توجیه پلان  ……………………………………………………………………………………………………………… 8

 

فصل اول : بررسی کیفیات مخففه در قانون مجازات اسلامی ……………………………………………………… 11

 

مبحث اول : مفاهیم، تئوری و تاریخچه کیفیات مخففه ………………………………………………………………11

 

گفتار اول : بررسی مفاهیم حقوقی کیفیات مخففه ……………………………………………………………………. 11

 

گفتار دوم : تئوری کیفیات مخففه …………………………………………………………………………………….. 13

 

گفتار سوم : تاریخچه کیفیات مخففه ………………………………………………………………………………….. 15

 

بند 1 : بررسی کیفیات مخففه در قانون مجازات عمومی مصوب 1304 ………………………………………….15

 

(1-1) بررسی ماهیت جرم ارتکابی ………………………………………………………………………………….17

 

(1-2) بررسی مرتکب جرم …………………………………………………………………………………………. 17

 

(1-3) بررسی مرجع صالح به رسیدگی ……………………………………………………………………………. 18

 

(1-4) بررسی آثار اعمال کیفیات مخففه ……………………………………………………………………………. 18

 

(1-4-1) حدود تخفیف مجازات جنایت ……………………………………………………………………………… 18

 

(1-4-2) حدود تخفیف مجازات جنحه ………………………………………………………………………………. 19

 

(1-5) تأثیر کیفیات مخففه در طبیعت جرم …………………………………………………………………………..20

 

بند 2 : بررسی کیفیات مخففه در قانون مجازات عمومی مصوب 1352 ………………………………………….20

 

(2-1) بررسی ماهیت جرم ارتکابی ………………………………………………………………………………… 21

 

(2-2) بررسی مرتکب جرم …………………………………………………………………………………………. 22

 

(2-3) بررسی آثار کیفیات مخففه …………………………………………………………………………………… 23

 

(2-4) بررسی جهات تخفیف ………………………………………………………………………………………… 25

 

بند 3 : بررسی کیفیات مخففه در قانون مجازات اسلامی مصوب 1361………………………………………….. 26

 

(3-1) بررسی ماهیت جرم ارتکابی ……………………………………………………………………………….. 26

 

(3-2) بررسی مرتکب جرم ………………………………………………………………………………………… 27

 

(3-3) بررسی مرجع صالح به رسیدگی …………………………………………………………………………… 27

 

(3-4) بررسی آثار کیفیات مخففه ………………………………………………………………………………….. 28

 

(3-5) بررسی جهات تخفیف ……………………………………………………………………………………….. 28 

 

مبحث دوم : بررسی کیفیات مخففه در قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 ………………………………….29

 

گفتار اول : سببهای تخفیف مجازات …………………………………………………………………………………30 

 

بند 1 : معاذیر قانونی تخفیف مجازات ………………………………………………………………………………30

 

(1-1) عذر همکاری …………………………………………………………………………………………………31

 

(1-2) عذر خانوادگی ………………………………………………………………………………………………..31

 

(1-3) عذر اعانت ……………………………………………………………………………………………………32

 

 

 

(1-4) عذر ترک جرم ……………………………………………………………………………………………….32

 

بند 2 : معاذیر قضایی تخفیف مجازات ……………………………………………………………………………..33

 

(2-1) بررسی ماهیت جرم ارتکابی ………………………………………………………………………………..35

 

(2-2) بررسی مرتکب جرم …………………………………………………………………………………………36

 

(2-3) بررسی علل و جهات کیفیات مخففه …………………………………………………………………………36

 

(2-3-1) گذشت شاکی یا مدعی خصوصی …………………………………………………………………………37

 

(2-3-2) اظهارات و راهنمائی های متهم …………………………………………………………………………..42

 

(2-3-3) اوضاع و احوال خاصی که متهم تحت تأثیر آن مرتکب جرم شده است ………………………………..43

 

(2-3-4) اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار او در مرحله تحقیق …………………………………………………..44

 

(2-3-5) وضع خاص متهم یا سابقه او ……………………………………………………………………………..46

 

(2-3-6) اقدام یا کوشش متهم به منظور تخفیف اثرات جرم ………………………………………………………48

 

