7.3.2. مزایای برون سپاری. 14

 

8.3.2. مشکلات و چالش های برون سپاری. 15

 

9.3.2.چه نوع فعالیت هایی را می توان برون سپاری کرد؟ 16

 

10.3.2. مدیریت برون سپاری. 16

 

11.3.2. مراحل موفقیت در برون سپاری. 17

 

12.3.2. روند برون سپاری. 18

 

13.3.2. چارچوبی برای تصمیم گیری برون سپاری خدمات.. 18

 

14.3.2. انتخاب راهبرد برون سپاری آموزش.. 19

 

4.2. محرک های مؤثر در نوآوری آموزشی. 19

 

5.2. متغیرهای مستقل در برون سپاری.. 20

 

6.2. متغیرهای تعدیلی در برون سپاری.. 20

 

7.2. منافع حاصل از برون سپاری.. 20

 

8.2. دلایل عمده برون سپاری.. 21

 

9.2. تجربه برون سپاری در سازمان های بزرگ.. 21

 

1.9.2. ملاک های برون سپاری. 22

 

10.2. پیشینه تحقیق. 22

 

1.10.2. پژوهش های داخل کشور. 22

 

2.10.2. پژوهش های خارج از کشور. 25

 

فصل سوم:روش پژوهش… 29

 

1.3. روش تحقیق. 30

 

2.3. جامعه آماری.. 30

 

3.3. نمونه آماری.. 30

 

ابزار اندازهگیری. 30

 

4.3. روایی و پایایی ابزار تحقیق. 30

 

5.3. ملاحظات اخلاقی. 31

 

6.3. روش جمعآوری دادهها 31

 

7.3. روشهای آماری تحلیل دادهها 31

 

فصل چهارم:یافته های پژوهش… 32

 

1.4. مقدمه. 33

 

2.4. توصیف آماری داده ها 33

 

1.2.4.متغیر جنسیت.. 33

 

 

 

2.2.4. متغیر وضعیت تاهل. 34

 

3.2.4. متغیر مدرک تحصیلی. 35

 

4.2.4. متغیر رشته ورزشی. 37

 

5.2.4. متغیر نوع مسئولیت.. 38

 

6.2.4. متغیر سن. 38

 

3.4. تحلیل استنباطی دادهها 38

 

1.3.4. آزمون کلموگروف اسمیرنف در خصوص توزیع طبیعی داده ها 38

 

2.3.4. آزمون فرضیه ها 39

 

1.2.3.4. فرضیه اول. 39

 

2.2.3.4. فرضیه دوم 39

 

3.2.3.4. فرضیه سوم 40

 

4.2.3.4. فرضیه چهارم 40

 

5.2.3.4. فرضیه پنجم 41

 

6.2.3.4. فرضیه ششم 41

 

7.2.3.4. فرضیه هفتم 42

 

8.2.3.4..فرضیه هشتم 42

 

9.2.3.4. فرضیه نهم 43

 

10.2.3.4. فرضیه دهم 43

 

11.2.3.4. فرضیه یازدهم 45

 

فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری.. 47

 

1.5. مقدمه. 48

 

2.5. خلاصه پژوهش.. 48

 

3.5. یافته های توصیفی. 49

 

4.5. یافته های استنباطی. 49

 

5.5. بحث و نتیجه گیری.. 50

 

6.5. پیشنهادهای تحقیق. 54

 

1.6.5. پیشنهادهای کاربردی. 54

 

2.6.5. پیشنهاد برای تحقیقات آینده 54

 

فهرست منابع: 55

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

عنوان                                                                                                       صفحه

 

جدول 1.4. توزیع فراوانی جنسیت.. 33

 

جدول 2.4. توزیع فراوانی وضعیت تاهل. 34

 

نمودار 2.4. توزیع درصدی وضعیت تأهل. 35

 

جدول 3.4. توزیع فراوانی مدرک تحصیلی. 35

 

جدول 5.4. توزیع فراوانی نوع مسئولیت.. 38

 

جدول 6.4. توصیف متغیر سن. 38

 

جدول 7.4. نتایج آزمون کلموگروف اسمیرنوف برای توزیع طبیعی داده ها 38

 

