2-1-1- خانواده…………………………………………………………………………………………………………………………………….16
2-1-2- اهمیت و ضرورت خانواده………………………………………………………………………………………………………….18
2-1-3- وظایف خانواده…………………………………………………………………………………………………………………………18
2-1-4- ارزشهای تربیتی خانواده……………………………………………………………………………………………………………..20
2-1-5- تاثیر خانواده بر فرزند…………………………………………………………………………………………………………………20
2-1- 6- سبکهای فرزند پروری……………………………………………………………………………………………………………….22
2-1-6-1- والدین قاطع و اطمینان بخش (مقتدر منطقی)………………………………………………………………………….22
2-1-6-2- والدین مستبد و دیکتاتور………………………………………………………………………………………………………..23
2-1-6-3- والدین سهلگیر (آزادگذار)……………………………………………………………………………………………………..25
2-1-7- عوامل تاثیر گذار بر تربیت فرزندان………………………………………………………………………………………………30
- اختلاف خانوادگی…………………………………………………………………………………………………………………30
2-1-7-2- روابط بین خواهران و برادران………………………………………………………………………………………………….31
2-1-7-3- سن والدین …………………………………………………………………………………………………………………………32
2-1-7-4-اشتغال مادر……………………………………………………………………………………………………………………………33
2-2-مبانی نظری مهارت های اجتماعی……………………………………………………………………………………………………..34
- جریان اجتماعیشدن …………………………………………………………………………………………………………….34
2-2-2- مهارتهای اجتماعی……………………………………………………………………………………………………………………36
2-2-3- عناصر مهارتهای اجتماعی………………………………………………………………………………………………………….37
2-2-4- عوامل انتخاب مهارتهای اجتماعی …………………………………………………………………………………………….40
2-2-4-1- تئوریهای رشد …………………………………………………………………………………………………………………….40
2-2-4-2- معیارهای اجتماعی ………………………………………………………………………………………………………………42
2-2-4-3- انتخاب رفتارشناختی و رفتارعاطفی…………………………………………………………………………………………43
2-2-5- ارزیابی و سنجش مهارتهای اجتماعی …………………………………………………………………………………………44
2-2-6- تقویت کننده های مهارتهای اجتماعی ………………………………………………………………………………………45
2- 3-مبانی نظری مشکلات رفتاری …………………………………………………………………………………………………………48
2-3-1- رفتار بهنجار و ناهنجار………………………………………………………………………………………………………………48
2-3-2- قضاوت درباره مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان ………………………………………………………………….48
2-3-3- طبقه بندی انواع اختلالات رفتاری کودکان…………………………………………………………………………………..50
2-3-3-1- گروهبندی براساس مزاج……………………………………………………………………………………………………….50
2-3-3-2- گروهبندی براساس رفتارهای اولیه و ثانویه………………………………………………………………………………51
2-3-3-3- گروهبندی براساس سن………………………………………………………………………………………………………….52
2-3-3-4- گروهبندی براساس سببشناسی ……………………………………………………………………………………………53
2-3-3-5- گروهبندی از دیدگاه روانپزشکان و پزشکان ……………………………………………………………………………53
2-3-3-6- گروهبندی اختلالات رفتاری کودکان توسط گروه ترویج روانپزشکی…………………………………………53
2-3-3-7- گروه بندی از دیدگاه متخصصان آموزش و پرورش…………………………………………………………………..54
- میزان شیوع اختلات رفتاری کودکان و تداوم آن………………………………………………………………………..55
- علل مشکلات رفتاری کودکان…………………………………………………………………………………………………57
2-3-5-1- عوامل مربوط به خود کودک………………………………………………………………………………………………….57
2-3-5-2- عوامل محیطی……………………………………………………………………………………………………………………..60
- چگونگی بروز اختلال در رفتار از نظر رفتارگرایان…………………………………………………………………….61
- چگونگی بروز اختلال در رفتار از نظر فروید…………………………………………………………………………..62
- چگونگی بروز اختلال در رفتار از نظر شناختگرایان…………………………………………………………………62
- پیشینه تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………..64
2-4-1- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور…………………………………………………………………………………………64
2-4-2- تحقیقات انجام شده در ایران ………………………………………………………………………………………………………68
فصل سوم:روش اجرای تحقیق
مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….75
3-1- نوع تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………….75
3-2- داده های مورد نیاز…………………………………………………………………………………………………………………………76
