فصل اول : کلیات پژوهش………………………………………………………………………….2
مقدمه.——————————————————————————————————-3
1-1. بیان مسأله 3
1-2.اهمیت و ضرورت پژوهش– 5
1-3.اهداف پژوهش– 6
1-3-1. هدف کلی- 6
1-3-2. اهداف جزئی- 6
1-4.سوالات پژوهش– 6
1-4-1. سوال اصلی- 7
1-4-2. سوالات فرعی- 7
1-5. تعاریف نظری و عملیاتی پژوهش– 8
1-5-1. تعاریف نظری- 8
1-5-2. تعاریف عملیاتی- 9
1-6. مدل مفهومی پژوهش حاضر- 11
فصل دوم : ادبیات و پیشینه پژوهش…………………………………………………………………14
مقدمه…………………………………………………………….…………………………..15
2-1. کارآفرینی- 15
2-1-1. سیر نظریه های کارآفرینی- 16
2-1-1-2. رهیافت روانشناسی- 17
2-1-1-3. رهیافت جامعه شناختی- 17
2-1-1-4. رهیافت سازمانی- 17
2-1-2. تعاریف کارآفرینی- 18
2-2-1. فعالیتهای کارآفرینانه 19
2-2-2. مدلهای فعالیت کارآفرینانه 21
2-2-3. ابعاد فعالیتهای کارآفرینانه 23
2-2-4. عوامل موثر بر فعالیت کارآفرینانه 24
2-3. سرمایه 25
2-3-1. انواع سرمایه 26
2-3-2. مفاهیم و تعاریف سرمایه فکری– 27
2-3-3. مدلهای مختلف سرمایه فکری- 29
2-3-3-1. مدل بونتیس (1998 ) 30
2-3-3-2. مدل استوارت (1997) 31
2-3-3-3. مدل روس و همکاران (1997) 31
2-3-3-4. مدل اسویبی (1997) 31
2-3-3-5. مدل ادوینسون و مالونه (1997) 32
2-3-3-6.مدل چن و همکاران (2004) 32
2-3-3-7.مدل هانس و لاواندال (1997) 33
2-3-3-8. مدل پتی و گوتری (2000) 33
2-3-3-9.مدل لیم و دالیمور (2004) 34
2-3-3-10.مدل نورتون و کاپلان (1992) 34
2-3-3-11. مدل سالیوان (2000) 35
2-3-4.ابعاد سرمایه فکری بر اساس مدلهای ارائه شده 36
2-3-4-1.سرمایه انسانی- 37
2-3-4-2.سرمایه ساختاری– 38
2-3-4-3.سرمایه ارتباطی(مشتری) 38
2-3-5. دلایل توجه شرکتها به سرمایه فکری- 39
2-4.سرمایه اجتماعی– 40
2-4-1.نظریه های مرتبط با سرمایه اجتماعی- 41
2-4-1-1.منابع اجتماعی لین- 41
2-4-1-2.پیوندهای ضعیف گرانوتر- 41
2-4-1-3.شکاف ساختاری برت– 42
2-4-1-4.سرمایه اجتماعی استون و هیوز 42
2-4-1-5.چارچوب تعامل سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری در سازمان- 42
2-4-1-6.سرمایه اجتماعی هیسل و همکاران- 43
2-4-1-7.سرمایه اجتماعی ناهاپیت و گوشال- 43
2-4-2.ابعاد سرمایه اجتماعی- 43
2-4-2-1.بعد ساختاری- 44
2-4-2-2.بعد شناختی- 44
2-4-2-3.بعد رابطهای- 45
2-5.سرمایه انسانی- 46
2-5-1.تعاریف سرمایه انسانی- 47
2-5-2.ابعاد سرمایه انسانی- 50
2-5-3.سرمایه انسانی و کارآفرینی- 51
2-6.مدیریت دانش– 52
2-6-1.تعاریف مدیریت دانش– 53
2-6-2.اهمیت بکارگیری مدیریت دانش– 54
2-6-3.مدیریت دانش و یادگیری سازمانی- 55
2-6-4.فرآیند مدیریت دانش– 55
2-6-5.مدلهای دانش و مدیریت دانش– 56
2-6-5-1.مدل جریان و پردازش اطلاعات– 58
2-6-5-2.مدل مفهومی مدیریت دانش– 58
2-6-5-3.مدل حلزونی دانش– 58
2-6-6.ابعاد مدیریت دانش– 59
2-7.فرهنگ– 60
2-7-1.ویژگیهای فرهنگ سازمانی- 62
2-7-2.ارزشهای محوری- 63