جدول 8.4. نتایج آزمون t تک نمونه ای در خصوص اختلاف میانگین ها 39

 

جدول 9.4. نتایج آزمون t تک نمونه ای در خصوص اختلاف میانگین ها 39

 

جدول 10.4. نتایج آزمون فریدمن در خصوص الویت بندی مولفه های برون سپاری. 40

 

جدول12.4. آزمون t مستقل در خصوص تفاوت برون سپاری براساس وضعیت تاهل. 41

 

جدول13.4.آزمون تجانس واریانس برون سپاری بر اساس مدارک تحصیلی. 41

 

جدول 14.4.آزمون تحلیل واریانس در خصوص تفاوت بین برون سپاری براساس مدرک تحصیلی. 41

 

جدول15.4. آزمون تجانس واریانس برون سپاری بر اساس رشته ورزشی. 42

 

جدول 16.4. آزمون تحلیل واریانس در خصوص تفاوت بین برون سپاری براساس رشته ورزشی. 42

 

جدول17.4. آزمون تجانس واریانس برون سپاری بر اساس نوع مسئولیت.. 42

 

جدول 18.4. آزمون تحلیل واریانس در خصوص تفاوت بین برون سپاری براساس نوع مسئولیت.. 43

 

جدول 19.4. نتیجه ضریب همبستگی پیرسون در مورد رابطه برون سپاری با سن. 43

 

جدول 20.4. نتیجه آزمون باکس.. 43

 

جدول 21.4. نتیجه آزمون لامبدا ویکز. 44

 

جدول22.4.تجانس واریانس بین مولفه های برون سپاری با توجه به مدارک تحصیلی. 44

 

جدول 23.4. نتیجه آزمون باکس.. 45

 

جدول24.4. نتیجه آزمون لامبدا ویکز. 45

 

جدول25.4. تجانس واریانس بین مولفه های برون سپاری با توجه به رشته های ورزشی انفرادی و تیمی. 46

 

 

 

فهرست نمودارها

 

عنوان                                                                                                       صفحه

 

نمودار 1.4. توزیع درصدی جنسیت.. 34

 

نمودار 2.4. توزیع درصدی وضعیت تأهل. 35

 

نمودار 3.4. توزیع درصدی مدرک تحصیلی. 36

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده پایان نامه (شامل خلاصه، اهداف، روش‌های اجرا و نتایج به دست آمده) :

 

هدف از انجام این پژوهش مطالعه موانع برون سپاری آموزش در ورزش از دیدگاه کارشناسان و مدیران ورزشی استان کردستان بود. روش تحقیق با توجه به نوع مطالعه از نوع توصیفی و به لحاظ اهداف تحقیق از نوع کاربردی می­باشد که به صورت میدانی انجام شد. جامعه آماری این تحقیق را  کارشناسان و مدیران ورزشی استان کردستان تشکیل دادند. با توجه به کوچک بودن حجم جامعه، نمونه آماری 20 هیئت فعال انتخاب شد که محدودۀ (200=N) در نظر گرفته شد که پس از توزیع و جمع­آوری پرسشنامه­ها در نهایت 200 پرسشنامه مناسب بود و مورد تجزیه و تحلیل نهایی قرار گرفت. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه شناسایی موانع برون سپاری آموزش همتی و همکاران (1391) استفاده شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه به استفاده از نظرات اصلاحی اساتید مدیریت ورزشی تعیین شد و پایایی پرسشنامه­ برون سپاری با استفاده از روش آزمون آلفای کرونباخ برابر 82/0 تعیین شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده­های تحقیق از شاخص های توصیفی و آزمون­های آماری کلموگروف اسمیرنوف، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون های t  تک نمونه ای، t مستقل، تحلیل واریانس یکطرفه و مانووا و آزمون فریدمن استفاده گردید. نتایج نشان داد اختلاف معناداری بین میانگین مشاهده شده و میانگین فرضی متغیر برون سپاری (01/0P≤ ,18/24=t) و مؤلفه های آن وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد پایین ترین میانگین رتبه مربوط به مولفه عدم تعهد خدمات (4) و بالاترین میانگین رتبه مربوط به مولفه از دست رفتن مزیت رقابتی (01/5) می باشد. از طرفی یافته ها نشان داد که بین برون سپاری بر اساس جنسیت (05/0≤P و 03/0= t)، وضعیت تاهل (05/0≤P و 69/0= t)، مدرک تحصیلی (05/0P≥ و 19/0=F)، رشته ورزشی (05/0P≥و 03/1=F) و نوع مسئولیت (05/0P≥و90/0=F) تفاوت معنی داری وجود ندارد. همچنین بین برون سپاری با سن (05/0≤P ،05/0= r) رابطه مثبت معنی داری وجود ندارد. در نهایت بین میانگین های مولفه های برون سپاری با توجه به رشته های ورزشی انفرادی و تیمی ، دارای اختلاف معناداری با هم هستند.

