. 15
.. 16
. 17
. 17
. 20
. 23
.. 23
. 24
.. 25
. 28
. 29
. 29
. 32
.. 34
. 35
.. 37
37
38
. 38
.. 38
. 40
47
47
47
فصل سوم: روش تحقیق. 66
. 67
.. 67
.. 68
.. 69
.. 70
.. 70
.. 71
72
.. 73
.. 74
فصل چهارم: یافته های تحقیق. 75
. 76
. 76
.. 78
.. 84
85
86
88
88
.. 89
89
.. 90
.. 91
92
.. 93
.. 93
.. 95
فصل پنجم:نتیجه گیری.. 97
98
98
101
102
103
104
105
105
106
107
فهرست منابع: 108
پیوست ها: 110
فهرست جداول و نمودارها
عنوان جدول صفحه
جدول جامعه آماری تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………..77
توصیف متغیرهای سال 88 ………………………………………………………………………………………………………………78
توصیف متغیرهای سال 89 ………………………………………………………………………………………………………………79
توصیف متغیرهای سال 90 ……………………………………………………………………………………………………………….79
توصیف متغیرهای سال 91 ……………………………………………………………………………………………………………….80
توصیف متغیرهای سال 92 ………………………………………………………………………………………………………………80
روند تغییر در میانگین متغیرهای تحقیق طی دوره 5 ساله…………………………………………………………………………81
توصیف داده های تحقیق (n شرکت در بازه زمانی 88 تا 92)………………………………………………………………….84
آزمون همبستگی بین متغیرها بر اساس ضریب همبستگی جزئی (partial correlation)…………………………..86
میزان و نوع ارتباط بین متغیرهای مستقل و وابسته بر اساس مدل رگرسیونی برآورد شده……………………………….92
عنوان نمودار
روند تغییر در میانگین متغیر نسبت قیمت به سود (P/E) طی بازه زمانی 5 ساله تحقیق ……………………………….81
روند تغییر در میانگین نرخ رشد سود مورد انتظار کوتاه مدت (g2) طی بازه زمانی 5 ساله تحقیق …………………82
روند تغییر در میانگین نرخ رشد سود مورد انتظار بلند مدت (Y) طی بازه زمانی 5 ساله تحقیق ……………………83
روند تغییر در میانگین نرخ هزینه سرمایه برآوردی ® طی بازه زمانی 5 ساله تحقیق ………………………………..83
نمودار PP PLOT متغیر نسبت P/E (آزمون نرمالیتی متغیرها)…………………………………………………………….85
نمودار نرمالیتی باقی مانده ها……………………………………………………………………………………………………………88
چکیده
هدف این تحقیق ارزیابی رابطه بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد مورد انتظار سود بر اساس مفروضات چارچوب نظری مدل اوهلسون (AEG) می باشد. نرخ رشد مورد انتظار سود به دو دسته نرخ رشد مورد انتظار کوتاه مدت سود و نرخ رشد مورد انتظار بلند سود تقسیم می شود.همچنین از نرخ هزینه سرمایه به عنوان یک متغیر کنترلی در این تحقیق استفاده شده است. دوره زمانی این تحقیق یک دوره 5 ساله از ابتدای سال 1388 تا پایان سال 1392 می باشد.
جامعه آماری این تحقیق شامل شرکت های فعال در دو صنعت خودرو و ساخت قطعات و فلزات اساسی در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. در بخش روش تحقیق پژوهش حاضر از مدل رگرسیونی سلسله مراتبی چند متغیره و ضریب همبستگی جزئی به منظور بررسی جهت و میزان رابطه و همچنین ضریب همبستگی جزئی هریک از متغیرهای مستقل با متغیر وابسته نسبت P/E آتی( با توجه به ضرایب همبستگی صفر مرتبه پیرسون به منظور کنترل متغیر کنترلی هزینه سرمایه) استفاده شده است.
داده ها و متغیرهای این تحقیق از طریق نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و در آخر نتایج نشان دادند که: یک رابطه معکوس بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد مورد انتظار کوتاه مدت سود، یک رابطه مستقیم بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد مورد انتظار بلند مدت سود، و یک رابطه معکوس بین نسبت P/E آتی و هزینه سرمایه وجود دارند. و در مجموع بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد مورد انتظار سود رابطه ضعیف خطی وجود دارد.