2-7-3.انواع فرهنگ سازمانی- 64
2-7-3-1.انواع فرهنگ سازمانی براساس مطالعات چارلز هندی- 64
2-7-3-2.انواع فرهنگ سازمانی براساس مطالعات ادگار شین- 65
2-7-4.الگوهای فرهنگ سازمانی- 65
2-7-4-1.الگوی ویلیام اوچی – تئوری Z- 66
2-7-4-2.الگوی پیترزواترمن- 66
2-7-4-3.الگوی فرهنگ سازمانی شین- 68
2-7-4-4.دیدگاه کامرون و کوئین (2006) 68
2-7-4-5.الگوی فرهنگ ملی هافستد- 69
2-7-5.عوامل مؤثر بر فرهنگ سازمانی- 70
2-8. ساختار سازمانی- 71
2-8-1. ابعاد ساختار سازمانی- 74
2-8-2.عوامل تعیین کننده ساختار سازمانی- 75
2-9.تعاریف رهبری- 76
2-9-1. تمایز مدیریت و رهبری- 78
2-9-2.تئوری های رهبری- 79
2-9-2-1.تئوری ابرمرد 79
2-9-2-2.نگرش خصوصیات فردی- 79
2-9-2-3.تئوری های رفتاری- 80
2-9-3.تئوری های جدید رهبری- 81
2-9-3-1.رهبری تحول آفرین– 81
2-9-3-2-1.نفوذ آرمانی- 83
2-9-3-2-2.انگیزش الهام بخش– 83
2-9-3-2-3.ترغیب ذهنی- 84
2-9-3-2-4.ملاحظات فردی- 85
2-9-3-3.رهبری تبادلی- 85
2-9-3-3-1.ابعاد رهبری تبادلی- 86
2-9-3-3-1-1.پاداش های مشروط- 86
2-9-3-3-1-2.مدیریت بر مبنای استثناء (فعال– منفعل) 86
2-10.پیشینه تحقیقات انجام شده در ایران و جهان- 87
2-10-1.پژوهش های انجام شده در ایران- 87
2-10-2.پژوهش های انجام شده در جهان- 89
فصل سوم: روش شناسی پژوهش………………………………………………………………….92
مقدمه—————————————————————————————————–93
3-1. روش پژوهش– 93
3-2. جامعه آماری- 93
3-3. نمونه و روش نمونه گیری- 93
3-3-1. حجم نمونه 94
3-4. روشهای جمع آوری داده ها 94
3-4-1.پرسشنامه 94
3-4-2. تعیین میزان روایی و پایایی پرسشنامه 97
3-5. تجزیه و تحلیل داده ها 97
3-5-1. آمار توصیفی- 98
3-5-2. آمار استنباطی- 98
3-6. قلمرو تحقیق- 99
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل——————————————————————————–100
مقدمه—————————————————————————————————-101
4-1. توصیف متغیرها 101
4-1-1. تجزیه و تحلیل دادههای جمعیت شناختی- 101
4-2-1. نرمال بودن توزیع دادهها 104
4-2-1-1. چولگی و کشیدگی- 104
4-3. تحلیل داده ها 106
4-3-1. آزمون مدل سازی معادلات ساختاری- 106
4-3-1-1. کفایت نمونه گیری و تحلیل عاملی تأییدی- 106
4-3-1-2. بررسی فرضیه های پژوهش با روش PLS- 123
4-3-2.رتبه بندی یا الویت بندی متغیرهای اثرگذار بر فعالیت کارآفرینانه 127
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری—————————————————————————-130
مقدمه—————————————————————————————————-131
5-1. بحث و تفسیر یافته های پژوهش– 131
5-2. محدودیتهای خارج از اختیار پژوهشگر- 136
5-3. محدودیتهای در اختیار پژوهشگر- 137
5-4. پیشنهادهای برگرفته از یافته های پژوهش– 137
5-5. پیشنهادهایی برای پژوهشهای بعدی- 139
فهرست منابع فارسی—————————————————————————————141
فهرست منابع انگلیسی————————————————————————————- 146
چکیده انگلیسی———————————————————————158
