2-2-2-4 جنبه های شناختی………………………… 23

 

 

2-2-2-5 جنبه های اجتماعی……………………….. 23

 

 

2-2-2-6 جنبه های اقتصادی……………………….. 24

 

 

2-2-2-7 جنبه های هیجانی………………………… 25

 

 

2-2-3 هیجان لذت……………………………….. 25

 

 

2-2-3-1 ریشه های تحولی…………………………. 25

 

 

2-2-3-2 جنبه های فیزیولوژیک…………………….. 26

 

 

2-2-3-3 جنبه های غریزی…………………………. 26

 

 

2-2-3-4 جنبه های شناختی………………………… 26

 

 

2-2-3-5 جنبه های اجتماعی……………………….. 27

 

 

2-3 سلامت روان…………………………………. 28

 

 

2-3-1 تاریخچه ی سلامت روان………………………. 28

 

 

2-3-2 مولفه های سلامت روان………………………. 29

 

 

2-3-3 تأثیر استرس و مهارت های مقابله ای بر سلامت روان. 32

 

 

2-3-4 تأثیر روابط بین فردی بر سلامت روان………….. 33

 

 

2-3-5 مداخلات مبتنی بر سلامت روان…………………. 34

 

 

2-4 مذهب و معنویت……………………………… 35

 

 

2-4-1 تاریخچه ی روانشناسی مذهب و معنویت………….. 35

 

 

2-4-2 وجوه تشابه و افتراق مذهب و معنویت………….. 36

 

 

2-4-3 شکل های سالم و ناسالم مذهب و معنویت………… 37

 

 

2-4-4 تأثیر مذهب و معنویت بر سلامت روان…………… 38

 

 

2-4-4-1معنادهی و مقابله با استرس………………… 38

 

 

2-4-4-2 روابط بین فردی…………………………. 39

 

 

2-4-5 تأثیر مذهب و معنویت بر هیجانات مثبت………… 39

 

 

2-4-6  یکپارچه سازی مذهب و معنویت در مداخلات سلامت روان 40

 

 

 

2-5 روان نمایشگری……………………………… 41

 

 

2-5-1 تاریخچه ی روان نمایشگری…………………… 41

 

 

2-5-2 ارکان روان نمایشگری………………………. 43

 

 

2-5-2-1 کارگردان………………………………. 43

 

 

2-5-2-2 شخص اول……………………………….. 44

 

 

2-5-2-3 یاور …………………………………. 44

 

 

2-5-2-4- حضار…………………………………. 44

 

 

2-5-3 صحنه ی اجرای روان نمایشگری………………… 44

 

 

2-5-4 مراحل روان نمایشگری………………………. 45

 

 

2-5-4-1 گرم کردن………………………………. 45

 

 

2-5-4-2 اجرا………………………………….. 45

 

 

2-5-4-3  مشارکت……………………………….. 47

 

 

2-5-5 عطش اجرا………………………………… 47

 

 

2-5-6 خودجوشی و خلاقیت………………………….. 48

 

 

2-5-7 کاردبردهای روان نمایشگری………………….. 49

 

 

2-5-8 انواع شکل های اجرای جلسات روان نمایشگری…….. 49

 

 

2-5-9 تکنیک های روان نمایشگری…………………… 50

 

 

2-5-9-1 تکنیک های مرحله ی گرم کردن………………. 50

 

 

2-5-9-2 تکنیک های مرحله ی اجرا………………….. 51

 

 

2-5-10 ظرفیت روان نمایشگری برای یکپارچه سازی با تجارب معنوی    52

 

 

2-6 پیشینه ی پژوهشی……………………………. 53

 

 

2-6-1 پژوهش های انجام شده در خارج از کشور………… 53

 

 

2-6-1-1 ارتباط بین متغیرهای مذهب/معنویت، شادی، لذت و سلامت روان 53

 

 

2-6-1-2 اثربخشی مداخلات روانشناختی یکپارچه شده با مذهب و معنویت 55

 

 

2-6-1-3 اثربخشی مداخلات مبتنی بر روان نمایشگری…….. 56

 

 

2-6-2 پژوهش های انجام شده در داخل کشور…………… 57

 

 

2-6-2-1 ارتباط بین متغیرهای مذهب/معنویت، شادی، لذت و سلامت روان 57

 

 

2-6-2-2 اثربخشی مداخلات روانشناختی یکپارچه شده با مذهب و معنویت 58

 

 

2-6-2-3 اثربخشی مداخلات مبتنی بر روان نمایشگری…….. 58

 

 

2-7 خلاصه و جمع بندی……………………………. 59

 

 

2-7-1 خلاصه ی پیشینه ی خارجی…………………….. 59

 

 

2-7-2 خلاصه ی پیشینه ی داخلی…………………….. 60

 

 

2-7-3 جمع بندی………………………………… 61

 

 

 فصل سوم: روش پژوهش

 

 

3-1 مقدمه…………………………………….. 62

 

 

3-2 طرح کلی پژوهش……………………………… 62

 

 

3-3 متغیرهای پژوهش…………………………….. 63

 

 

3-4 جامعه ی آماری……………………………… 64

 

 

3-5 حجم نمونه و روش نمونه گیری………………….. 64

 

 

3-6 ابزارهای پژوهش…………………………….. 64

 

 

