها میتوانند در اداره امور دارائیهای جاری و بدهیهای جاری، استراتژیهای گوناگونی بهکار ببرند. با ترکیب این استراتژیهای گوناگون میتوان سیاستی را در پیش گرفت که سرمایه در گردش به حد مطلوب برسد (Emery 1987).

 

 

 

در این تحقیق بدنبال پاسخ به این پرسش هستیم که:

 

“چه رابطهای بین محافظهکاری و سرمایه در گردش در شرکتهای قلمرو تحقیق وجود دارد؟”

 

 

 

1-4 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

 

در مورد محافظه­کاری و معیارهای سنجش آن تا کنون تحقیق­های زیادی انجام گرفته ولی در مورد تاثیر محافظه­کاری بر سرمایه در گردش(مخصوصاٌ در ایران) تحقیقی انجام نگرفته است. در ضمن برای اندازه­گیری تاثیر محافظه­کاری بر سرمایهدر گردش، نیز بایستی روش ها و مدل­های اندازه­گیری مناسبی وجود داشته باشد. تحقیق­های زیادی در مورد محافظه­کاری شرکت ها و عوامل موثر بر این متغیر انجام شده است ولی تا کنون تحقیق­های چندانی در زمینه تاثیر آن بر سرمایه در گردش در ایران  انجام نشده است و این تحقیق چشم انداز جدیدی برای تحقیق­های آتی می باشد. همچنین این تحقیق باعث بسط تحقیق­های انجام شده مربوط به سرمایه در گردش در کشورمان می شود و نتایج مربوط به آن می­تواند برای مدیران شرکت ها و سرمایه گذاران و تحقیقگران مفید باشد که آن ها را می توان به شکل زیر بیان نمود :

 

 

 

 

1. مقایسه رابطه محافظه­کاری و اجزای آن  با سرمایه در گردش در ایران موضوع جدیدی است که نیازمند تحقیقات گسترده در این رابطه است. و ضمن ایجاد اطمینان به صاحبان پس انداز یا سرمایه­گذاران در مورد اقلام ترازنامه­ای شرکت­های قلمرو تحقیق به انتخاب مناسب سهام با توجه به اقلام گزارش شده صورتهای مالی  برای سرمایه­گذاران کمک شایانی می­کند.

 

1. سرمایه در گردش شرکت­ها اطلاعات مفیدتری از میزان نقدینگی و توانایی شرکت در بازپرداخت تعهدات ، در اختیار شرکت­های اعطا کننده­ی فروش اعتباری و بانک­ها(سرمایه­گذاران) قرار می­دهد.

 

1. محافظه­کاری به عنوان با اهمیت­ترین اصل حسابداری جایگاهی بسیار با اهمیت در اذهان حسابداری داشته و حسابداران را قادر می­سازد تا در مقابل خواسته های مدیریت که قصد پنهان کردن اخبار بد، که موجب کاهش سود و مزایای مدیران می شود مقاومت کند و مورد حمایت بسیاری از محققین و حسابداران می­باشد.

 

1. معطوف کردن نظر سرمایه­گذاران و اعتباردهندگان به نتایج بررسی تاثیر محافظه­کاری بر سرمایه در گردش شرکت های قل

 

 

.. 16

 

. 17

 

. 17

 

. 20

 

. 23

 

.. 23

 

. 24

 

.. 25

 

. 28

 

. 29

 

. 29

 

. 32

 

.. 34

 

. 35

 

.. 37

 

37

 

38

 

. 38

 

.. 38

 

. 40

 

47

 

47

 

47

 

فصل سوم: روش تحقیق. 66

 

. 67

 

.. 67

 

.. 68

 

.. 69

 

.. 70

 

.. 70

 

.. 71

 

 

72

 

.. 73

 

.. 74

 

فصل چهارم: یافته های تحقیق. 75

 

. 76

 

. 76

 

.. 78

 

.. 84

 

85

 

86

 

88

 

88

 

.. 89

 

89

 

.. 90

 

.. 91

 

92

 

.. 93

 

.. 93

 

.. 95

 

فصل پنجم:نتیجه گیری.. 97

 

98

 

98

 

101

 

102

 

103

 

104

 

105

 

105

 

106

 

107

 

فهرست منابع: 108

 