 

واژه های کلیدی: برون سپاری، آموزش، مدیران ورزش.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول:کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.1. مقدمه

 

با ورود به هزاره سوم بسیاری از سازمان ها و تأمین کنندگان آنها با شرایط رقابتی سخت و تنگاتنگ هم در سطح بازارهای جهانی که به سرعت در حال تغییر است و هم در سطح داخل مرزهای سازمان، روبرو هستند (مامه، 2002). امروزه سازمان ها به طور وسیعی جهت افزایش توان رقابتی و کسب سود و تمرکز بر روی مزیت رقابتی خود به دنبال برون سپاری هستندو دست یابی به مزیت رقابتی از طریق افزایش راهبرد تمایز چالش بزرگی است سازمان ها با آن مواجه هستند و باید با افزایش کارآیی، استفاده از فناوری های جدید و کسب مهارت های مدیریتی به آن دست یابند. بنابراین به منظور دست یابی به مزایای بیشتر بسیاری از سازمان ها به برون سپاری فعالیت های خود اقدام نموده و بهبود کیفیت محصولات و خدمات خود را مد نظر قرار داده اند (کاکابادسه، 2002). انواع مختلف همکاری ها و پیمان های راهبردی مابین سازمان ها فراهم کننده راه دست یابی به مهارت های خاص و شایستگی های مورد نیاز برای رقابت مؤثر در بازارهای جهانی است. برون سپاری یکی از انواع پیمان های راهبردی است. در بازارهای کسب و کار امروزی سازمان ها در یک ساختار شبکه ای به دنبال آن هستند تا فعالیت کلیدی را که به کمک آنها برای مشتریان ارزش آفرینی می کند، برای خود نگه داشته و بقیه فعالیت ها را به مؤسسات دیگری که در آن فعالیت ها قابلیت اساسی دارند، واگذار نمایند (لانگفیلد، 2003).

 

لذا با توجه به این موضوع در این پژوهش سعی بر این است که موانع برون سپاری آموزش در ورزش مورد بررسی قرار گیرد. امید برآن است که یافته­های به دست از این پژوهش بتواند به مدیران و کارشناسان ورزش برای هدایت و برنامه­ریزی یاری رساند.

 

2.1. بیان مسأله

 

امروزه سازمان در دنیایی به سر می برند که پویایی، تغییر و پیچیدگی جزء عناصر اصلی آنها بوده و برای استفاده از فرصت های زودگذر عصر حاضر، ناچار به ایجاد ساختار منعطف و بهره مندی از امکانات بیرون از سازمان هستند. در این راستا کاهش فعالیت های دولتی و حرکت به سمت کوچک سازی مانند مهندسی مجدد، خصوصی سازی، برون سپاری و پیمان کاری روش های غالب است. سازمان ها دیگر سعی نمی کنند تمامی فعالیت های مورد نیاز را خود انجام دهند؛ هر سازمانی یک یا دو فعالیت کلیدی را که مزیت رقابتی و ارزش آفرینی دارد برای خود نگه می دارد و بقیه فعالیت ها را به بیرون می سپارد (خداپرست و همکاران، 1389). در دنیایی کنونی رشد سریع تکنولوژی، افزایش سرعت تغییرات در بازار محصولات، رقبا و گسترش مرزها، سازمان ها را به سوی سازمان های بدون مرز سوق داده است، سازمان هایی با ساختارهای انعطاف پذیر و شبکه های تأمین گسترده، سازمان هایی که قادر باشند همواره خود را با تغییرات محیط هماهنگ سازند و این خود مستلزم قابلیت دسترسی آسان و سریع سازمان به منابع مورد نیاز، همچون نیروی انسانی متخصص، دانش فنی و تکنولوژی پیشرفته خارج از سازمان است (گراف و همکاران، 2005). برون سپاری به عنوان یکی از ابزارهای توسعه سازمان ها و ارتقاء بهره وری در قالب کوچک سازی، در سال های اخیر مورد توجه مدیران و مسئولان سازمان ها قرار گرفته و به صورت های مختلف به اجرا درآمده است، اما تاکنون موضوع برون سپاری غالباً به صورت کلی ارائه شده و مورد ارزیابی قرار می گرفته و الگوی مشخصی به منظور برون سپاری ارائه نشده است (یانگ و همکاران، 2000).

