تمرکز این بخش در افکار و اعمالی است که از طرف خود فرد به طور مقاومت ناپذیر و بر گشت نا پذیر انجام میگیرد ولی طبیعت این اعمال نا خواسته است. اعمال و تجربیاتی که بطور کلی با آگاهی انجام می پذیرند نیز در این بخش گنجانده شدهاند. این علائم شامل اشکال در به یاد آوردن مطالب اشکال در تصمیم گیری، اجبار به تکرار یک کار مثلا شمردن و.. . میشود.
۳-حساسیت روابط بین فردی(Interpersonal sensivity):
منعکس کننده احساس بی کفایتی و حقارت بویژه در مقایسه با افراد دیگر میباشد. از ابرازات ویژه این سندرم احساس ناراحتی از خود، احساس ناراحتی و خجالت بخصوص در موقع برخوردهای مقابل و زودرنج بودن میباشد. علاوه بر آن افرادی که در این مقیاس نمره بالا دارند، در گزارشهای خود، انتظارات منفی در رفتار و ارتباط با دیگران را ابراز میدارند.
۴-افسردگی(Depression):
علائم بد خلقی و اثرات آن که شامل عزلت و گوشه گیری از لذات زندگی، عدم انگیزه و از دست دادن انرژی حیاتی از آثارافسردگی میباشد.. بعلاوه احساس نا امیدی، افکار خود کشی و دیگر همردیفهای حسی و شناختی افسردگی را نیز شامل میگردد.
۵-اضطراب(Anxiety):
علائم کلی از قبیل عصبی بودن، اضطراب ولرزش در این تعریف آمده است. همینطور حملات ترس نا گهانی و احساس وحشت و احساس بیم از آینده و ترس. بعضی وابسته های جسمی اضطراب شامل تپش قلب، بی قراری، تعریق و… میباشد.
۶-حالات پارانوئیدی(Paraniod Ideation):
این بعد اساسا افکار پارانوئیدی را به عنوان یک حالت نا منظم و مغشوش فکری ارائه میدهد. از ویژگیهای اساسی این رفتار عبارت است ازافکار برون فکنی، پرخاشگری، سوء ظن، بزرگ پنداری، خود مداری، ترس از از دست دادن خود مختاری و هذیان که همگی به عنوان انعکاسات اولیه این اختلال میباشند.
۷-خصومت و پرخاشگری(Hostility):
این بعد منعکس کننده افکار و احساسات یا کارهایی است که ویژه اثرات منفی حالت خشم میباشد. سوالات، منعکس کننده کیفیتهایی مثل (ظلم، بی حوصلگی، تحریک پذیری و خشم) میباشد.
۸-حالات سایکوتیک(Psycoticism):
این مقیاس روانپزشکی به نحوی مطرح شده که نشان دهد که زندگی گوشه نشینی و منفعل، به عنوان بعدی پیوستار، از تجربیات انسانی میباشد. همانطوری که علائم اولیه اسکیزوفرنی هذیان و پرش افکار میباشد مقیاس روانپزشکی نیز از بیزاری شخصیت تا شواهد روان پریشی حاد متغیر است.
۹-اضطراب فوبیک(Phobic Anxiety):
ترس مداوم از یک فرد، محل یا شیء بخصوص و یا موقعیتی است که با این صفت مشخص میشود که نسبت به محرک غیر منطقی و نا متناسب است و باعث رفتار اجتناب و فرار میگردد.
شاخصهای کلی ناراحتی:
در رابطه با آزمون SCL-90-R سه شاخص کلی پریشانی وجود دارد که عبارتند از:
GSI:
معیارهای کلی علائم مرضی بهترین نشانه برای سطح و یا عمق یک ناراحتی در حال حاضر میباشد وباید در بیشتر مواردی که احتیاج به یک سنجش خلاصه داریم از آن استفاده کنیم.
GSI اطلاعاتی راجع به تعدادى علائم و شدت ناراحتی ناشی از آن را بدست میدهد.
| نمره کل آزمون | GSI= |
| ۹۰ |
:PST
به طور ساده شمارش تعداد علائمی است که بیمار به صورت مثبت گزارش می کند. یعنی آنهایی که خود بیمار به دارا بودن آن تا حدی ازعان دارد.
تعداد پاسخ صفر -۹۰ PST=
PSDI:
یک سنجش خالص از شدت ناراحتی است یعنی یک سنجش اصلاح شده برای تعداد علائم است. عمل آن بیشتر مانند یک سنجش جواب در جهت ابلاغ این است که آیا بیمار علائم افسردگی خود را در فرم گزارش از خود بیشتر یا کمتر ارائه میدهد.
| نمره کل آزمون | GSI= |
| PST |
هر گاه PSTو GSI به کار رود اطلاعات راجع به فرم جواب وتعداد علائم ثبت شده میتواند در فهم یک نیمرخ بالینی کمک زیادی باشد.