پیوست ها: 110

 

 

 

                                                                             

 

 

 

فهرست جداول و نمودارها

 

عنوان جدول                                                                                                                                  صفحه

 

جدول جامعه آماری تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………..77

 

توصیف متغیرهای سال 88 ………………………………………………………………………………………………………………78

 

توصیف متغیرهای سال 89 ………………………………………………………………………………………………………………79

 

توصیف متغیرهای سال 90 ……………………………………………………………………………………………………………….79

 

توصیف متغیرهای سال 91 ……………………………………………………………………………………………………………….80

 

توصیف متغیرهای سال 92 ………………………………………………………………………………………………………………80

 

روند تغییر در میانگین متغیرهای تحقیق طی دوره 5 ساله…………………………………………………………………………81

 

توصیف داده های تحقیق (n شرکت در بازه زمانی 88 تا 92)………………………………………………………………….84

 

آزمون همبستگی بین متغیرها بر اساس ضریب همبستگی جزئی (partial correlation)…………………………..86

 

میزان و نوع ارتباط بین متغیرهای مستقل و وابسته بر اساس مدل رگرسیونی برآورد شده……………………………….92

 

عنوان نمودار

 

روند تغییر در میانگین متغیر نسبت قیمت به سود  (P/E) طی بازه زمانی 5 ساله تحقیق ……………………………….81

 

روند تغییر در میانگین نرخ رشد سود مورد انتظار کوتاه مدت (g2) طی بازه  زمانی 5 ساله تحقیق …………………82

 

روند تغییر در میانگین نرخ رشد سود مورد انتظار بلند مدت (Y) طی بازه  زمانی 5 ساله تحقیق ……………………83

 

روند تغییر در میانگین نرخ هزینه سرمایه برآوردی  ® طی بازه  زمانی 5 ساله تحقیق ………………………………..83

 

نمودار PP PLOT متغیر نسبت P/E (آزمون نرمالیتی متغیرها)…………………………………………………………….85

 

نمودار نرمالیتی باقی مانده ها……………………………………………………………………………………………………………88 

 

چکیده

 

هدف این تحقیق ارزیابی رابطه بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد مورد انتظار سود بر اساس مفروضات چارچوب نظری مدل اوهلسون (AEG) می باشد. نرخ رشد مورد انتظار سود به دو دسته  نرخ رشد مورد انتظار کوتاه مدت سود و نرخ رشد مورد انتظار بلند سود تقسیم می شود.همچنین از نرخ هزینه سرمایه به عنوان یک متغیر کنترلی در این تحقیق استفاده شده است. دوره زمانی این تحقیق یک دوره  5 ساله از ابتدای سال 1388 تا پایان سال 1392 می باشد.

 

جامعه آماری این تحقیق شامل شرکت های فعال در دو صنعت خودرو و ساخت قطعات و فلزات اساسی در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. در بخش روش تحقیق پژوهش حاضر از مدل رگرسیونی سلسله مراتبی چند متغیره و ضریب همبستگی جزئی به منظور بررسی جهت و میزان رابطه و همچنین ضریب همبستگی جزئی هریک از متغیرهای مستقل با متغیر وابسته نسبت P/E آتی( با توجه به ضرایب همبستگی صفر مرتبه پیرسون به منظور کنترل متغیر کنترلی هزینه سرمایه) استفاده شده است.

 

داده ها  و متغیرهای این تحقیق از طریق نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و در آخر نتایج نشان دادند که: یک رابطه معکوس بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد مورد انتظار کوتاه مدت سود، یک رابطه مستقیم بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد مورد انتظار بلند مدت سود، و یک رابطه معکوس بین نسبت P/E آتی و هزینه سرمایه وجود دارند. و در مجموع بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد مورد انتظار سود رابطه ضعیف خطی وجود دارد.

