پایان نامه نقش دانشگاهها در فرآیند کارآفرینی و تجاری سازی نوآوری ها (مطالعه موردی مراکز … 1-8-9 )سیستم پژوهشی……………………………………………………………………………………………………………..16 1-8-10) سیستم منابع اطلاعاتی…………………………………………………………………………………………………..16 1-9) ساختار تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………..17 فصل دوم : ادبیات ، مبانی نظری و پیشینه تحقیق…………………………………………………………………18 2-1)مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………19 2-2)بخش اول کارآفرینی………………………………………………………………………………………………………….19 2-2-1) مفهوم کارآفرینی…………………………………………………………………………………………………………..19 2-2-2) سیرتاریخی مفهوم کارآفرینی………………………………………………………………………………………….20 2-2-3 )تعاریف کاآفرینی از دیدگاه صاحبنظران …………………………………………………………………………..23 2-2-4) اهمیت و ضرورت کارآفرینی………………………………………………………………………………………… 28 2-2-5 ) فرآیند و عناصر کارآفرینی…………………………. ……………………………………………………………..31 2-2-6 ) انواع رهیافت های کارآفرینی………………………………………………………………………………………33 2-2-6-1) رویکردها و ویژگی ها……………………………………………………………………………………………33 2-2-6-1-1) حالتهای ذهنی مثبت…………………………………………………………………………………………..33 2-2-6-1-2) نیازبه موفقیت……………………………………………………………………………………………………34 2-2-6-1-3) تمایل به ریسک و مخاطره………………………………………………………………………………….36 2-2-6-1-4) گرایش به خلاقیت و نوآوری………………………………………………………………………………37 2-2-6-1-5) روحیه شکست ناپذیری ……………………………………………………………………………………..38 2-2-6-1-6) مرکز کنترل درونی……………………………………………………………………………………………38 2-2-6-1-7) نیاز به استقلال ………………………………………………………………………………………………….40 2-2-6-2) رویکردهای رفتاری………………………………………………………………………………………………40 2-2-7) انواع کارآفرینی………………………………………………………………………………………………………..42 2-2-7 -1) تقسیم بندی بر مبنای هدف فرد کارآفرین…………………………………………………………………42 2-2-7 -2) تقسیم بندی بر مبنای اندازه سیستم……………………………………………………………………………43 3-7-2-2) تقسیم بندی ازدیدگاه ایجاد یک نگاه……………………………………………………………………….43 2-2-8) کارآفرینی سازمانی…………………………………………………………………………………………………..45 2-2-9) انواع کارآفرینی سازمانی……………………………………………………………………………………………46 2-2-9 -1)سازمان تحت چالش کارآفرینی………………………………………………………………………………46 2-2-9 -2)سازمان کارآفرین تصادفی………………………………………………………………………………………46 2-2-9 -3)سازمان تمایل به کارآفرین………………………………………………………………………………………47 2-2-9 -4)سازمان کارآفرین…………………………………………………………………………………………………..47 2-2-10) موانع کارآفرینی سازمانی…………………………………………………………………………………………48 2-2-11) عوامل موثر کارآفرینی سازمانی…………………………………………………………………………………51 2-3) بخش دوم : کارآفرینی دانشگاهی …………………………………………………………………………………..52 2-3-1) آموزش در کارآفرینی ………………………………………………………………………………………………54 2-3-2) کارآفرینی دانشگاهی و نوآوری…………………………………………………………………………………..59 2-3-3) کارآفرینی دانشگاهی و یادگیری…………………………………………………………………………………62 2-3-4) دانشگاه بعنوان یک سازمان کارآفرین……………………………………………………………………………64 2-3-5) آموزش کارآفرینی در دانشگاهها…………………………………………………………………………………68 2-3-6) کارآفرینی دانشگاهی و تجاری سازی دانش…………………………………………………………………..70 2-3-7) موانع کارآفرینی دانشگاهی و تجاری سازی دانش……………………………………………………………73 2-3-8) فرآیندکارآفرینی دانشگاهی…………………………………………………………………………………………80 2-3-9) عوامل کارآفرینی دانشگاهی…………………………………………………………………………………………81 2-3-9-1) عوامل فردی کارآفرینی دانشگاهی…………………………………………………………………………….82 2-3-9-2) عوامل سازمانی کارآفرینی