بند دوم: دستور العمل سازمان بین المللی کار (ILO)…………………………………………………………… 17

 

 

بند سوم: دستور العمل سازمان ملل (UN)……………………………………………………………………… 18

 

 

گفتار دوم: نقش و کارکرد دستورالعمل ها………………………………………………………………………….. 19

 

 

گفتار سوم: ماهیت و مقاصد دستور العمل ها………………………………………………………………………. 21

 

 

گفتار چهارم: چهار عنصر اصلی و مهم جهت مشارکت در OECD……………………………………………….. 21

 

 

فصل دوم: وظایف دولتهای عضو در قبال این سازمانها……………………………………………………………….. 23

 

 

مبحث اول: وظایف دولتها…………………………………………………………………………………………….. 23

 

 

مبحث دوم: بیانیه کشورهای عضو……………………………………………………………………………………. 23

 

 

مبحث سوم: بروز رسانی دستور العمل و تغییرات حادث شده………………………………………………………… 25

 

 

گفتار اول: بروز رسانی و هدف از آن…………………………………………………………………………….. 25

 

 

گفتار دوم: تغییرات حادث شده پس از بروز رسانی……………………………………………………………….. 26

 

 

مبحث چهارم: NCPs یا نقاط ارتباط ملی……………………………………………………………………………… 27

 

 

بخش سوم: وظایف شرکتهای چند ملیتی……………………. 31

 

 

فصل اول : وظایف شرکت و دولت در مقابل یکدیگر……………………………………………………………………. 32

 

 

مبحث اول: وظایف شرکت در برابر دولت…………………………………………………………………………… 32

 

 

گفتار اول: آشکار سازی  یا در اختیار قراردادن اطلاعات…………………………………………………………. 32

 

 

بند اول: دستور العمل سازمان ملل……………………………………………………………………………… 32

 

 

بند دوم: دستور العمل سازمان بین المللی کار…………………………………………………………………… 35

 

 

بند سوم: دستور العمل OECD………………………………………………………………………………….. 37

 

 

گفتار دوم: مالیات…………………………………………………………………………………………………… 41

 

 

بند اول: دستور العمل سازمان ملل……………………………………………………………………………… 42

 

 

بند دوم: دستور العمل  OECD………………………………………………………………………………….. 43

 

 

گفتار سوم: مبارزه با ارتشاء………………………………………………………………………………………… 46

 

 

بند اول: دستور العمل سازمان ملل……………………………………………………………………………… 47

 

 

بند دوم: دستور العمل OECD…………………………………………………………………………………… 47

 

 

مبحث دوم: وظیفه دولت در برابر شرکت…………………………………………………………………………….. 51

 

 

گفتار اول: تشویق شرکتها به استفاده از دستور العمل ها………………………………………………………….. 52

 

 

گفتار دوم: عدم سوء استفاده از دستور العمل و حق تعیین شروط برای شرکتها…………………………………… 52

 

 

گفتار سوم: رفتار منصفانه و تاسیس نقاط ارتباط ملی……………………………………………………………… 52

 

 

گفتار چهارم: بهبود و ارتقاء مقررات و رویه های کار و امور اجتماعی………………………………………….. 53

 

 

گفتار پنجم: ارائه اطلاعات نسبت به سازمانهای کارگری………………………………………………………….. 54

 

 

 

فصل دوم: وظایف شرکتها در برابر جامعه………………………………………………………………………………. 54

 

 

مبحث اول: حقوق کار، استخدام و روابط صنعتی……………………………………………………………………. 55

 

 

بند اول: سازمان ملل……………………………………………………………………………………………. 55

 

 

بند دوم: سازمان بین المللی کار…………………………………………………………………………………. 56

 

 

بند سوم: OECD………………………………………………………………………………………………… 59

 

 

مبحث دوم: علم و فناوری، انتقال تکنولوژی…………………………………………………………………………. 65

 

 

بند اول: سازمان ملل……………………………………………………………………………………………. 65

 

 

بند دوم: سازمان بین المللی کار…………………………………………………………………………………. 67

 

 

بند سوم: OECD………………………………………………………………………………………………… 69

 

 

مبحث سوم: رقابت…………………………………………………………………………………………………….. 72

 

 

بند اول: سازمان ملل……………………………………………………………………………………………. 72

 

 

بند دوم: OECD…………………………………………………………………………………………………. 72

 

 

فصل سوم: وظایف شرکتهای چند ملیتی در برابر مصرف کننده………………………………………………………… 76

 