3-3- ابزارهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………..76
3-4- جامعه آماری…………………………………………………………………………………………………………………………………79
3-5- حجم نمونه و روش نمونه گیری……………………………………………………………………………………………………..79
3-6- انواع متغیرها………………………………………………………………………………………………………………………………….79
3-7- روشهای تجزیه و تحلیل آماری ………………………………………………………………………………………………………80
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل و بیان نتایج حاصل از تحقیق
مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….82
4-1- توصیف شاخص های دموگرافیک……………………………………………………………………………………………………83
4-1-1-توزیع فراوانی جنسیت ………………………………………………………………………………………………………………..83
4-2- بررسی وضعیت متغیرها………………………………………………………………………………………………………………….84
4-3- بررسی فرضیه های تحقیق……………………………………………………………………………………………………………..89
4-3-1-بررسی فرضیه 1………………………………………………………………………………………………………………………….89
4-3-2-بررسی فرضیه 2…………………………………………………………………………………………………………………………91
4-3-3-بررسی فرضیه 3………………………………………………………………………………………………………………………….93
4-3-4-بررسی فرضیه 4………………………………………………………………………………………………………………………….95
4-3-5-بررسی فرضیه 5………………………………………………………………………………………………………………………….97
4-3-6-بررسی فرضیه 6…………………………………………………………………………………………………………………………99
4-3-7-بررسی فرضیه 7……………………………………………………………………………………………………………………….101
4-3-8-بررسی فرضیه 8……………………………………………………………………………………………………………………….103
فصل پنجم: بحث وتفسیرو نتیجه گیری وجمع بندی
مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..106
5-1- نتیجه گیری و بحث و بررسی………………………………………………………………………………………………………..106
5-2- محدودیتهای تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………….111
5-3- پیشنهادهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………….111
5-3-1 پیشنهادهای کاربردی………………………………………………………………………………………………………………….111
5-3-2- پیشنهادهای پژوهشی ………………………………………………………………………………………………………………113
منابع
منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………………………115
منابع غیرفارسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….122
پیوست
پرسشنامه سبک های فرزند پروری بامیریند………………………………………………………………………………………………126
پرسشنامه مهارت اجتماعی…………………………………………………………………………………………………………………….128
پرسشنامه اختلال رفتاری کودکان راتر………………………………………………………………………………………………………130
چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….131
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-1: توزیع فراوانی وضعیت جنسیت پاسخ گویان…………………………………………………………………………….83
جدول 4-2: توزیع فراوانی وضعیت سبک های تربیتی والدین دانش آموزان…………………………………………………..85
جدول 4-3: توزیع فراوانی وضعیت مهارت های اجتماعی دانش آموزان………………………………………………………..86
جدول 4-4: توزیع فراوانی وضعیت مشکلات رفتاری دانش آموزان………………………………………………………………88
جدول 4-5: ضریب همبستگی اسپیرمن بین سبک های فرزند پروری اقتدار گرایانه و مهارت های اجتماعی دانش آموزان ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….90
جدول 4-6: ضریب همبستگی اسپیرمن بین سبک فرزند پروری اقتدارگرایانه و مشکلات رفتاری دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………92
جدول 4-7: ضریب همبستگی اسپیرمن بین سبک فرزند پروری مستبدانه و مهارت های اجتماعی دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………94
جدول 4-8: ضریب همبستگی اسپیرمن بین سبک فرزند پروری مستبدانه و مشکلات رفتاری دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………96
جدول 4-9: ضریب همبستگی اسپیرمن بین سبک فرزند پروری سهل گیرانه و مهارت اجتماعی دانش آموزان…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 98
جدول 4-10: ضریب همبستگی اسپیرمن بین سبک فرزند پروری سهل گیرانه و مشکلات رفتاری دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………99
جدول 4-11: آزمون T برای مقایسه مهارت های اجتماعی دانش آموزان با توجه به جنسیت آنها………………… 102