دانشگاهی…………………………………………………………………………83 2-3-9-3) عوامل نهادی کارآفرینی دانشگاهی…………………………………………………………………………….86 2-3-9-4) عوامل محیطی کارآفرینی…………………………………………………………………………………………87 2-3-10) ویژگی های دانشگاه کارآفرین……………………………………………………………………………………89 2-3-11) حرکت بسوی دانشگاه کارآفرین………………………………………………………………………………..90 2-3-11-1) بازنگری در ساختار سازمانی ………………………………………………………………………………….90 2-3-11-1-1) ساختار تامین منابع مالی …………………………………………………………………………………….91 2-3-11-1-2) ساختار اداری …………………………………… …………… …………………………………………….. 91 2-3-11-1-3) بخش های حمایتی ………………………… ……………………………………………………………….93 2-3-11-2) فرهنگ کارآفرینی ………………………………….. ………………………………………………………… 93 2-3-11-3) قوانین و سیاست ها ……………………………………………………………………………………………..94 2-3-11-4) توسعه اقتصاد محلی ……………………………………………………………………………………………. 94 2-3-12) تجربه برخی از دانشگاههای موفق……………………………………………………………………………….95 2-3-12-1) دانشگاه ملی سنگاپور ………………………………………………………………………………………….. 95 2-3-12-2) دانشگاه علوم کاربردی آلمان…………………………………………………………………………………99 2-3-12-3) دانشگاه واترلو……………………………………………………………………………………………………..101 2-3-12-4) دانشگاه چالمرز……………………………………………………………………………………………………103 2-4) بخش سوم : پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………….104 فصل سوم: روش اجرایی تحقیق……………………………………………………………………………………….112 3-1) مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………113 3-2) روش تحقیق …………………………………………………………………………………………………………….. 113 3-3) جامعه آمار و حجم نمونه مورد تحقیق………………………………………………………………………….114 3-4) روش و ابزار گردآوری داده ها…………………………………………………………………………………….116 3-5) روایی و پایایی پرسشنامه …………………………………………………………………………………………….117 3-6) مدل تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………….118 3-7) روش تجزیه و تحلیل داده ها…………………………………………………………………………………………119 3-7-1) آمار توصیفی……………………………………………………………………………………………………….119 3-7-2) تحلیل رگرسیون داده ها ………………………………………………………………………………………….120 فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آمار داده های تحقیق………………………………………………………….121 4-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………..122 4-2) یافته های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………….. 122 4-2-1) جنسیت …………………………………………………………………………………………………………….. 122 4-2-2) وضعیت پست سازمانی…………………………………………………………………………………………….123 4-2-3) وضعیت پست سازمانی به تفکیک جنسیت………………………………………………………………….124 4-2-4) وضعیت سابقه خدمت…………………………………………………………………………………………….125 4-2-5) تحصیلات ……………………………………………………………………………………………………………127 4-2-6) توصیف متغیرکمی عوامل نهادی رسمی در نمونه مورد بررسی………………………………………128 4-2-7) توصیف متغیرکمی عوامل نهادی غیر رسمی در نمونه مورد بررسی………………………………….128 4-2-8) توصیف متغیر بعدامکانات فیزیکی …………………………………………………………………………128 4-2-9) توصیف متغیر فرآیندها و روش های کاری و ساختاری ……………………………………………….129 4-2-10) توصیف متغیر عوامل استراتژی سازمانی …………………………………………………………………… 129 4-2-11) توصیف متغیر بعد سیستم نظارت و ارزیابی………………………………………………………………..130 4-2-12) توصیف متغیر بعد سیستم پژوهشی ………………………………………………………………………….130 4-2-13) توصیف متغیر بعد سیستم مدیریت منابع اطلاعاتی……………………………………………………….130 4-2-14) توصیف متغیر بعد کارآفرینی ………………………………………………………………………………131 4-3) یافته های استنباطی ……………………………………………………………………………………………………132 4-3-1) بررسی نرمال بودن متغیرهای پژوهش…………………………………………………………………………. 