 

بند اول: سازمان ملل……………………………………………………………………………………………. 76

 

 

بند دوم: OECD…………………………………………………………………………………………………. 78

 

 

فصل چهارم: وظایف شرکتهای چند ملیتی در برابر محیط زیست………………………………………………………. 84

 

 

بند اول: سازمان ملل……………………………………………………………………………………………. 84

 

 

بند دوم: OECD…………………………………………………………………………………………………. 85

 

 

فصل پنجم: وظایف شرکتها در برابر حقوق بشر………………………………………………………………………… 90

 

 

بند اول: سازمان ملل……………………………………………………………………………………………. 90

 

 

بند دوم: سازمان بین المللی کار…………………………………………………………………………………. 92

 

 

بند سوم: OECD………………………………………………………………………………………………… 93

 

 

بخش چهارم: بررسی مسائل شرکتهای چند ملیتی در حقوق ایران… 98

 

 

فصل اول: سرمایه گذاری در ایران………………………………………………………………………………………. 98

 

 

مبحث اول: سرمایه گذار………………………………………………………………………………………………. 98

 

 

مبحث دوم: سرمایه خارجی……………………………………………………………………………………………. 98

 

 

مبحث سوم: مقررات و مراکز داخلی مربوط به سرمایه گذاری…………………………………………………….. 101

 

 

مبحث چهارم: اخذ مجوز و شرایط سرمایه گذاری…………………………………………………………………… 103

 

 

گفتار اول: شرایط پذیرش…………………………………………………………………………………………. 103

 

 

گفتار دوم: شرایط عام پذیرش طبق ماده 3……………………………………………………………………….. 106

 

 

گفتار سوم: شرایط خاص– ایرانی ها…………………………………………………………………………….. 107

 

 

مبحث پنجم: تضمینات ناشی از اخذ مجوز سرمایه گذاری………………………………………………………….. 107

 

 

فصل دوم: حقوق کار و مسائل بیمه……………………………………………………………………………………. 109

 

 

مبحث اول: مرحله ورود شرکت به ایران…………………………………………………………………………… 109

 

 

مبحث دوم: مرحله استقرار شرکت در ایران…………………………………………………………………………. 110

 

 

گفتار اول: استخدام و روادید……………………………………………………………………………………… 110

 

 

بند اول: استخدام……………………………………………………………………………………………….. 110

 

 

بند دوم: روادید………………………………………………………………………………………………… 112

 

 

گفتار دوم: بیمه……………………………………………………………………………………………………. 113

 

 

مبحث سوم: مرحله فعالیت شرکت خارجی…………………………………………………………………………… 114

 

 

بند اول: انقضای مدت اعتبار پروانه کارگر…………………………………………………………………… 114

 

 

بند دوم: اجازه اقامت دائم………………………………………………………………………………………. 114

 

 

بند سوم: مالیات بر درآمد……………………………………………………………………………………… 115

 

 

فصل سوم: مالیات شرکتهای خارجی…………………………………………………………………………………… 116

 

 

مبحث اول: قواعدی در خصوص تمامی شرکتها……………………………………………………………………. 117

 

 

مبحث دوم: مالیات شرکتهای فرعی………………………………………………………………………………….. 118

 

 

مبحث سوم: مالیات شعب یا نمایندگی ها…………………………………………………………………………….. 118

 

 

فصل چهارم: حل و فصل اختلافات…………………………………………………………………………………….. 118

 

 

مبحث اول: حل و فصل اختلافات از طریق قضایی…………………………………………………………………. 120

 

 

گفتار اول: دادگاه صالح و قانون حاکم…………………………………………………………………………….. 120

 

 

بند اول: دادگاه صالح………………………………………………………………………………………….. 120

 

 

بند دوم: قانون حاکم……………………………………………………………………………………………. 120

 

 

گفتار دوم: طرف دولتی ایرانی…………………………………………………………………………………… 121

 

 

گفتار سوم: اجرای احکام دادگاه خارجی در ایران………………………………………………………………… 121

 

 

مبحث دوم: حل و فصل اختلافات از طریق داوری…………………………………………………………………. 123

 

 

گفتار اول: ماهیت قوانین داوری…………………………………………………………………………………. 123

 

 

گفتار دوم: طرف دولتی ایرانی…………………………………………………………………………………… 124

 

 

گفتار سوم: اجرای احکام داوری خارجی در ایران……………………………………………………………….. 125

 

 