(2-4) بررسی آثار کیفیات مخففه ……………………………………………………………………………………49

 

(2-4-1) اثر کیفیات مخففه در مجازاتهای اصلی …………………………………………………………………..49

 

(2-4-2) اثر کیفیات مخففه در مجازاتهای تکمیلی وتتمیمی ……………………………………………………….51

 

(2-4-2-1) مجازاتهای تکمیلی اختیاری ……………………………………………………………………………53

 

(2-4-2-2) مجازاتهای تکمیلی اجباری …………………………………………………………………………….53

 

(2-4-3) اثر کیفیات مخففه در اقدامات تأمینی و تربیتی …………………………………………………………..54

 

(2-4-4) اثر تخفیف قضایی درمجازات شرکاء و معاونین جرم ………………………………………………….57

 

(2-4-5) اثر تبدیل قضایی درمجازات شرکاء و معاونین جرم ……………………………………………………59

 

(2-4-6) اجتماع کیفیات مخففه و مشدده مجازاتها با یکدیگر ……………………………………………………..61

 

گفتار دوم : بررسی محاسن و معایب کیفیات مخففه ………………………………………………………………. 64

 

بند 1 : بررسی محاسن کیفیات مخففه ……………………………………………………………………………… 64

 

(1-1) کارآمد بودن کیفیات مخففه در مجازاتهای ثابت …………………………………………………………… 64

 

(1-2) امکان تخفیف در مجازاتهایی که تخفیف قانونی برای آن پیش بینی نشده است ………………………….. 65

 

(1-3) تحقق عدالت عرفی و توجه به افکار عمومی ……………………………………………………………… 66

 

(1-4) اعمال اصل فردی کردن مجازات ………………………………………………………………………….. 66

 

بند 2 : بررسی معایب کیفیات مخففه ……………………………………………………………………………….. 67

 

(2-1) اختیارات وسیع قاضی در اعمال کیفیات مخففه ……………………………………………………………. 67

 

(2-2) عدم وجود نظم و ضابطه مندی خاص در اعمال کیفیات مخففه …………………………………………… 68

 

(2-3) زمینه ساز سوء استفاده مجرمین خطرناک ………………………………………………………………… 69

 

(2-4) وجود عبارات مبهم در جهات تخفیف ………………………………………………………………………. 69

 

(2-5) عدم پیش بینی اعمال کیفیات مخففه در تکرار جرم ……………………………………………………….. 70

 

فصل دوم : بررسی قواعد تخفیف و تبدیل در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح …………………………… 71

 

مبحث اول : بررسی تخفیف و تبدیل قضایی در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب1371…………..71

 

گفتار اول : بررسی ماهیت جرم ارتکابی ……………………………………………………………………………73

 

گفتار دوم : بررسی مرتکب جرم …………………………………………………………………………………… 74

 

گفتار سوم : بررسی مرجع صالح به رسیدگی …………………………………………………………………….. 75

 

گفتار چهارم :  بررسی آثار اعمال کیفیات مخففه …………………………………………………………………. 76

 

مبحث دوم : بررسی تخفیف و تبدیل قضایی در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382   …….. 78

 

گفتار اول : بررسی ماهیت جرم ارتکابی ………………………………………………………………………….. 78

 

گفتار دوم : بررسی مرتکب جرم …………………………………………………………………………………… 79

 

گفتار سوم : بررسی مرجع صالح به رسیدگی …………………………………………………………………….. 81

 

گفتار چهارم : بررسی روش یا طرق تخفیف مجازات و بیان جهات مخففه ……………………………………… 81

 

بند 1 : روش یا طرق اعمال تخفیف مجازات ……………………………………………………………………… 81

 

(1-1) تخفیف تقلیلی …………………………………………………………………………………………………. 82

 

(1-2) تخفیف تبدیلی ………………………………………………………………………………………………… 82

 

بند 2 : بررسی جهات مخففه ……………………………………………………………………………………….. 83

 

گفتار پنجم : بررسی تخفیف مجازاتهای حبس …………………………………………………………………….. 84

 

بند 1 : بررسی تخفیف مجازاتهای حبس تا دو سال ……………………………………………………………….. 85

 