132 4-3-2) سوالات پژوهش……………………………………………………………………………………………………133 4-3-2-1) سوال اول پژوهش ………………………………………………………………………………………… 133 4-3-2-2) سوال دوم پژوهش ………………………………………………………………………………………… 134 فصل پنجم : نتیجه گیری ، پیشنهاد ها و محدودیت ها…………………………………………………….140 5-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………….141 5-2) نتایج توصیفی …………………………………………………………………………………………………………..142 5-3) نتایج استنباطی ………………………………………………………………………………………………………….147 5-3-1) نتایج مربوط به سوالات ………………………………………………………………………………………….147 5-3-1-1) سوال اول پژوهش ……………………………………………………………………………………………. 147 5-3-1-2) سوال دوم پژوهش …………………………………………………………………………………………… 149 5-4) پیشنهادات ………………………………………………………………………………………………………………..152 5-5 )محدودیت های پژوهش……………………………………………………………………………………………….156 5-5-1) محدودیت های در اختیار محقق……………………………………………………………………………….156 5-5-2) محدودیت های خارج از اختیار محقق………………………………………………………………………156 فهرست منابع و ماخذ منابع فارسی …………………………………………………………………………………………………………………….158 منابع انگلیسی………………………………………………………………………………………………………………….160 چکیده انگلیسی ……………………………………………………………………………………………………………….168 فهرست جداول عنوان …………………………………………………………………………………………………………………….صفحه جدول(2-1) خلاصه تحقیقات ویژگی نیاز به توفیق در افراد کارآفرین…………………………………………..35 جدول(2-2) خلاصه تحقیقات ویژگی تمایل به مخاطره پذیری در افراد کارآفرین…………………………..37 جدول(2-3) خلاصه تحقیقات ویژگی مرکز کنترل در افراد کارآفرین………………………………………….39 جدول(3-1) اطلاعات و آمار مراکز فنی و حرفه ای استان اردبیل……………………………………………….115 جدول(4-1) توزیع فراوانی جنسیت کارکنان مراکز فنی و حرفه ای …………………………………………….123 جدول(4-2) توزیع فراوانی پست سازمانی کارکنان ………………………………………………………………124 جدول(4-3) توزیع فراوانی پست سازمانی کارکنان به تفکیک جنسیت ……………………………………….125 جدول(4-4) توزیع فراوانی سابقه خدمت کارکنان ………………………………………………………………126 جدول(4-5) توزیع فراوانی تحصیلات کارکنان ………………………………………………………………….127 جدول(4-6) شاخص های آماری 9 عامل در نمونه مورد بررسی ………………………………………………..132 جدول(4-7) نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنوف برای برازندگی توزیع نرمال …………………………..133 جدول(4-8) جدول آنووا برای متغیرهای آزمون …………………………………………………………………….134 جدول(4-9) جدول ضریب همبستگی ،ضریب تعیین آماره دوربین واتسون ………………………………….134 جدول(4-10) برآورد رگرسیون چندگانه ……………………………………………………………………………..135 جدول(4-11) جدول آنووا برای آزمون رگرسیون چندگانه گام به گام ………………………………………137 جدول(4-12) جدول برآورد رگرسیون چندگانه گام به گام …………………………………………………..138 جدول(4-13) جدول برآورد رگرسیون چندگانه گام به گام(مدل نهایی)…………………………………….138 فهرست اشکال شکل(2-1) چارچوب آموزشی برای کارآفرینی دانشگاهی ……………………………………………………….58 شکل(2-2) چارچوب مفهومی برای کارآفرینی دانشگاهی …………………………………………………………61 شکل(2-3)مدل کارآفرینی دانشگاهی براساس یادگیری در کشورهای در حال توسعه………………………64 شکل(2-4) دانشگاه کارآفرین ……………………………………………………………………………………………..70 شکل(2-5) مدل مفهومی تحقیق …………………………………………………………………………………………..111 شکل(4-1) مدل نهایی تحقیق ………………………………………………………………………………………………139 فهرست نمودار نمودار(2-1) تجاری سازی دانش ……………………………………………………………………………………….70 نمودار(2-2) فرآیند کارآفرینی دانشگاهی……………………………………………………………………………80 