 

در بررسی کارهای انجام گرفته مرتبط با برون سپاری مشخص می شود که این موضوع عمدتاً در بخش تولیدی و صنایع مختلف از جمله صنایع خودروسازی، پوشاک، فناوری اطلاعات، صنایع غذایی و غیره مورد استفاده قرار گرفته و رو به گسترش است؛ اما در بخش خدمات و سازمانهای دولتی که عامل رقابت پذیری در آنها مد نظر نیست، کمتر مورد توجه قرار گرفته شده است (تبریز و شایسته، 1390). از آنجا که تصمیم گیری برای برون سپاری در آموزش کارکنان یک تصمیم کاملاً پیچیده و مهم و اقدامی ضروری برای سازمان ها به شمار می رود، لذا مدیران باید قبل از هر اقدام، اثرات متنوع آن را بر تمامی اجزای سازمان در کوتاه مدت و بلند مدت مد نظر قرار دهند و در به کارگیری آن، به تمامی جنبه های فنی و تخصصی از دیدگاه مشتریان، ذینفعان کارکنان و در نهایت اهداف سازمان توجه کنند (قهرمانی، 1386).

 

نقش و جایگاه آموزش در تأمین و تربیت نیروهای انسانی کارآمد و ایجاد سرمایه های فکری که عامل اصلی توسعه و تعالی سازمان ها به شمار می رود، موجب شده است، مدیران ارشد سازمان ها به این امر توجه ویژه ای نشان دهند.  هر روز شمار طرفداران و حامیان آموزش و بهسازی منابع انسانی در سازمان های بزرگ و کوچک رو به فزونی است. اما مسأله اصلی آن است که صرفاً توجه و تأکید مدیران و تخصیص منابع مالی چشم گیر به امر آموزش کارکنان، کافی نیست و آموزش به عنوان یک فعالیت تخصصی، نیازمند تعمق و بینش همه جانبه ای است که موجب تحقق اهداف فردی و سازمانی شود. آمارها نشان می دهند، بسیاری از سازمان های تولیدی و خدماتی، ضمن پرداختن به این مهم به درستی از انجام این امر بر نیامده اند؛ نه تنها منابع و فرصت های خود را از دست داده اند، بلکه با کاهش انگیزه نیروی انسانی مواجه شده اند (قهرمانی، 1386). کرمیک (2006) بیان می دارد با وجود اینکه برون سپاری فعالیت ها، امکان ایجاد فرصت های بزرگی را برای سازمان فراهم می آورد، در عین حال سازمان را با مخاطراتی نیر مواجه می کند. اگر سازمان ها در برون سپاری فعالیت ها به اشتباه عمل کنند، شکاف عمیقی در آموزش و پایگاه دانش آنها ایجاد می شود که فرصت های بعدی را از آنها می گیرد. بنابراین برون سپاری فعالیت هایی که ارتباط مستقیمی با حیات سازمان دارند، کار ساده ای نیست و با توجه به پیامدهایی که در پی خواهد داشت، به یک روش قوی و کارآ نیاز دارد. انتخاب راهبرد برون سپاری در امر آموزش، امروزه مورد استقبال بسیاری از سازمان ها قرار گرفته است و هر یک به فراخور موقعیت خاص خود و به دلایل متعدد به این امر اقدام می کنند (برون، 2004).