نتیجه گیری و پیشنهادات:…………………………… 127

 

 

فهرست منابع……………………………………… 134

 

 

ضمائم (مفاددستورالعمل ها)………………………………….132

 

 

Abstract…………………………………………………..155

 

 

مقدمه

 

 

با توجه به گسترش تجارت و مبادلات بین المللی و پیدایی شرکتهای بزرگ و پیچیدگی فعالیتهای تجاری و اقتصادی، نیاز به داشتن قوانین و مقرراتی که بتواند غولهای بزرگ اقتصادی و تجاری جهان را کنترل نماید امری است در خور توجه و اولویت. و در این خصوص نیازمند کسب کمک از متخصصان ویژه و همکاری های بین المللی بیشتری در این مورد هستیم.

 

 

.1 طرح مسئله

 

 

همچنان که از مقدمه ی کوتاه بالا فهمیده میشود امروزه، اشخاص و به ویژه شرکتهای موسوم به چندملیتی به وجود آمدهاند که اقدام به گسترش فعالیتهای تجاری و اقتصادی و احداث شعبه و نمایندگی در بیش از یک کشور کرده اند. با توجه به پیچیدگی فنآوری و نوع تجارت دخیل، روابط میان اجزای این شرکتها از پیچیدگی زیادی برخوردار است. با توجه به نیازی که کشورهای در حال توسعه به جذب سرمایه گذاری خارجی دارند، نقش شرکتهای چند ملیتی و قدرت و اثری که بر جوامع مختلف دارند اهمیتی بسیار اساسی دارد. اثراتی که این شرکتها بر جوامع دارند صرفا به اثرات اقتصادی و تجاری محدود نیست و این شرکتها در راستای طرحهای بلند مدت خود بر دیگر بخشهای جامعه از قبیل فرهنگ، افزایش دانش و تکنولوژی، مسائل حقوق بشر، محیط زیست وغیره نیز اثر دارد. از این روست که در راستای کنترل و هدایت این شرکتها، و با نظر بر اهمیت نقشی که این شرکتها در بحث توسعه پایدار ایفاء می کنند، هم ار سوی دولتها به وضع قوانینی پرداخته شده است، و هم از سوی سازمانهای بین المللی.

 

 

حال مسئله ی پیش رو این است که ابتدا بصورت جامع بدانیم که دستور العمل جدید OECD به عنوان به روزترین و کامل ترینِ این دستور العمل ها، در کنار دیگر دستور العمل ها چه رویکرد و وظایفی را در قبال مسائل مطرح شده فوق اتخاذ نموده است، و برای هریک از مثلث دولت میزبان، دولت میهمان، و شرکتهای چندملیتی چه وظایف و حقوقی را تعیین کرده اند؟ و آیا ما اصلا در تعامل و بهره برداری از این اصول و قوانین دارای رویکرد و دیدگاهی می باشیم.

 

 

با توجه به این امر که امروزه تجارت بین الملل حجم عمدهای از مبادلات را به خود اختصاص داده است و بر اساس بررسی ها، حدود سی درصد تجارت بین الملل مربوط به معاملات صورت گرفته میان اجزای شرکتهای چندملیتی است، عدم کنترل این فعالین می تواند توازنات اقتصادی را بیش از پیش بر هم زند. و در صورتی که چندملیتی بتواند  بدون هیچ مانع و تعهدی  به انجام فعالیت بپردازد، عرصه نه تنها برای فعالین داخلی کشورهای میزبان تنگ می گردد، بلکه خود دولتها نیز در مضیغه قرار گرفته و ایشان روز به روز امکان استثمار بیشتری را بدست می آورند.

 

 

این در حالی است که از سوی دیگر اگر مکانیزم کامل و موفقی در خصوص کنترل این شرکتها وجود داشته باشد، حضور ایشان نه تنها ضرر نداشته بلکه به لحاظ فواید دیگری از قبیل ایجاد اشتغال، بالابردن سطح رفاه و فناوری، افزایش تخصص، بالا بردن سطح سواد، سرمایه گذاری، پرداخت مالیات و … موجب رشد کشورهای میزبان خواهند شد.

 

 

بنابراین، مسألهی مهم پس از تبین موضوع این است که چگونه بتوان ترتیب و توازنی میان رابطه ی شرکتهای چند ملیتی، دولت مادر، دولت میزبان و عرصه بین المللی ایجاد کرد. که هدف از این پایان نامه پرداختن به روزآمدترین راه موجود یعنی بهر