جدول 4-12: آزمون T برای مقایسه میانگین مشکلات دانش آموزان با توجه به جنسیت آنها……………………… 103
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1: توزیع درصد فراوانی جنسیت در میان پاسخگویان…………………………………………………………………….84
نمودار 4-2: درصد فراوانی وضعیت سبک های فرزند پروری والدین دانش آموزان………………………………………85
نمودار 4-3: درصد فراوانی وضعیت مهارت های اجتماعی دانش آموزان……………………………………………………….86
نمودار 4-4: آمارههای توصیفی وضعیت مهارت های اجتماعی دانش آموزان………………………………………………….87
نمودار 4-5: درصد فراوانی وضعیت مشکلات رفتاری دانش آموزان……………………………………………………………..88
نمودار 4-6: آمارههای توصیفی وضعیت مشکلات رفتاری دانش آموزان………………………………………………………..89
نمودار 4-7: نمودار پراکنش رابطه بین سبک فرزند پروری اقتدارگرایانه و مهارت های اجتماعی دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………91
نمودار 4-8: نمودار پراکنش رابطه بین سبک فرزند پروری اقتدارگرایانه و مشکلات رفتاری دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………93
نمودار 4-9: نمودار پراکنش رابطه بین سبک فرزند پروری مستبدانه و مهارت های اجتماعی دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………95
نمودار 4-10: نمودار پراکنش رابطه بین سبک فرزند پروری مستبدانه و مشکلات رفتاری دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………97
نمودار 4-11: نمودار پراکنش رابطه بین سبک فرزند پروری سهل گیرانه و مهارت های اجتماعی دانش آموزان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………99
نمودار 4-12: نمودار پراکنش رابطه بین سبک فرزند پروری سهل گیرانه و مشکلات رفتاری دانش آموزان…………………………………………………………………………………………………………………………………………………101
نمودار 4-13: نمودار جعبه ای مقایسه مهارت های اجتماعی دانش آموزان با توجه به جنسیت آنها………………… 102
نمودار 4-14: نمودار جعبه ای مقایسه مشکلات رفتاری دانش آموزان با توجه به جنسیت آنها ……………………..104
چکیده
امروزه شیوه فرزند پروری والدین، عاملی تعیین کننده و اثر گذار است که نقش مهمی را در آسیب شناسی روانی و رشد کودکان ایفا می کند. بحث در مورد هر یک از مشکلات فرزندان بدون در نظر گرفتن نگرش ها، رفتارها و شیوه های فرزند پروری والدین، تقریبا غیر ممکن است. هدف این تحقیق مشخص کردن رابطه سبک های تربیتی والدین با مهارت اجتماعی و مشکلات رفتاری دانش آموزان دوره ابتدایی شهرستان منوجان می باشد. روش این پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بوده و جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان دوره ابتدایی شهرستان منوجان تشکیل می دهند که بر اساس فرمول کوکران 363 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده از مدارس ابتدایی دختر و پسر انتخاب شدند. ابزارهای اندازه گیری شامل سه پرسشنامه، سبکهای فرزند پروری بامبریند با پایایی 0/81، مهارت های اجتماعی با پایایی 0/83، اختلا لات رفتاری کودکان راتر با پایایی 0/84 بود. برای آزمون فرضیات از نرم افزار SPSS و از ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون T استفاده گردید. نتایج نشان داد که 263نفر از والدین (5/72 درصد)، سبک فرزند پروری اقتدارگرایانه، 66 نفر ( 1/18 درصد) سبک فرزند پروری مستبدانه و 34 نفر (4/9درصد) سبک فرزند پروری سهل گیرانه داشتند. همچنین از بین 363نفر دانش آموز مورد بررسی ، 69نفر (19درصد) مهارتهای اجتماعی پایین و 294نفر (81درصد) مهارت اجتماعی بالا داشتند، همچنین 296نفر (5/81درصد) مشکلات رفتاری پایین و 67نفر (5/18درصد) مشکلات رفتاری بالا داشتند. بین سبک فرزند پروری اقتدار گرایانه و مستبدانه با مهارت های اجتماعی دانش آموزان رابطه معنا داری وجود دارد. بین سبک فرزند پروری سهل گیرانه و مهارت های اجتماعی دانش آموزان رابطه معنا داری وجود ندارد. بین سبک فرزند پروری اقتدار گرایانه و سهل گیرانه با مشکلات رفتاری دانش آموزان رابطه معنا داری وجود دارد. بین سبک فرزند پروری مستبدانه و مشکلات رفتاری دانش آموزان رابطه معنا داری وجود ندارد. همچنین میزان مهارت های اجتماعی دانش آموزان پسر بیشتر از دانش آموزان دختر بود و میزان مشکلات رفتاری دانش آموزان دختر بیشتر از دانش آموزان پسر بود.