واژگان کلیدی: نسبت P/E آتی، نرخ رشد کوتاه مدت سود ، نرخ رشد بلند مدت سود ، هزینه سرمایه، مدل اوهلسون
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1-مقدمه
در دهه های اخیر جهانی سازی ، تشکیل بازارهای مالی جدید ، تشدید رقابت بین شرکت ها ، موسسات و سازمان ها و همچنین تغییرات سریع اقتصادی ، اجتماعی و تکنولوژیکی باعث افزایش عدم اطمینان و بی ثباتی در محیط های مالی شده و به تبع آن پیچیدگی فرآیند تصمیم گیری مالی نیز بیشتر شده است. در چنین شرایطی مسلماً بالندگی اقتصادی در گرو تصمیم گیری صحیح و تخصیص بهینه منابع خواهد بود چرا که اگر سرمایه ها در فرصت های مناسب سرمایه گذاری نشوند و یا به نحوی از آن ها استفاده شود که کارایی لازم را نداشته باشند ، اقتصاد کلان کشورها دچار چالش های عظیمی خواهد شد .
از اینروست که امروزه در تمام اقتصادهای توسعه یافته یا در حال توسعه از سرمایه گذاری و سرمایه گذاران حمایت گسترده ای به عمل می آید . همین دیدگاه سبب شده است تا سرمایه گذاری و بهره گیری مناسب از فرصت های سرمایه گذاری به یکی از مهمترین موضوعات مطرح شده در زمینه علوم اقتصادی تبدیل شود
سرمایه گذاران، اعتبار دهندگان و سایر استفاده کنندگان از اطلاعات مالی شرکت ها علاوه بر اطلاعات تاریخی، نیاز به اطلاعاتی درباره آینده واحدهای اقتصادی نیز دارند و همواره به دنبال دسترسی به اطلاعاتی هستند که روند سودهای آتی را نشان دهد.
محققان بسیاری در طول سالیان متمادی، بازارهای اوراق بهادار را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند تا بتوانند دریابند که منافع مالی خود را چگونه در بهترین گزینه ها سرمایه گذاری نمایند. فقدان وجود اطمینان کافی در ارتباط با آینده در بازارهای سرمایه ، سرمایه گذاران را وادار می کند تا به هر طریق ممکن ریسک مربوط به تصمیمات خود را کاهش دهند. بسیاری از تحلیل گران معمولاً برای دستیابی به این هدف از نسبت P/E استفاده می کنند که شامل دو متغیر اساسی قیمت و سود هر سهم می باشد که توجه به این متغیرها در تصمیم گیری ها از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند. نسبت P/E را می توان به عنوان یکی از کاربردی ترین و با اهمیت ترین نسبت های بازار در ارزیابی سهام عادی شرکت ها توسط سرمایه گذاران و محققان عنوان کرد. اما تنها با استفاده از ضریب P/E نمی توان بهترین ها را انتخاب نمود، زیرا در نظر نگرفتن ارزش زمانی پول، مد نظر قرار ندادن چشم انداز رشد آتی شرکت ازجمله مهمترین محدودیت های بکارگیری این روش در برآورد ارزش سهام شرکت ها می باشد (مشایخ و همکاران،1392)
نسبت قیمت به سود هر سهم (P/E) از طریق تقسیم قیمت جاری بازار بر سود به دست می آید و نشان دهنده این است که قیمت سهام چند برابر سود هر سهم است و به ازای هر دلار سود چه قیمتی را باید پرداخت کرد (هرمزی، 1380).اگر چه در خصوص صورت کسر هیچگونه ابهامی وجود ندارد، اما در خصوص مخرج کسر و اینکه کدام EPS مورد استفاده قرار می گیرد بحث های زیادی وجود دارد. برخی از تحلیل گران از EPS جاری، برخی از EPS تحقق یافته و برخی دیگر از EPS پیش بینی شده استفاده می کنند که در این تحقیق از EPS پیش بینی شده استفاده شده است.
تحلیل گران مالی از نسبت P/E در سطح گسترده ای در جهت توجیه پیشنهادات خرید سهامشان استفاده می کنند.از بعد اقتصادی با توجه به گستردگی استفاده از نسبت P/E تعیین این مسئله ضروریست که آیا میتوان با تغییر در نرخ رشد سود، منتظر تغییر در نسبت P/E و به تبع آن تاثیر در تصمیمات سرمایه گزاران بالقوه و بالفعل ماند. نرخ رشد سود در واقع همان درصد تغییرات در سود هرسهم در یک سال نسبت به سال دیگر (سال پایه مورد بررسی) می باشد. در این خصوص اختلاف نظرها بیشتر حول استفاده از نرخ رشد سود پیش بینی شده بجای استفاده از نرخ رشد سود تحقق یافته است.