 

واژگان کلیدی: نسبت P/E آتی، نرخ رشد کوتاه مدت سود ، نرخ رشد بلند مدت سود ، هزینه سرمایه، مدل اوهلسون

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 

 

1-1-مقدمه

 

در دهه های اخیر جهانی سازی ، تشکیل بازارهای مالی جدید ، تشدید رقابت بین شرکت ها ، موسسات و سازمان ها و همچنین تغییرات سریع اقتصادی ، اجتماعی و تکنولوژیکی باعث افزایش عدم اطمینان و بی ثباتی در محیط های مالی شده و به تبع آن پیچیدگی فرآیند تصمیم گیری مالی نیز بیشتر شده است. در چنین شرایطی مسلماً بالندگی اقتصادی در گرو تصمیم گیری صحیح و تخصیص بهینه منابع خواهد بود چرا که اگر سرمایه ها در فرصت های مناسب سرمایه گذاری نشوند و یا به نحوی از آن ها استفاده شود که کارایی لازم را نداشته باشند ، اقتصاد کلان کشورها دچار چالش های عظیمی خواهد شد .

 

از اینروست که امروزه در تمام اقتصادهای توسعه یافته یا در حال توسعه از سرمایه گذاری و سرمایه گذاران حمایت گسترده ای به عمل می آید . همین دیدگاه سبب شده است تا سرمایه گذاری و بهره گیری مناسب از فرصت های سرمایه گذاری به یکی از مهمترین موضوعات مطرح شده در زمینه علوم اقتصادی تبدیل شود

 

سرمایه گذاران، اعتبار دهندگان و سایر استفاده کنندگان از اطلاعات مالی شرکت ها علاوه بر اطلاعات تاریخی، نیاز به اطلاعاتی درباره آینده واحدهای اقتصادی نیز دارند و همواره به دنبال دسترسی به اطلاعاتی هستند که روند سودهای آتی را نشان دهد.

 

محققان بسیاری در طول سالیان متمادی، بازارهای اوراق بهادار را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند تا بتوانند دریابند که منافع مالی خود را چگونه در بهترین گزینه ها سرمایه گذاری نمایند. فقدان وجود اطمینان کافی در ارتباط با آینده در بازارهای سرمایه ، سرمایه گذاران را وادار می کند تا به هر طریق ممکن ریسک مربوط به تصمیمات خود را کاهش دهند. بسیاری از تحلیل گران معمولاً برای دستیابی به این هدف از نسبت P/E استفاده می کنند که شامل دو متغیر اساسی قیمت و سود هر سهم می باشد که توجه به این متغیرها در تصمیم گیری ها از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند. نسبت P/E را می توان به عنوان یکی از کاربردی ترین و با اهمیت ترین نسبت های بازار در ارزیابی سهام عادی شرکت ها توسط سرمایه گذاران و محققان عنوان کرد. اما تنها با استفاده از ضریب P/E نمی توان بهترین ها را انتخاب نمود، زیرا در نظر نگرفتن ارزش زمانی پول، مد نظر قرار ندادن چشم انداز رشد آتی شرکت ازجمله مهمترین محدودیت های بکارگیری این روش در برآورد ارزش سهام شرکت ها می باشد (مشایخ و همکاران،1392)

 

نسبت قیمت به سود هر سهم (P/E) از طریق تقسیم قیمت جاری بازار بر سود  به دست می آید و نشان دهنده این است که قیمت سهام چند برابر سود هر سهم است و به ازای هر دلار سود چه قیمتی را باید پرداخت کرد (هرمزی، 1380).اگر چه در خصوص صورت کسر هیچگونه ابهامی وجود ندارد، اما در خصوص مخرج کسر و اینکه کدام EPS مورد استفاده قرار می گیرد بحث های زیادی وجود دارد. برخی از تحلیل گران از EPS جاری، برخی از EPS تحقق یافته و برخی دیگر از EPS پیش بینی شده استفاده می کنند که در این تحقیق از EPS  پیش بینی شده استفاده شده است.

 

تحلیل گران مالی از نسبت P/E در سطح گسترده ای در جهت توجیه پیشنهادات خرید سهامشان استفاده می کنند.از بعد اقتصادی با توجه به گستردگی استفاده از نسبت P/E تعیین این مسئله ضروریست که آیا میتوان با تغییر در نرخ رشد سود، منتظر تغییر در نسبت P/E و به تبع آن تاثیر در تصمیمات سرمایه گزاران بالقوه و بالفعل ماند. نرخ رشد سود در واقع همان درصد تغییرات در سود هرسهم در یک سال نسبت به سال دیگر (سال پایه مورد بررسی) می باشد. در این خصوص اختلاف نظرها بیشتر حول استفاده از نرخ رشد سود پیش بینی شده بجای استفاده از نرخ رشد سود تحقق یافته است.