واژه های کلیدی : سبک های تربیتی والدین، مهارت اجتماعی، مشکلات رفتاری، دانش آموزان
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه:
خانواده، نخستین پایگاهی است که پیوند بین کودک و محیط اطراف او را به وجود می آورد. کودک در خانواده پندارهای اولیه را درباره جهان فرا می گیرد، از لحاظ جسمی و ذهنی رشد می یابد، شیو ه های سخن گفتن را می آموزد، هنجارهای اساسی رفتار را یاد می گیرد و سرانجام نگرش ها، اخلاق و روحیاتش شکل می گیرد و اجتماعی می شود. خانواده محیط مهمی است که با طیف وسیعی از رفتارهای اجتماعی و هیجانی فرزندان ارتباط دارد. خانواده نظام سازمان یافته ای است که بر فرزندان تأثیر می گذارد و روال روزانه و عادی خانواده ها، ارتباطات و تعارضات شان به عنوان منابعی که بر رشد فرزندان مؤثر است مطرح می شود. کودک در فرایند جامعه پذیری با تأثیر از خانواده بسیاری از ارزش ها، باورها و معیارهای رفتاری پذیرفته شده جامعه ی خود را فرا می گیرد و با ورود به دوره های نوجوانی، جوانی و بزرگسالی این فرایند تحت تأثیر جامعه، کامل می گردد. از این رو خانواده و ارتباط والدین و فرزندان از جمله مواردی است که سالها نظرِ صاحب نظران و متخصصان تعلیم و تربیت را به خود جلب کرده است.گرمی روابط و عواطف و همچنین پیوند و تعهد عاطفی موجود در بین اعضای خانواده که از ویژگی های اصلی خانواده های منسجم محسوب می شود در فرزندان آن ها این احساس را به وجود می آورد که مورد پذیرش والدین هستند و والدین نسبت به خواسته های آن ها حساس و مسؤول هستند. این مسأله باعث ایجاد آرامش و عدم احساس اضطراب در فرزندان آن ها می شود و در نتیجه فرزندان چنین خانواده هایی ویژگی هایی نظیر رفتارهای انطباقی و سازگارانه، کارآمدی تحصیلی، روابط مؤثر و رفتار بر طبق هنجارهای اجتماعی، افزایش عزت نفس و مهارت های اجتماعی و در نتیجه کاهش اضطراب، استرس و ناامیدی و مشکلات رفتاری کمتری دارند (زیوری رحمان، 1389).
کودکانی که مهارت اجتماعی کافی کسب کرده اند در ایجاد رابطه با همسالان و یادگیری در محیط آموزشی موفق تر از کودکانی هستند که فاقد این مهارت ها می باشند و هم چنین پژوهش هایی اثرات مثبت آموزش مهارت های اجتماعی را بر روند زندگی افراد و کاهش مشکلات رفتاری نشان داده است (تابش، 1386). در حال حاضر که مشکلات کودکان به سرعت در حال افزایش و نیازمند توجه جدی است. جریان رشد طبیعی کودک با رشته تغییرات شناختی، فیزیکی، عاطفی واجتماعی همراه است وشاید نتوان کودکی را یافت که در طول دوره رشد و در جریان سازگاری با تغییرات فوق دچار مشکلاتی نشود، نتیجه مستقیم این مشکلات استرس، تعارض وبه تبع آن مشکلات یادگیری و رفتاری است که کودک تجربه می کند.
با توجه به آسیب پذیری دوره کودکی و از آن جا که در صورت ابتلا به مشکلات رفتاری، همه جنبه های زندگی فردی و اجتماعی کودک تحت تأثیر قرار می گیرد، هرگونه تلاشی که در راستای شناسایی، تشخیص، پیشگیری، کنترل و درمان صورت گیرد و بهداشت روانی جامعه را ارتقا بخشد، ارزشمند است. ازاین رو، لازم است بررسی های وسیع و عمیقی در مورد شناسایی عوامل زمینه ساز مشکلات رفتاری نوجوانان و مهارت های اجتماعی آن ها انجام گیرد (زیوری رحمان، 1389).
بر این اساس در این فصل ابتدا مسأله تحقیق تشریح شده، سپس اهمیت تحقیق و ضرورت انجام آن تشریح شده است، بعد از آن اهداف و فرضیه های تحقیق ذکر شده و در پایان به تعریف متغیرها به دو صورت مفهومی و عملیاتی پرداخته شده است.