پیوست ————————————————————————————————-159
عنوان
فهرست جداول |
صفحه |
| جدول 2-1. تعاریف فعالیت کارآفرینانه——————————————————– | 19 |
| جدول 2-2. ابعاد فعالیت کارآفرینانه———————————————————– | 23 |
| جدول 2-3. عوامل موثر بر فعالیت کارآفرینانه————————————————– | 24 |
| جدول 2-4. مدل پتی و گوتری (2000) ——————————————————– | 33 |
| جدول 2-5. خلاصهای از ابعاد سرمایه فکری در مدلهای ذکرشده—————————— | 35 |
| جدول .2-6. ابعاد مدیریت دانش————————————————————— | 59 |
| جدول شماره 3-1. اطلاعت مربوط به پرسشنامه تحقیق——————————————- | 94 |
| جدول شماره 3-2. مقادیر آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی—————————————— | 96 |
| جدول 4-1. چولگی و کشیگی متغیرها———————————————————- | 104 |
| جدول 4-2. بررسی کفایت نمونهگیری———————————————————- | 105 |
| جدول 4-3. میانگین رتبهای متغیرها در آزمون فریدمن——————————————– | 126 |
| جدول 4-4. . نتایج معناداری آزمون————————————————————- | 126 |
جدول 4-5. نتایج حاصل از آزمون فرضیههای پژوهش——————————————-
|
127 |
فهرست نمودار
| عنوان | صفحه |
| نمودار 4-1. تفکیک پاسخ دهندگان بر اساس جنسیت——————————————— 101 | |
| نمودار 4-2. تفکیک پاسخ دهندگان بر اساس سن—————————————————– | 102 |
| نمودار 4-3. تفکیک پاسخ دهندگان بر اساس میزان تحصیلات—————————————— | 102 |
| نمودار 4-4. تفکیک پاسخ دهندگان بر اساس جایگاه شغلی——————————————— | 103 |
فهرست شکل
| عنوان | صفحه |
شکل 1-1.مراحل انجام پژوهش———————————————————————————– 8
شکل 1-2.چارچوب نظری پژوهش ——————————————————————————-13
شکل2-1.مدل فعالیتهای کارآفرینانه لامپکین و دس—————————————————————— 21
شکل 2-2.مدل فعالیتهای کارآفرینانه ینر و آیکل———————————————————————22
شکل 4-1.تحلیل عاملی تاییدی در مورد متغیر مدیریت دانش با ضرایب استاندارد شده———————————107
شکل 4-2. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر مدیریت دانش همراه با ضرایب t ————————————- 108
شکل 4-3. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر سرمایه انسانی همراه با ضرایب استاندارد شده. ————————–109
شکل 4-4. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر سرمایه انسانی همراه با ضرایب t . ————————————110
شکل 4-5. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر سرمایه فکری همراه با ضرایب استاندارد شده.. ————————-111
شکل 4-6. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر سرمایه فکری همراه با ضرایب t. ————————————-112
شکل 4-7. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر سرمایه اجتماعی همراه با ضرایب استاندارد شده. ————————113
شکل 4-8. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر سرمایه اجتماعی همراه با ضرایب t. ———————————-.114