بند 2 : بررسی تخفیف مجازات حبس بیش از دوسال تا پنج سال ………………………………………………… 86

 

بند 3 : بررسی تخفیف مجازاتهای حبس بیش از پنج سال ………………………………………………………… 86

 

گفتار ششم : بررسی تبدیل مجازاتهای حبس ……………………………………………………………………….. 93

 

بند 1 : مجازاتهای حبس تا سه ماه ………………………………………………………………………………….. 94

 

بند 2 : اقسام مجازاتهای بدل از حبس تا دو سال …………………………………………………………………… 95

 

بند 3 : اقسام مجازاتهای بدل از حبس بیش از دو سال تا پنج سال ………………………………………………… 97

 

بند 4 : اقسام مجازاتهای بدل از حبس بیش از پنج سال ……………………………………………………………. 98

 

بند 5 : تبدیل حبس به حبس با خدمت ………………………………………………………………………………..100

 

گفتار هفتم : بررسی تخفیف مجازاتهای غیر از حبس ………………………………………………………………102

 

بند 1 : تخفیف جزای نقدی ………………………………………………………………………………………….. 102

 

بند 2 : تخفیف انفصال موقت ……………………………………………………………………………………….. 104

 

بند 3 : تخفیف محرومیت از ترفیع …………………………………………………………………………………. 105

 

بند 4 : تخفیف اضافه خدمت ………………………………………………………………………………………… 106

 

بند 5 : تخفیف تنزیل دو درجه یا رتبه ……………………………………………………………………………… 107

 

گفتار هشتم : بررسی تبدیل مجازاتهای غیر از حبس ……………………………………………………………… 109

 

بند 1 : تبدیل اخراج یا انفصال دائم از خدمت به تنزیل دو درجه یا رتبه ………………………………………… 109

 

بند 2 : تبدیل تنزیل یک درجه یا یک رتبه …………………………………………………………………………. 111

 

بند 3 : تبدیل شلاق تعزیری …………………………………………………………………………………………. 113

 

گفتار نهم : تخفیف و تبدیل مجازات حبس و سایر مجازاتها در سایر قوانین ……………………………………… 113

 

مبحث سوم : بررسی مرجع ذی­صلاح برای رسیدگی و صدور حکم تخفیف و تبدیل در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382 …………………………………………………………………………………….. 116

 

گفتار اول : بررسی مرجع ذی صلاح برای رسیدگی به جرایم نظامی و انتظامی زمان اشتغال کارکنان نیروهای مسلح که از خدمت رها شده اند ……………………………………………………………………………………… 116

 

گفتار دوم : بررسی مرجع ذی صلاح برای رسیدگی به جرایم عمومی ارتکابی در حین خدمت ……………….. 118

 

گفتار سوم : بررسی مرجع ذی صلاح برای رسیدگی به جرایم عمومی ارتکابی در خــارج از زمــان و مکـان خدمت …………………………………………………………………………………………………………………. 118

 

گفتار چهارم : بررسی مرجع ذی صلاح برای رسیدگی به جرایم نظامی و انتظامی کارکنان نیروهای مسلح که در سـازمان دیگری خدمت می نمایند ………………………………………………………………………………….. 119

 

گفتار پنجم : بررسی مرجع ذی صلاح درخصوص مجازاتهای تبدیلی ………………………………………….. 119

 

گفتار ششم : بررسی مرجع ذی صلاح برای رسیدگی به جرایم نظامیان درجه سرتیپ به بالا ………………… 122

 

گفتار هفتم : بررسی مرجع ذی صلاح برای رسیدگی به جرایم روحانیون نظامی ……………………………… 124

 

گفتار هشتم : بررسی مرجع صالح به رسیدگی جرایم معاونان شرکاء غیر نظامی با مباشرت فرد نظامی ……. 125

 

مبحث چهارم : بررسی محاسن و معایب قــواعد تخفیف وتبدیل در قــانون مجـازات جرایم نیروهای مسلح مصــــوب  1382 …………………………………………………………………………………………………… 127

 

گفتار اول : بررسی محاسن تخفیف و تبدیل ……………………………………………………………………….. 127

 

بند 1 : تأسیس دو روش برای تخفیف مجازات ……………………………………………………………………. 127

 

