ب-معنای اصطلاحی جرم از دیدگاه فقها………….. 42

 

ج-دیدگاه فقهای اهل سنت……………………. 43

 

-گفتار پنجم-عناصر تشکیل دهنده جرم………….. 44

 

الف-عنصر قانونی جرم………………………. 45

 

ب-عنصر مادی جرم………………………….. 45

 

ج-عنصر معنوی یا روانی جرم…………………. 45

 

-گفتار ششم-عناصر تشکیل دهنده جرم در اسلام……. 55

 

مبحث سوم- تفکیک جرم و گناه در حقوق کیفری مدرن.. 62

 

فصل سوم: رابطه جرم و گناه در حقوق کیفری قبل از انقلاب 66

 

مبحث نخست- دوران مشروطه…………………… 67

 

-گفتار اول-اصل دادرسی شرعی و عرفی………….. 68

 

-گفتار دوم-حقوق کیفری ایران قبل از مشروطه…… 71

 

مبحث دوم- دوران پس از مشروطه………………. 72

 

-گفتار اول-ویژگی­های حقوق جزای وضعی…………. 73

 

-گفتار دوم-ویژگی­های حقوق جزای وضعی دوره شاه…. 79

 

-گفتار سوم-پس از پیروزی انقلاب اسلامی………… 85

 

فصل چهارم: رابطه جرم و گناه پس از انقلاب…….. 87

 

مبحث نخست- جرایم حد، قصاص و دیات…………… 87

 

-گفتار اول-جرائم حدی……………………… 87

 

الف-تعریف حد و اقسام آن…………………… 87

 

ب-کیفر­های زنا……………………………. 88

 

-گفتار دوم-قصاص………………………….. 89

 

-گفتار سوم-دیا ت………………………….. 93

 

الف-مسئولیت مدنی یا دیه…………………… 93

 

ب-میزان دیه……………………………… 95

 

مبحث دوم- تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده…….. 98

 

-گفتار اول-تعزیر…………………………. 98

 

الف-نظرات فقهای امامیه……………………. 99

 

ب-تعریف حقوقی تعزیر………………………. 101

 

فصل پنجم: نتیجه‌گیری………………………. 105

 

منابع …………………………………………………………………………………………………………………………. 111

 

 

 

 

 

 

چکیده

 

مفاهیم گناه و جرم از جمله مفاهیمی هستند که در عرصه اذهان عمومی جوامع سنتی تفکیک مشخصی ندارند.مصادیق جرم و گناه گرچه در مواردی هم­پوشانی دارند، اما در اصل مفاهیمی جدا هستند؛جرم اقدام به عملی است که منع قانونی دارد و قانونگذار برای آن مجازاتی در نظر گرفته است.در مقابل انجام گناه ارتکاب به عملی است که در منابع دینی منع و نهی شده است و مجازاتی اخروی نیز برای عامل آن در نظر گرفته شده است.

 

در جوامع عرفی و سنتی به طور تاریخی تفکیکی بین جرم و گناه نبوده است و گناه که مفهومی شرعی است بت جرم که مفهومی عرفی است قرابت نزدیکی داشته است.در دنیای سنتی دیروز ، آموزه­های دین و دستورات شرع کمابیش همان نقشی را در تعیین شیوه صحیح و پذیرفته انجام امور اجتماع داشته­اند که امروزه قوانین مدنی در جامعه دارند.

 

با گذر زمان و پیشرفت دانش بسیاری مسائل جدید مطرح شده­اندکه مستلزم ایجاد قوانین جدید هستند.بسیاری از این مسائل نوین مشمول حوزه تاریخی شرع و مذهب نگشته­اندو لذا تخلف از آنان جنبه گناه به خود نگرفته است.

 

رعایت قوانین مرتبط با مسائل و قرارداد­های دنیای نوین با معین کردن جرم و مقرر کردن جریمه­هایی تضمین می­شود که مفاد حقوقی کاملاً معین و ملموس دارند و بار گناه بر آنها مترتب نیست.البته بسیارند مصادیقی که هم از لحاظ حقوقی جنبه جرم دارند و هم از لحاظ دینی جنبه گناه.ولی جریمه­هایی که قوانین مدنی جوامع نوین برای چنان اعمال مجرمانه تعیین می­کند تنها با توجه بر جنبه مجرمانه آنها و آسیب­های آن به جامعه مدنی تعیین می­شود و نه با نگاهی به جنبه گناه بودن آنها.

 

با وصفی که رفت در جهان امروز مفاهیم جرم و گناه دو مفهوم کاملاًجدا و منفک هستند.

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول- کلیات

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

 

از آ