شکل 4-9. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر ساختار سازمانی همراه با ضرایب استاندارد شده.. . ———————.115
شکل 4-10. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر ساختار سازمانی همراه با ضرایب t. ———————————.116
شکل 4-11. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر سبک رهبری همراه با ضرایب استاندارد شده–. ———————..117
شکل 4-12. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر سبک رهبری همراه با ضرای t. . ———————————–.118
شکل 4-13. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر فرهنگ سازمانی همراه با ضرایب استانداردشده… . ——————-..119
شکل 4-14. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر فرهنگ سازمانی همراه با ضرایب t.. . ——————————-..120
شکل 4-15. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر فعالیت کارآفرینانه همراه با ضرایب استانداردشده———————-.121
شکل 4-16. تحلیل عاملی تأییدی در مورد متغیر فعالیت کارآفرینانه همراه با ضرایب t. . ——————————-.123
شکل 4-17. اثر متغیرهای شناسایی شده بر فعالیت کارآفرینانه همراه با ضرایب استانداردشده. ————————–.124
شکل 4-18.اثر متغیرهای شناسایی شده بر فعالیت کارآفرینانه همراه با ضرایب t . ————————————..125
چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی عوامل موثر بر فعالیتهای کارآفرینانه در صنعت بانکداری(مورد مطالعه: بانک پارسیان شهر تهران) در سال 1393 صورت گرفت. جامعه آماری تحقیق شامل کارکنان شاغل در بانک پارسیان شهر تهران که در 164 شعبه در سطح شهر تهران مستقر بوده و تقریباً شامل 1968 نفر بود. که از این میان با استفاده از فرمول کوکران 321 نفر بعنوان حجم نمونه درنظر گرفته شد و روش نمونهگیری پژوهش تصادفیطبقهای نسبی میباشد. روش جمعآوری دادهها بر اساس پرسشنامه انجام گرفت. ویژگیهای فنی پرسشنامه شامل پایایی و روایی با استفاده از معیارهای مختلف بررسی شد؛ بطور نمونه روش آلفای کرونباخ بعنوان یکی از روشهای ارزیابی پایایی برای این پژوهش استفاده شد که ضریب پایایی برای پرسشنامۀ استانداردی که متغیرهای تحقیق را مورد سنجش قرار میدهد بیش از 0.7 بدست آمد. همینطور از روایی محتوا نیز بمنظور آزمون روایی پرسشنامه استفاده شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات بدست آمده از اجرای پرسشنامهها از طریق نرمافزار Smart PLS در دو بخش مدل اندازهگیری و بخش ساختاری انجام پذیرفت. در بخش مدل اندازهگیری ویژگی فنی پرسشنامه یعنی پایایی و بار عاملی گویهها بررسی گردید و اصلاحات لازم صورت پذیرفت و در بخش ساختاری، ضرایب ساختاری مدل برای بررسی فرضیههای پژوهش مورد استفاده قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که سبک رهبری، مدیریت دانش، سرمایه فکری، سرمایه اجتماعی و سرمایه انسانی اثر مثبت و فرهنگ سازمانی و ساختار سازمانی اثر منفی و معناداری بر فعالیتهای کارآفرینانه دارند.