3-6-1 پرسشنامه ی نگرش سنج مذهب………………….. 65

 

 

3-6-2 پرسشنامه ی شادکامی آکسفورد (OHQ)…………… 65

 

 

3-6-3 مقیاس لذت اسنیت- همیلتون (SHAPS)…………… 66

 

 

3-6-4 پرسشنامه ی سلامت عمومی 28 سوالی (GHQ-28) ……. 67

 

 

3-7 شیوه ی اجرای پژوهش…………………………. 67

 

 

3-8 برنامه ی مداخله……………………………. 68

 

 

3-9 روش تجزیه و تحلیل داده های پژوهش…………….. 70

 

 

فصل چهارم: نتایج پژوهش

 

 

4-1 مقدمه…………………………………….. 71

 

 

4-2- بررسی توصیفی داده­ها……………………….. 71

 

 

4-3 بررسی استنباطی داده­ها………………………. 77

 

 

4-3-1 تعیین متغیرهای همگام……………………… 78

 

 

4-3-2 پیش فرض نرمال بودن توزیع نمرات…………….. 78

 

 

4-3-3 پیش فرض های تساوی کواریانس ها و تساوی واریانس­ها 79

 

 

4-3-4 بررسی فرضیه­های پژوهش……………………… 80

 

 

4-3-4-1 فرضیه ی 1……………………………… 80

 

 

4-3-4-2 فرضیه ی 2……………………………… 83

 

 

4-3-4-3 فرضیه ی 3……………………………… 84

 

 

4-3-4-4 فرضیه ی 4……………………………… 84

 

 

عنوان                                                                                                                         صفحه

 

 

4-3-4-5 فرضیه ی 5……………………………… 85

 

 

4-3-4-6 فرضیه ی 6……………………………… 85

 

 

4-3-4-7 فرضیه ی 7……………………………… 86

 

 

4-3-4-8 فرضیه ی 8……………………………… 86

 

 

4-3-4-9 فرضیه ی 9……………………………… 86

 

 

4-3-4-10 فرضیه ی 10…………………………….. 86

 

 

 فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

 

 

5-1 مقدمه…………………………………….. 90

 

 

5-2 بحث در مورد یافته­های پژوهش …………………. 90

 

 

5-3 جمع بندی و نتیجه گیری………………………. 96

 

 

5-4 محدودیت های پژوهش………………………….. 96

 

 

5-5 پیشنهادها…………………………………. 97

 

 

5-5-1 پیشنهادهای پژوهشی………………………… 97

 

 

5-5-2 پیشنهادهای کاربردی……………………….. 97

 

 

پیوست­ها………………………………………. 99

 

 

پیوست­1: شرح جلسات مداخله ی روان نمایشگری با محتوای معنوی  99

 

 

پیوست­2: پرسشنامه ی شادکامی آکسفورد………………. 120

 

 

پیوست­3: مقیاس لذت اسنیت-همیلتون…………………. 122

 

 

پیوست­4: پرسشنامه ی سلامت عمومی 28 سوالی…………… 125

 

 

پیوست­5: پرسشنامه ی نگرش سنج مذهب………………… 128

 

 

منابع و مآخذ  130

 

 

مقدمه

 

 

   از ابتدای شکل گیری علم روانشناسی در قرن نوزدهم تا آخرین دهه های قرن بیستم، اکثر قریب به اتفاق رویکردهای روانشناسی مطرح شده، مفهوم سلامت روان را به عنوان یک مفهوم مستقل، مورد بررسی قرار ندادند. در خلال این دوران، این موضوع تقریباً مورد اتفاق نظر بود که سلامت روان، مفهومی جدای از بیماری روانی نیست. به عبارت دیگر، هرفردی که فاقد نشانگان اختلالات روانشناختی بود، دارای سلامت روان، تلقی می شد. از اینرو تمرکز عمده ی نظریه پردازی ها و پژوهش های روانشناختی، بر اختلالات روانی و افراد دارای اختلال روانی، متمرکز شد (کیس، 2007). پژوهش های حیطه ی هیجانات نیز از این جهت گیری، مستثنا نبودند و اکثر مطالعات در زمینه ی هیجانات، بر هیجانات منفی متمرکز بودند (امونز، 2005). این وضعیت تا اواخر قرن بیستم بر مطالعات و پژوهش های روانشناسی، حاکم بود تا اینکه در اواخر قرن نوزدهم، نظریه پردازان و پژوهشگران جنبش نوظهوری که امروزه روانشناسی مثبت نامیده می شود، تمرکز اصلی خود را بر توجه به هیجانات مثبت و عوامل مؤثر بر این هیجانات گذاشتند (سلیگمن، 2002). این رویکرد، روانشناسی قرن بیستم را به دلیل تمرکز بیش از حد  بر مقوله ی آسیب شناسی روانی و غفلت از مبانی سلامت روان، به چالش کشید (سلیگمن؛ ترجمه ی کلانتری، طبائیان، آقایی و سجادیان، 1390) و تأکید کرد که روانشناسی علاوه بر توجه به مقوله ی درمان مسائل روانشناختی همچون هیجانات منفی ناکارآمد، باید به ارتقاء مولفه های مختلف سلامت روان، از جمله هیجانات مثبت نیز توجه داشته باشد (کار، 2005). این تغییر نگرش در جری