1-1- بیان مسأله:
اختلال رفتاری یکی از رایج ترین اختلالات دوران کودکی و از عمده ترین دلایل ارجاع به مراکز درمانی است(باررا و همکاران،2002). این اختلال، الگوی رفتار پایدار با مشخصه پرخاشگری و تجاوز به حقوق دیگران است (سادوک و سادوک،2000، ترجمه رصاعی و رفیعی، 1382). کودکان مبتلا به آن در شدت طرد همسالان، عملکرد ضعیف تحصیلی و افزایش تدریجی رفتار پرخاشگرانه و هم چنین آماده ابتلا به اختلال های خلقی، مصرف مواد بزهکاری و اختلال شخصیت اجتماعی در بزرگسالی هستند (سادوک و سادوک، 2003). از طرف دیگر مطالعات نشان می دهد که کودکان مبتلا به اختلال رفتاری بر اساس تجارب اولیه خود، طرحواره ای متخاصم از جهان در ذهن خود شکل داده و بر اساس آن نیات دیگران را غیر دوستانه ارزیابی کرده و با رفتار پرخاشگرانه واکنش نشان می دهند (داج،1993). هم چنین این کودکان در زمینه کاربرد مهارت های اجتماعی بسیار ضعیف عمل کرده و در مشکلات بین فردی نمی توانند شیوه های مختلفی برای رفع مشکل پیدا کنند(امیری،1381). این مهارت های ضعیف، پیش بینی کننده مشکلات رفتاری بعدی در این کودکان هستند. بنابراین به نظر می رسد افزایش مهارت های اجتماعی و رشد توانائی های مربوط به مدیریت خشم (باررا و همکاران،2002). و هم چنین تغییر مداخلات پیشگیرانه و درمانی برای کودکان مبتلا، ضروری باشند.
انسان موجودی اجتماعی است و به همین دلیل از لحظه تولد تا آخر عمر در اجتماع به سر می برد و دائما در تعامل با انسان های دیگر می باشد. کارتلج و میلبرن، دریافته اند که در جمع بودن می تواند مشکلات او را مرتفع نماید و به همین منظور همواره یاد می گیرد که چگونه بایستی در جمع زندگی کند و نیاز های خود را ارضا نماید (کارتلج و میلبرن، 2002، ترجمه نظری نژاد، 1385). دوره کودکی اولین و مهمترین دوره زندگی آدمی است در این دوره کودک برای نخستین بار با محیط اطراف خود رابطه برقرار می کند، روابط اجتماعی خود را بنا می کند و از طریق تجربه فعال در محیط به بهترین وجه یاد می گیرد (سیف نراقی،1379).
کودکان با داشتن مهارت های اجتماعی و ارتباطات سالم رشد بهتری می یابند و از منابع حمایتی، عاطفی بیشتری برخوردار می گردند. حساسیت، زود رنجی و خود نا باوری آنان از بین می رود و بدین وسیله آن ها ارزش واعتبار بیشتری برای خود کسب می کنند و قادر می شوند تا در دنیای پیشرفته و پیچیده کنونی به نحوی زندگی کنند که از آسیب پذیری کمتری برخوردار باشند. نظریه های مختلفی پیرامون فرایند کسب مهارت های اجتماعی وجود دارد که از این بین، نظریه یادگیری- اجتماعی بیشتر به این مسأله پرداخته است. از دیدگاه یادگیری – اجتماعی، بندورا معتقد است علاوه بر تشویق وتنبیه، الگو نیز بر رفتار اجتماعی کودک تاثیر می گذارد. کودکان از طریق مشاهده و تقلید، مهارت های اجتماعی جدید را کسب می کنند (امیری،1386)، این مهارت ها شامل مجموعه ای از توانایی ها هستند که قدرت سازگاری و رفتار مثبت وکارامد را افزایش می دهد، در نتیجه شخص را قادر می سازد بدون اینکه به خود یا دیگران صدمه بزند، مسئولیت های مربوط به نقش خود را بپذیرد، و با چالش ها و مشکلات روزانه زندگی به شکل موثر روبه رو شود. آموزش این مهارت ها به عنوان یک روش عام پیشگیری ازآسیب های فردی واجتماعی مورد تأکید بوده است. یادگیری موفقیت آمیز مهارت های اجتماعی، احساس یادگیرنده را در مورد خود و دیگران تحت تأثیر قرار می دهد و علاوه بر این، کسب این مهارت ها نگرش دیگران را نیز در مورد فرد تغییر می دهد. به همین خاطر کسب مهارت های اجتماعی هم شخص را تغییر می دهد و هم محیط را و این اصل دو سویه، ارتقای بهداشت روانی را شتابی دو چندان می بخشد (نوشادروان،1386).