بند 2 : وجود نظم و قاعده مندی خاص در نهاد تخفیف و تبدیل مجازات ………………………………………… 128

 

بند 3 : یکسان بودن جهات مخففه در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح با قانون مجازات اسلامی ………… 128

 

بند 4 : دسته بندی مجازاتها …………………………………………………………………………………………. 129

 

بند 5 : تعیین میزان حداقل در تخفیف مجازاتهای حبس …………………………………………………………… 129

 

بند 6 : تعیین نوع تبدیل در مجازاتهای حبس و غیر از حبس …………………………………………………….. 130

 

بند 7 : تفکیک مجرمان نظامی با توجه به وضعیت شغلی و تعیین تبدیل متناسب با آن …………………………. 130

 

بند 8 : تبدیل مجازاتهای شغلی به هم نوع خود …………………………………………………………………….. 131

 

بند 9 : وجود دو سیاست نزدیک سازی احکام کیفری و مدیریت قضایی ………………………………………… 131

 

بند 10 : تعیین میزان تخفیف در مجازاتهای غیر از حبس ………………………………………………………… 132

 

بند 11 : تبدیل حبس به حبس با خدمت به عنوان نوعی از تبدیل …………………………………………………. 132

 

گفتار دوم : بررسی معایب قواعد تخفیف و تبدیل مجازات ……………………………………………………….. 133

 

بند 1 : وجود جهات مخففه قانون مجازات اسلامی به عنوان تنها جهت تخفیف مجــازات در قـانون مجــازات جـــرایم نیروهای مسلح ……………………………………………………………………………………………… 133

 

بند 2 : تعیین تبدیل در جرایم پیش بینی نشده در قانون ……………………………………………………………. 133

 

بند 3 : صدور حبس های کوتاه مدت در تخفیف مجازاتهای حبس ……………………………………………….. 134

 

بند 4 : عدم جامعیت قواعد تخفیف و تبدیل ………………………………………………………………………… 134

 

بند 5 : عدم رعایت نظم و قاعده مندی خاص در تبدیل مجازاتهای حبس ……………………………………….. 135

 

بند 6 : ایراد مربوط به محرومیت از ترفیع در مجازاتهای حبس ………………………………………………… 137

 

بند 7 : عدم توجه به ماهیت برخی از مجازاتها در زمان تبدیل مجازات ………………………………………… 138

 

بند 8 : عدم قابلیت اجرایی برخی از موارد تبدیل نسبت به تعدادی از کارکنان …………………………………. 139

 

بند 9 : عدم رعایت تناسب دقیق در میزان جزای نقدی کارکنان پایور و وظیفه …………………………………. 140

 

بند10: عدم همخوانی تخفیف برخی از مجازات‏های غیر از حبس با برخی از موارد تبدیل مجازات‏های حبس.. 141

 

مبحث پنجم : بررسی آثار قواعد تخفیف و تبدیل در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب1382……. 141

 

گفتار اول : اثر تخفیف و تبدیل در مجازات اصلی ………………………………………………………………… 142

 

گفتار دوم : اثر تخفیف و تبدیل در اقدامات تأمینی و تربیتی ……………………………………………………… 143

 

گفتار سوم : اثر تخفیف و تبدیل در مجازاتهای تکمیلی و تتمیمی ………………………………………………… 144

 

گفتار چهارم : اثر تخفیف و تبدیل در مجازات معاون و شرکاء ………………………………………………….. 146

 

گفتار پنجم : قابلیت جمع علل مشدده و مخففه مجازاتها با یکدیگر ……………………………………………….. 148

 

فصل سوم : مقایسه قواعد تخفیف و تبدیل قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح با قـواعد عمومی کیفیات مخــــــففه قضایی در قانون مجازات اسلامی ……………………………………………………………………… 150

 

مبحث اول : بررسی وجوه اشتراک تخفیف و تبدیل قضایی در مقایسه دو قانون ……………………………… 150

 

گفتار اول : بررسی مرجع صالح به رسیدگی و صدور حکم تخفیف و تبدیل قضایی مجازات …………………. 150

 

گفتار دوم : بررسی محدودیت های دادگاه …………………………………………………………………………. 152

 

بند 1 : احراز جهات مخففه …………………………………………………………………………………………. 153

 