نمودار(2-3) کارآفرینی دانشگاهی بعنوان برآیند دو جریان………………………………………………………81 نمودار(2-4) عوامل کارآفرینی دانشگاهی …………………………………………………………………………….81 نمودار(4-1) توزیع فرآوانی جنسیت کارکنان ………………………………………………………………………123 نمودار(4-2) توزیع فرآوانی پست سازمانی کارکنان …………………………………………………………….124 نمودار(4-3) توزیع فرآوانی پست سازمانی کارکنان به تفکیک جنسیت ……………………………………..125 نمودار(4-4) توزیع فرآوانی سابقه خدمت کارکنان ………………………………………………………………126 نمودار(4-5) توزیع فراوانی تحصیلات کارکنان …………………………………………………………………..127 بررسي‌هاي تاريخي نشان مي‌دهد از ابتداي پيدايش بشر در زمين ، انسان‌ها همواره بدنبال خلق ايده‌ها و فناوري‌هاي جديد و به‌كارگيري آنها در عمل بوده است. براين اساس، تجاري سازي تاريخچه‌اي به قدمت تاريخ بشريت دارد. شواهد تاريخي نشان مي‌دهد كه از نظر علمي مباني تجاري‌سازي به دوره انقلاب صنعتي اروپا بر مي‌گردد که منجر به ظهور صنعت و کارخانه ها به مفهوم امروزي آن شد. در همه جاي دنيا مرسوم است که ايده ها براي تبديل شدن به يک کسب و کار موفق و سودآور تجاري سازي شود که در کشور ما روش هاي تجاري سازي به خوبي شناسايي و تدوين نشده اند و تنها درصد کمي از ايده هاي جديد که پتانسيل تبديل به محصولي سودآور را دارند به مرحله توليد مي رسند . دانشگاه ها برای افزایش کارآفرینی دانشگاهی و به عبارت دیگر برای تبدیل شدن به دانشگاه کارآفرین نیازمند بازنگری مجدد در ساختارهای سازمانی ، روشهای کاری خود و توسعه مهارتهای تجاری سازی خود هستند .که برای نیل به این هدف شایسته است ظرفیت ها و قابلیت های موجود شناسایی و فرآیند های عملیاتی آموزش و پژوهش و دیگر ابعاد سازمانی و دانشگاهی بازنگری و اصلاح شوند . بنابراين مابايد توانايي تبديل فناوري‌ها و ایده های جديد به محصولات موفق تجاري رابراي خلق ثروت داشته باشیم که در واقع اين مفهوم همان تجاري سازي نوآوری ها می باشد. اقتصاد دانش‌محور بر ارتقاي سطح تحقيقات و بالاخص تحقيقات دانشگاهي و اطمينان از انتقال دانش از دانشگاه‌ها و مراكز پژوهشي به جامعه و بخش صنعت و خدمات ، تاكيد زيادي دارد. در اين راستا و پيرو فرمايشات مقام معظم رهبري در زمينه تجاري سازي علم ، فناوري و نوآوری ها و تاكيد ايشان بر اينكه «اگر زنجيره توليد دانش، تبديل دانش به فناوري، توليد محصول و در نهايت تجاري‌سازي علم تكميل شود، مسير توليد علم به ثروت ملي كشور و پاسخگويي به نيازهاي ملت منتهي خواهد شد وعلمي كه به فناوري تبديل نشود، فايده‌اي ندارد و نافع نيست» (سایت رجا نیوز ) اهميت فرمایشات مقام معظم رهبري و ضرورت تجاري سازي ایده و نوآوری ها بر کسي پوشيده نيست ، در چرخه اي که ترسيم شده است ابتدا توليد دانش ، تبدیل آن به نوآوری و سپس تولید در سطح آزمايشگاه ها، کارگاه ها و مراکز توليدي و حلقه ی نهایی در اين چرخه تبدیل ايده به سطح نيمه صنعتي و مقياس توليد اندک است و با به توليد نيمه انبوه رسيدن و بعد هم صنعتي شدن دانش ، تجاري شدن آن رقم مي خورد و اين چرخه کامل مي شود . 1-2) بيان مسأله اساسي تحقيق به طور كلي (شامل تشريح مسأله و معرفي آن، بيان جنبه‏هاي مجهول و مبهم، بيان متغيرهاي مربوطه و منظور از تحقيق) : ازآن جا كه هدف از توسعه هر تكنولوژي رسيدن آن به بازار و تجاري شدنش مي باشد ، بدين منظور تكنولوژي بايستي به سطحي از بلوغ و آمادگي برسد ،تا آماده ورود به بازار و مرحله تجاري سازي شود.