– اهمیت و ضرورت تحقیق:
در دنیای کنونی که تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت است و هر لحظه به اطلاعات انسآن ها افزوده می شود، به نظر می رسد این دانش افزایی در پاره ای از موارد باعث تنیدگی هایی در زندگی بشر می گردد. نمی توان به طور کلی از تنیدگیها دور شد، بلکه بایستی راه های مقابله با آن ها را آموخت (ریچ،1386). از این رو آموزش مهارت های اجتماعی به کودکان که در واقع بزرگ سالان آینده هستند، بسیار حائز اهمیت می باشد. رشد اجتماعی و مسئولیت پذیری افراد یکی از اهداف مهم هر جامعه می باشد و همواره مورد توجه مسئولین، برنامه ریزان و حتی خود افراد بوده است. این مسأله نه تنها در سازگاری اجتماعی با افراد هم سن و سال، خانواده و گروه های اجتماعی نقش مهمی دارد؛ بلکه عامل مهمی است که با بیشتر فعالیت ها و موفقیت های تحصیلی فراگیران می تواند همبستگی مثبتی داشته باشد (فاتحی زاده، 1384). همچنین در عصر امروز و با توجه به پیچیدگی جوامع و بروز ناهنجاری های روانی و رفتاری در بین کودکان و نوجوانان و جوانان، لزوم پرداختن به فرایند اجتماعی شدن آن ها و ارائه راهبردهای صحیح برای تقویت و شکوفایی این پدیده بیش از پیش احساس می شود. تأکید زیاد بر جنبه های نظری، به گونه ای که امروز در آموزش و پرورش ما و دانشگاه ها رایج و متداول است، به دلیل در نظر نگرفتن جنبه های اجتماعی و روانی رشد، کارایی و اثربخشی برنامه های تعلیم و تربیت را کاهش داده و نوسانات رفتاری و شخصیتی را در افراد افزایش داده است. به عبارتی اگر افراد به موازات رشد جسمی و ذهنی از رشد اجتماعی برخوردار نباشند، وقتی قدم به زندگی اجتماعی می گذارند، نمی توانند اهل زندگی کردن باشند. حتی نمی توانند از تحصیلاتی که قبلاً انجام داده اند، استفاده نمایند. همچنین رشد و تکامل اخلاقی فرد با رشد اجتماعی آنان بستگی زیادی دارد و از میزان علاقه ایشان نسبت به معیارها و ارزش های متداول متأثر می شود. به عقیده روان شناسان اخلاق یک امر اجتماعی است و بر فضائل و سجایایی مبتنی است که جامعه مقرر داشته و برای خود پسندیده است (شعاری نژاد،1373).
وودی (1962)، در کتاب مشکلات رفتاری کودکان می نویسد: کودکی که نمی تواند یا نمی خواهد با هنجارهای مورد قبول اجتماعی سازگاری رفتاری داشته باشد و پیشرفت تحصیلی خود و کوشش های آموزشی همکلاسان و روابط خود با آنان را در هم می شکند، دچار اختلال رفتاری است. از سوی دیگر اوضاع اجتماعی به سرعت در حال تغییر است که همه این ها تأثیراتی عمیق و جدی بر دنیای روانی و شخصی کودک می گذارد و لزوم آموزش مهارت هایی به کودکان برای سازگاری با این تغییرات را بیش از پیش آشکار می سازد.کودکان فاقد سطوح بالای مهارت های اجتماعی، نه تنها تعامل موفقیت آمیزی با همسالان خود ندارند، بلکه رفتارهای مشکل دار درونی سازی شده (مانند احساس غمگینی، افسردگی، تنهایی). و رفتارهای مشکل دار برونی سازی شده (مانند پرخاشگری، جسمانی یا کلامی، مهار ضعیف خلق و بحث کردن با دیگران). را نیز بیشتر تجربه می کنند. از آن جا که خانواده و محیط های اجتماعی مانند کودکستان و دبستان، تاثیر بسیار مهمی در تحول مهارت های اجتماعی و فرایند اجتماعی شدن کودکان دارند. والدین و مربیان، به عنوان مهمترین منابع اطلاعات درباره رفتار اجتماعی و هیجانی کودکان محسوب می شوند(گنزالز،2007).