روش انجام آزمون SCL-90-R به این صورت است که ابتدا آزمون توسط مصاحبه کننده به بیمار داده میشود. یه مدت ۱-۲ دقیقه راجع به آن به بیمار توضیح داده میشود و بیمار خودش به سوالات پاسخ میدهد. تحت شرایط عادی آزمون SCL-90-R حدود ۱۵-۲۰ دقیقه زمان برای تکمیل نیاز دارد. افراد وسواسی در حدود ۳۰ دقیقه این آزمون را تمام میکنند. پس از تکمیل، جوابها به سادگی با هم جمع و تفریق میشوند وحاصل تا دو رقم اعشارمحاسبه میشود. (۳۲)
۳-پرسشنامه جمعیت شناختی:
این پرسشنامه توسط مولفین تحقیق و بر اساس کتب و مقالات موجود تنظیم شد. موارد این پرسشنامه شامل: سن، جنسیت، سطح تحصیلات، رتبه تولد، تحصیلات پدر، تحصیلات مادر، شغل پدر، شغل مادر، تعداد اعضای خانواده، نوع مالکیت منزل، وجود یا عدم وجود رایانه شخصی در منزل و علت استفاده از کافی نت بود. (۳۳)
پایایی ابزارهای پژوهش:
۱-پرسشنامه اختلال اعتیاد به اینترنت Young (IAS):
برای سنجش پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده کردیم. پرسشنامه دارای آلفای کرونباخ برابر با ۷۶/۰ بود که اعتبار نسبتا خوبی برای پرسشنامه اعتیاد به اینترنت میباشد. به توجه به اینکه تحقیقات دیگری که از این تست در ایران استفاده کرده باشد یافت نشد، لذا به ذکر اعتبار در همین پژوهش اکتفا گردید.
۲- پرسشنامه SCL-90-R:
این آزمون ۹۰ ماده ای نشانههای نه گانه شایع روانپزشکی شامل: جسمانی سازی، وسواس، حساسیت روابط بین فردی، افسردگی، اضطراب، حالات پارانوئیدی، خصومت و پرخاشگری، حالات سایکوتیک و فوبیا را در مقیاس کسرت پنج درجه ای میسنجد، همچنین این آزمون سه شاخص به دست میدهد:
۱-ضریب کلی علائم مرضی که سطح روانی فرد را بدون تاکید بر نوع خاص اختلال نشان میدهد.
۲-جمع علائم مرضی مثبت
۳-شاخص علائم مثبت ناراحتی که شدت بیماری را به تفکیک سالم، مرزی و به شدت بیمار نشان میدهد.
این آزمون در بررسیهای مختلف همهگیر شناسی مورد استفاده قرار گرفته است. (باقری، یزدی، بوالهری، شاه محمدی، معتمدی، نیکیان، تارزی؛۱۳۷۸، معتمدی، یاسمی، کرباسی، بنی واهب، ۱۳۷۶) و کارایی آن بیش از ۹۰% ارزیابی شده است(باقری، یزدی و همکاران، ۱۳۷۳، بهادرخان۱۳۷۲) در ایران پایایی این آزمون بیشتر از ۸۰%(میرزایی، ۱۳۵۹) و در بررسیهای همهگیر شناسی، پایایی آن ۹۷% بوده است. (۳۲)
روش انجام پژوهش:
این بررسی از نوع بررسی های توصیفی مقطعی است و به منظور شناسایی اختلالهای روانپزشکی در کاربران اینترنت شهر مشهد انجام گردید. جهت اجرای آزمون، پرسشنامه ها با هماهنگی کافی نتها و مجری طرح، بین کاربران اینترنت توزیع گردید و اهداف آن شرح داده شد. از کاربران بالاتر از ۱۵ سال و با تحصیلات سوم راهنمایی و بالاتر که سابقه مصرف داروهای روانپزشکی نداشتند، در خواست کردیم در مطالعه ما شرکت کنند. به کاربران گفته شد در صورت تمایل، میتوانند در مطالعه شرکت نکنند و همچنین در اولین صفحه از آنان خواسته شد که به سوالها صادقانه پاسخ دهند و یادآوری گردید که پرسشنامه ها کاملا محرمانه خواهد ماند و خواسته شد که نامشان را در هیچ جایی ننویسند. جمع آوری اطلاعات وتکمیل پرسشنامه ها، هر یک حدود ۱ ساعت طول کشید. پس از جمع آوری، از نرم افزارSPSS، برای یافتن ضریب همبستگی، آزمون آماریT وغیره استفاده شد.