اين فرآيند شامل طي مراحلي از ايده تا بازار مي باشد. اگر تكنولوژي در هريك از اين مراحل به ميزان بلوغ مورد نيازو كافي نرسد ، نمي تواند وارد مرحله بعدي تجاري سازي شود. بنابراین با توجه به حساسیت این موضوع باید فرآیند ایده تا بازار را کارشناسی شده هدایت کرد . درصنایع کشور ما، مشکلات بسیاری مانند عدم شناخت کافی از روشهای موجود تجار سازی وعدم بکارگیری موثر روش مناسب وجود دارد که این امر ،به توجه ناکافی به فرآیند ایده تا بازار و مشکلات آن اشاره دارد. ‌‌‌بنابراين اين نياز احساس مي شود كه به شناسایی فرآیند ایده تا بازار برای محصولات در هر صنعتی پرداخت وبررسی های لازم از نظر سطوح آمادگي انجام گیرد تا به یکپارچگی و هماهنگی در کل فرآیند رسیده و در نهایت به مدلی مناسب برای تجاری سازی دست یافت . تجاري سازي فرآيندي پيچيده و متأثر از عوامل متعدد زيرساختي، فن آوري، کسب و کاري، اجتماعي، سياسي، تاريخي و… است و هر کدام مي تواند از يک سو عامل موفقيت تجاري سازي باشد و از سوي ديگر با بروز اشتباهات معمولي در فرآيند تجاري سازي مانع موفقيت آن می باشد. (عليرضا ميربلوک از محققان بحث تجاری سازی 1399) با وجود خلاقيت ها و توليد بالاي علم و دانش در کشور , متاسفانه زمينه هاي عملياتي شدن ايده ها و تجاری سازی آن ها وجود ندارد که حمايت دستگاه هاي دولتي و خصوصي را از شرکت هاي دانش بنيان جهت عملياتي کردن ايده ها به تکميل زنجيره علم- توليد ، می طلبد. جنبش توليد علم و تکميل چرخه زنجيروار توليد علم و تبديل ايده ها به محصول و تجاري کردن آن ها دغدغه جدي مقام معظم رهبري است و در ابلاغ سياست هاي کلي نظام از سوي معظم له نيز بر آن تاکيد شده است. صاحب نظران و کارشناسان هم تشکيل چرخه کامل و به هم پيوسته انواع دانش هاي مورد نياز کشور و به فعل درآوردن ايده ها و ابداعات و اختراعات را لازمه پيشرفت کشور در تمام حوزه هاي علمي، اقتصادي و پژوهشي مي دانند. در کشور ما به جهت عدم حمایت همه جانبه مالی و معنوی از نخبگان و صاحبان ایده ، باعث از کاهش انگیزه آنان جهت ادامه کار می شودکه کشورهای توسعه یافته از جمله کانادا ، آمریکا و … از این فرصت بوجود آمده سوء استفاده نموده و نخبگان علمی کشور ما را شناسایی ، جذب و اختراعاتشان را به مرحله تجاری سازی و تولید انبوه رسانده و وارد بازارنموده و محصول مربوطه به نام کشور خودشان به ثبت می رسانند . عدم کارآفرینی و عدم تجاری سازی نوآوری ها بطور طبیعی آثار بسیار منفی را در حوزه اقتصادی برجای خواهد گذاشت . در حقیقت عدم تجاری سازی یعنی عدم اشتغالزایی و افزایش نرخ بیکاری در جامعه , به همین جهت مردم به جهت تامین مایحتاج زندگی به شغل های کاذب روی آورده و این شغل ها موجب عدم تعادل در بازار کار و سرمایه شده که در ادامه اقتصاد ضعیف و ناکارآمد را به دنبال خواهد داشت . ازسوی دیگر باعث می شود که از ظرفیت کارخانه ها ، مزارع و منابع و امکانات استفاده بهینه و کامل صورت نگیرد که موجب کاهش تولید می شود و در نهایت کشور در تامین نیازهای اساسی با مشکل مواجه می شود . بیکاری بلای اقتصادی ، اجتماعی شناخته شده ای است که به کاهش تولید و پس انداز می انجامد و از عوامل مهم پیدایش و تشدید فقر در جامعه شمرده می شود و پایین بودن نرخ بیکاری از شاخص های مهم توسعه یک کشور بشمار می رود . آثار سوء فرهنگی عدم تجاری سازی نوآوری ها در جامعه بسیار گسترده تر از آثار اقتصادی آن است . محرومیت اقتصادی در افرادی که کم ظرفیت هستند به سست شدن ارکان ایمان می انجامدو ممکن است اعتقادشان رو به ضعفی بگذارد . وقتی به تبع بیکاری و عدم اشتغالزایی , فاصله طبقاتی در جامعه شدت گرفت به تدریج مشکلات روحی و روانی در درون افراد ریشه می دواند و حالت نومیدی و افسردگی آن را فرا می گیرد و گروهی از مردم در اثر تبلیغات مسموم کشورهای ثروتمند و استعمارگر , دچار باورهای غلطی می شوند مبنی بر اینکه کشورهای جهان سوم از نوآوری ها , استعداد و نبوغ بی بهره اند و همیشه باید منتظر اکتشافات و اختراعات سرزمین های توسعه یافته شوند و در این راستا فرار مغزها نشات گرفته از همین تفکر می باشد .