بنابر این با توجه به مطالب فوق، پژوهش حاضر سعی دارد برای اولین بار در ایران به بررسی رابطه بین نسبت P/E آتی و نرخ رشد سود مورد انتظار بر مبنای ارقام پیش بینی شده آتی در شرکت های فعال در صنعت خودرو سازی و فلزات اساسی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بپردازد. به منظور ارائه نتایج شفاف تر نرخ رشد سود مورد انتظار به دو دسته کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم شده است و همچنین نرخ هزینه سرمایه نیز به عنوان متغیر کنترلی تحقیق در نظر گرفته شده است.
امید است با انجام این پژوهش و بررسی آن گامی در جهت درک بهتر این مفاهیم و بهبود تصمیم گیری ها در معاملات سهام در بازار بورس اوراق بهادار برداشته شود.
2-1-بیان مسئله اصلی تحقیق
فقدان وجود اطمینان کافی در ارتباط با آینده در بازارهای سرمایه، سرمایه گذاران را وادار می کند تا به هر طریق ممکن ریسک مربوط به تصمیمات خود را کاهش دهند. اکثر تحلیل گران معمولاً برای دست یابی به این هدف از نسبت P/E استفاده می کنند که شامل دو متغیر اساسی قیمت و سود هر سهم می باشد که توجه به این متغیرها در تصمیم گیری ها از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند. علاوه بر این EPS (سود هر سهم) نیز به عنوان یکی از عوامل بسیار تاثیر گذار در خرید سهام توسط سرمایه گذاران قلمداد می شود. به نظر شما این متغیر ها، نسبت ها و مفاهیم عنوان شده در پیش بینی بازار سرمایه ایران تا چه حدی تاثیر گذار می باشند. این موضوع را می توان به عنوان یک مبحث مهم مورد بررسی قرار داد، چرا که محیط اقتصادی ، ویژگی های بازار سرمایه و قوانین حاکم بر آن در ایران نسبت به بازارهای سرمایه دیگر در سایر کشورهای جهان متفاوت می باشد.
بنابراین مسئله اصلی این تحقیق تعیین رابطه بین نسبت P/E ونرخ رشد سود در شرکت های فعال در صنعت خودرو سازی و فلزات اساسی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران جهت پیش بینی این مسئله که نرخ رشد سود پیش بینی شده تا چه حد می تواند در ارزیابی سهام در تصمیم گیری های خرید و فروش و یا نگهداری که سرمایه گذاران بالقوه و بالفعل و تحلیلگران مالی با آن مواجه اند موثر باشد. در این تحقیق باید میزان همبستگی بین متغیر های نسبت P/E و نرخ رشد سود جهت ارزیابی سهام و بهینه سازی تصمیم گیری در خصوص خرید و فروش و نگهداری آن مشخص شود.
طبق مدل های ارزیابی حقوق صاحبان سهام نظیر RIV، AEG، ارزیابی های تجربی گذشته در زمینه همبستگی بین نسبت P/E و نرخ رشد آتی با مشکلات بالقوه زیر مواجه بوده اند :
الف) استفاده از قیمت و نسبت سود جاری مطابق با تئوری ارزیابی حقوق صاحبان سهام نمی باشد که در آن قیمت منعکس کننده انتظارات بازار از سودهای آتی شرکت (و نه سودهای گزارش شده دوره جاری) می باشد.
ب) مشکل بالقوه دوم این است که در اکثر تحقیقات انجام شده در این زمینه معمولاً یک مجموعه ای از شرکت ها با توجه به نسبت P/E آن ها مورد مطالعه قرار می گرفتند و از روش های یک متغیره و یا چند متغیره به منظور بررسی همبستگی بین نسبت P/E و نرخ رشد سود آتی استفاده می شد. اما طبق تئوری حقوق صاحبان سهام، نسبت P/E تنها به واسطه نرخ رشد سود مورد انتظار شرکت در آینده نزدیک تعیین نمی شود. بلکه عوامل دیگری نظیر هزینه سرمایه و نرخ رشد س