 

بنابر این با توجه به مطالب فوق، پژوهش حاضر سعی دارد برای اولین بار در ایران به بررسی رابطه بین نسبت   P/E  آتی و نرخ رشد سود مورد انتظار بر مبنای ارقام پیش بینی شده آتی در شرکت های فعال در صنعت خودرو سازی و فلزات اساسی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بپردازد. به منظور ارائه نتایج شفاف تر نرخ رشد سود مورد انتظار به دو دسته کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم شده است و همچنین نرخ هزینه سرمایه نیز به عنوان متغیر کنترلی تحقیق در نظر گرفته شده است.

 

امید است با انجام این پژوهش و بررسی آن گامی در جهت درک بهتر این مفاهیم و بهبود تصمیم گیری ها در معاملات سهام در بازار بورس اوراق بهادار برداشته شود.

 

2-1-بیان مسئله اصلی تحقیق

 

فقدان وجود اطمینان کافی در ارتباط با آینده در بازارهای سرمایه، سرمایه گذاران را وادار می کند تا به هر طریق ممکن ریسک مربوط به تصمیمات خود را کاهش دهند. اکثر تحلیل گران معمولاً برای دست یابی به این هدف از نسبت P/E استفاده می کنند که شامل دو متغیر اساسی قیمت و سود هر سهم می باشد که توجه به این متغیرها در تصمیم گیری ها از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند. علاوه بر این EPS (سود هر سهم) نیز به عنوان یکی از عوامل بسیار تاثیر گذار در خرید سهام توسط سرمایه گذاران قلمداد می شود. به نظر شما این متغیر ها، نسبت ها و مفاهیم عنوان شده در پیش بینی بازار سرمایه ایران تا چه حدی تاثیر گذار می باشند. این موضوع را می توان به عنوان یک مبحث مهم مورد بررسی قرار داد، چرا که محیط اقتصادی ، ویژگی های بازار سرمایه و قوانین حاکم بر آن در ایران نسبت به بازارهای سرمایه  دیگر در سایر کشورهای جهان متفاوت می باشد.

 

بنابراین مسئله اصلی این تحقیق تعیین رابطه بین نسبت P/E  ونرخ رشد سود در شرکت های فعال در صنعت خودرو سازی و فلزات اساسی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران جهت پیش بینی این مسئله که نرخ رشد سود پیش بینی شده تا چه حد می تواند در ارزیابی سهام در تصمیم گیری های خرید و فروش و یا نگهداری که سرمایه گذاران بالقوه و بالفعل و تحلیلگران مالی با آن مواجه اند موثر باشد. در این تحقیق باید میزان همبستگی بین متغیر های نسبت P/E و نرخ رشد سود جهت ارزیابی سهام و بهینه سازی تصمیم گیری در خصوص خرید و فروش و نگهداری آن مشخص شود.

 

طبق مدل های ارزیابی حقوق صاحبان سهام نظیر RIV، AEG، ارزیابی های تجربی گذشته در زمینه همبستگی بین نسبت P/E و نرخ رشد آتی با مشکلات بالقوه زیر مواجه بوده اند :

 

الف) استفاده از قیمت و نسبت سود جاری مطابق با تئوری ارزیابی حقوق صاحبان سهام نمی باشد که در آن قیمت منعکس کننده انتظارات بازار از سودهای آتی شرکت (و نه سودهای گزارش شده دوره جاری) می باشد.

 

ب) مشکل بالقوه دوم این است که در اکثر تحقیقات انجام شده در این زمینه معمولاً یک  مجموعه ای از شرکت ها با توجه به نسبت P/E آن ها مورد مطالعه قرار می گرفتند و از روش های یک متغیره و یا چند متغیره به منظور بررسی همبستگی بین نسبت P/E و نرخ رشد سود آتی استفاده می شد. اما طبق تئوری حقوق صاحبان سهام، نسبت P/E تنها به واسطه نرخ رشد سود مورد انتظار شرکت در آینده نزدیک تعیین  نمی شود. بلکه عوامل دیگری نظیر هزینه سرمایه و نرخ رشد س