پژوهش های وسیعی که در زمینه چگونگی برخورد والدین با کودکان شان و روش های تربیتی والدین اثرات طولانی بر رفتار، عملکرد، انتظارات و در نهایت بر شخصیت افراد در آینده دارند. مثلا تحقیقات نشان می دهد که اگر والدین بسیار سختگیر و دیکتاتور باشند مانع پیشرفت و توسعه کنجکاوی و خلاقیت کودک می شوند والدینی که اجازه نمی دهند کودک ابراز وجود یا اظهار نظر کند مانع بروز استعدادهای بالقوه کودک می شوند و در نتیجه این کودکان در آینده افرادی روان آزرده و پرخاشگر خواهند شد. شیوه ی فرزند پروری به عنوان مجموعه یا منظومه ای از رفتارها تعریف شده است که تعاملات والد- کودک را در طول دامنه ی گسترده ای از موقعیت ها توصیف می کند و فرض بر این است که یک جو تعاملی تاثیر گذار را به وجود می آورد. شیوه ی فرزند پروری، عاملی تعیین کننده و اثر گذار است که نقش مهمی را در آسیب شناسی روانی و رشد کودکان ایفا می کند. بحث در مورد هر یک از مشکلات فرزندان بدون در نظر گرفتن نگرش ها، رفتارها و شیوه های فرزند پروری والدین، تقریبا غیر ممکن است (علیزاده و آندرایس، 2002).
با توجه به مطالب ذکر شده خلاء موجود در تحقیقات قبلی این می باشد که هیچکدام از تحقیقات گذشته به طور مشخص و تخصصی رابطه سبک های تربیتی والدین با مهارت اجتماعی و مشکلات رفتاری را نسجیده اند بلکه بیشتر مسأله سازگاری اجتماعی را مد نظر قرار داده اند، بنابراین با توجه به اینکه در این تحقیق رابطه سبک های تربیتی والدین با دو متغیر اساسی مربوط به کودکان یعنی مهارت های اجتماعی و مشکلات رفتاری را مورد بررسی قرار می دهد در نوع خود تحقیقی نوع و جدید و در یک جامعه جدید یعنی دانش آموزان دوره ابتدایی شهرستان منوجان در سال تحصیلی 91- 1390 می باشد.
بنابراین با توجه به اهمیت و اثرات مشکلات رفتاری فرزندان در جامعه و مهارت اجتماعی آن ها و اهمیت نهاد خانواده و سبک فرزند پروری والدین در تاثیر بر مهارت های اجتماعی و رشد و شکوفایی فرزندان که گردانندگان آینده جامعه می باشند؛ پژوهش پیرامون سبک فرزند پروری و تاثیر آن بر مهارت های اجتماعی و مشکلات رفتاری فرزندان ضروری به نظر می رسد. بررسی تاثیر سبک فرزند پروری زمینه ای خواهد بود تا نهاد خانواده از توجه و حمایت شایستهای از جانب مسئولان برخوردار گردد و آگاهی خانواده ها از تأثیر سبک فرزند پروری آنان بر فرزندان شان باعث آگاهی آن ها از این امر مهم و در نتیجه سبب کاهش آسیب در سطح خانواده و جامعه خواهد شد و در نتیجه موجب پرورش استعدادها و استفاده بهینه از منابع انسانی و رشد شکوفایی جامعه و احساس خوشبختی در افراد و کاهش مشکلات رفتاری و افزایش مهارت اجتماعی شهروندان به خصوص نوجوانان خواهد شد. بدین ترتیب،نتایج مثبت پژوهش حاضر می تواند به غنای یافته های مربوط به خانواده، سبک فرزند پروری و مهارت های اجتماعی و مشکلات رفتاری در کشور منجر شود و شاید بتواند با ارائه راهکارهایی؛ یکی از دلایل نابسامانی عاطفی و روانی در سطح فردی و اجتماعی را کاهش دهد و راه شکوفایی ظرفیت ها و استعدادهای افراد را هموار سازد. آنگاه بتدریج شاهد تحولات عظیمی در بهبود زندگی و کسب سعادت انسان و تحقق کرامت و ارزش والای او خواهیم بود.
1-3- اهداف تحقیق:
1