بند 2 : ذکر جهات مخففه در حکم ………………………………………………………………………………….. 155

 

بند 3 : منع تخفیف مجدد ……………………………………………………………………………………………. 157

 

بند 4 : حصری بودن جهات مخففه ………………………………………………………………………………… 159

 

بند 5 : رعایت حدود و موانع قانونی تخفیف و تبدیل ……………………………………………………………… 161

 

بند 6 : منع جمع تخفیف و تبدیل قضایی مجازات توأماً …………………………………………………………… 162

 

بند 7 : بررسی ماهیت جرم ارتکابی ………………………………………………………………………………. 163

 

گفتار سوم : بررسی اعمال قواعد تخفیف و تبدیل با موجبات تخفیف پس از صدور حکم ………………………. 165

 

بند 1 : تخفیف مجازات به دلیل تسلیم به حکم ……………………………………………………………………… 165

 

بند 2: تخفیف مجازات به دلیل گذشت شاکی ………………………………………………………………………. 168

 

بند 3: تخفیف مجازات در دادگاه تجدید نظر ………………………………………………………………………. 172

 

گفتار چهارم : بررسی روشهای اعمال قواعد تخفیف و تبدیل قضایی در مقایسه دو قانون …………………….. 175

 

گفتار پنجم : قابلیت جمع علل مشدده و مخففه مجازاتها …………………………………………………………… 177

 

گفتار ششم: عدم محدودیت قواعد تخفیف و تبدیل به محاکمات حضوری ………………………………………… 179

 

گفتار هفتم : بررسی آثار تخفیف و تبدیل …………………………………………………………………………… 180

 

بند 1:  اثر تخفیف و تبدیل نسبت به مجازاتهای اصلی ……………………………………………………………. 180

 

بند 2: اثر تخفیف و تبدیل نسبت به مجازاتهای تکمیلی ……………………………………………………………..182

 

مبحث دوم : بررسی وجوه افتراق تخفیف وتبدیل قضایی در مقایسه دو قانون …………………………………. 184

 

گفتار اول : وجود نظم،ضابطه و قاعده مندی خاص تخفیف و تبدیل در قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح ….184

 

بند 1: تعیین حداقل میزان تخفیف در مجازاتهای حبس ……………………………………………………………. 185

 

بند 2: تعیین نوع تبدیل در مجازاتهای حبس ……………………………………………………………………….. 187

 

بند 3: تعیین میزان تخفیف در مجازاتهای غیر از حبس …………………………………………………………… 189

 

بند 4: تعیین نوع تبدیل در مجازاتهای غیر از حبس ………………………………………………………………. 190

 

بند 5: دسته بندی مجازاتها ………………………………………………………………………………………….. 192

 

بند 6: دسته بندی مرتکبان جرم …………………………………………………………………………………….. 194

 

گفتار دوم : بررسی قلمرو قانونی ……………………………………………………………………………………195

 

بند1 : بررسی مرتکب جرم ………………………………………………………………………………………… 196

 

بند2 : بررسی مقررات بند (2) مادۀ (3) قانون وصول…  ………………………………………………………. 198

 

گفتار سوم : تبدیل حبس به حبس با خدمت به عنوان نوعی از تبدیل قضایی ……………………………………. 201

 

گفتار چهارم : اثر تخفیف وتبدیل قضایی نسبت به شرکاء و معاونان جرم ……………………………………… 202

 

فصل چهارم : نتیجه گیری و پیشنهادات ………………………………………………………………………….. 205

 

نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………….. 205

 

پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………..209

 

فهرست منـابع ……………………………………………………………………………………………………….. 212

 

چکیده به زبان انگلیسی …………………………………………………………………………………………….. 218

 

عنوان به زبان انگلیسی …………………………………………………………………………………………….. 219

 

 

 

 

 

 

 

چکــیده :

 

کیفیات مخففه یا اوضاع واحوال خاص جرم یکی از جهات تخفیف مجازات است که در صورت قرین شدن با جرم ارتکابی به قاضی این اختیار را می دهد که بدون آن که از مسؤولیت بزهکار بکاهد مجـازات او را با توجه به روحیات و سوابق و همچنین انگ