واژههای کلیدی: فرهنگ سازمانی، سبک رهبری، ساختار سازمانی، مدیریت دانش، سرمایه فکری، سرمایه اجتماعی، فعالیت کارآفرینانه
فصل اول : کلیات پژوهش
مقدمه
ضرورت وجود استراتژی گرایش به کارآفرینی از سه نیاز اساسی یعنی افزایش رقابت، حس بی اعتمادی به شیوه های مدیریت سنتی، و خروج بهترین نیروهای کاری و اقدام آن ها به کارآفرینی مستقل نشأت گرفته است و در این میان، گسترش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی پیشرفته افزایش چشمگیری داشته است. برای برطرف کردن مسائل و چالش های نظام بانکی، ایجاد بسترها و زمینه های مناسب برای افزایش اقدامات کارآفرینانه میتواند الگویی اثربخش برای دستیابی به اهداف نوآوری، ابتکار عمل و ارائه محصولات و فرآیندهای کاری جدید و در نهایت، بهبود کیفیت خدمات رسانی محسوب شود .
در این فصل به بررسی کلیات تحقیق پرداخته خواهد شد. به همین منظور ابتدا مسأله تحقیق بیان می گردد و سپس به تشریح و بیان اهمیت موضوع پژوهش پرداخته خواهد شد. در ادامه نیز فرضیهها و هدفهای پژوهش بیان میشود و در نهایت متغیرها و مؤلفههای تحقیق بصورت مفاهیم نظری و عملیاتی تعریف میشود.
1-1. بیانمسأله
سازمانها در عصر جدید، با محیطهایی روبرو هستند که دارای ویژگیهایی همچون تغییر و تحولات سریع فناوری، رقابت پیچیده، رشد سریع تعداد رقبای جدید و تنوع نیازها و خواسته های مشتریان، میباشند. در این میان، سازمانهایی میتوانند قدرت رقابت داشته باشند که علاوه بر نوآوربودن و کارآفرین بودن، نسبت به رقبایشان در شناسایی فرصتهای کارآفرینانه، پیشگامتر عمل کنند (کتسیکا و همکاران، 2011). کارآفرینی پدیدهای است که در محیطهای مختلف روی میدهد و سبب رشد اقتصادی از طریق نوآوریهایی که افراد در پاسخ به موقعیتهای اقتصادی ایجاد کردهاند، میشود (شپرد و همکاران، 2008). کارآفرینی در واقع عامل اصلی ایجاد خلاقیت و نوآوری است. به عبارت دیگر، کارآفرینی فعالیتی است که شامل کشف ،ارزیابی و بهره برداری از فرصت ها به منظور معرفی محصولات و خدمات، روشهای سازماندهی، بازارها، فرایندها و مواداولیه جدید ، ازطریق تلاشهای سازمان یافتهای که قبلا صورت نگرفته است، میباشد (شین و ونکاترمن، 2000). بنابراین همانطور که بیان گردید نوآوری و کارآفرینی به عنوان نیازی اساسی برای پیشرفت و توسعه هر سازمان همواره مد نظر بوده است، به طوری که بسیاری از سازمانها شدیداً به دنبال روشها و رویکردهای نوآورانه و کارآفرینانه به منظور بهبود اثربخش و کارآمدی و انعطافپذیری و حرکت در راستای تبدیل شدن به یک سازمان یادگیرنده هستند. بانکها به عنوان یکی از بزرگترین سازمانهای کشور با الگوی توسعه مبتنی بر توسعه منابع و سرمایههای انسانی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. تحقق اهداف کلان سازمان از منظر نگاه داخلی در گرو توسعه منابع انسانی و ایجاد فضای رقابت بیشتر جهت ایجاد قصد و جهتگیری کارآفرینانه و وارد ساختن این جهتگیریها به درون فرهنگ و فعالیتهای سازمان است. از طرفی ضرورت دارد تا بخشهایی که به پشتیبانی فعالیتهای کارآفرینانۀ درون سازمان معطوفاند با درکی صحیح سازماندهی شوند تا به شکلی کارآمد بتوانند سطح کارآفرینی را افزایش دهند و در پی آن دستیابی به اهداف بلندمدت سازمان یعنی تبدیل شدن به سازمان یادگیرنده، نوآور و کارآفرین را تسهیل کنند. از اینرو جه