 

در نهایت با توجه به مطالب بیان و ضرورت بررسی موضوع برون سپاری خصوصاً در محیط ورزشی و با توجه به جدید بودن کاربرد موضوع برون سپاری در حوزه ورزش، محقق در این پژوهش به دنبال مطالعه موانع برون سپاری آموزش در ورزش از دیدگاه کارشناسان و مدیران ورزشی استان کردستان به منظور دست یابی به اهداف مورد نظر است.

 

 

 

 

 

3.1. ضرورت و اهمیت پژوهش

 

تأمین منابع از خارج از سازمان می تواند باعث کاهش هزینه ها شود و به سازمان این امکان را دهد تا توجه بیشتری را صرف فعالیت های کسب و کار اصلی خود معطوف کند. سازمان های بسیاری برای حفظ مزیت رقابتی خود از این روش استفاده می کنند (کیولان و همکاران، 2003). در واقع برون سپاری عبارتست از واگذاری فعالیت های تکراری و متناوب داخلی و نیز اختیارات تصمیم گیری سازمان به نیروی های خارج از آن در قالب یک قرارداد یا تفاهم نامه (گریور، 1999). امروزه برون سپاری طیف گسترده ای از تأمین کالاها و خدمات مشاوره ای، علمی و فناورانه را شامل می شود که سازمان ها بنابر ملاک های فنی و استانداردهای عملیاتی به تأمین و یا خرید آنها از بیرون از سازمان اقدام می کنند. در چنین موقعیتی است که مدیران و تصمیم گیران سازمانی به مسائل کلیدی سازمان و تدوین اهداف و چشم اندازهای متعالی خواهد پرداخت و آن دسته از فعالیت هایی را که از طریق ارائه دهندگان خارجی متخصص با اثربخشی و کارآمدی بیشتر قابل واگذاری است، به تأمین کنندگان خارج از سازمان می سپارند (وودی، 2004).

 

مطالعه ادبیات و سوابق موضوع نشان می دهد که برون سپاری طی دو دهۀ اخیر از حوزه امور و فعالیت های فنی و تولیدی به حوزه اداری، مشاوره ای و در جدیدترین شکل خود به امور آموزش سازمانی گسترش یافته است (نوردین، 2007). تأمین منابع از خارج از سازمان می تواند باعث کاهش هزینه ها شود و به سازمان این امکان را دهد تا توجه بیشتری را صرف فعالیت های کسب و کار اصلی خود معطوف کند. سازمان های بسیاری برای حفظ مزیت رقابتی خود از این زوش استفاده می کنند. تیم های خدمات و اطلاعات مدیریت اولین حوزه های عملیاتی بودند که به شدت برای تأمین نیازهای خودشان، از منابع خارج سازمان استفاده می کنند (کیولین، 2003). سازمان ها برای دست یابی به بهره وری نیاز دارند تعدادی از فرآیندهای خود را برون سپاری نمایند. بهره وری از دو جزء اصلی کارآیی و اثربخشی تشکیل می شود که بخش کارآیی مربوط به تعیین نیازها و خواسته های مشتریان و بخش اثربخشی شامل منابع مورد استفاده می باشد. سنجش هر یک از این دو عنصر میزا بهره وری سازمان را مشخص می کند (اسپینو و همکاران، 2004). یکی از اهمیت های برون سپاری فرآیندهای تجاری آزاد شدن وقت مدیران اجرایی از مسئولیت های روزانه می باشد. هنگامی که فرآیندهای تجاری به طور موفقیت آمیز برون سپاری شوند، مدیران از زمان آزاد کافی برای جستجوی حوزه های درآمدی جدید، تسریع پروژه های دیگر و تمرکز روی مشتریان برخوردار خواهند بود که این در نهایت به بهبود در بهره وری منجر خواهد شد (هود و همکاران، 2003).

 

دلایل اصلی و عمده برای واگذاری فعالیت ها به بیرون از سازمان را که مدیریت شبکه و زنجیره تأمین شکل می دهد می توان شامل منابع آزاد برای سرمایه گذاری، بهبود تمرکز سازمان، بالا بردن امکان دسترسی به وجوه سرمایه، کاهش هزینه های عملیاتی، کاهش مخاطره و رهایی از کمبود منابع داخلی و غیر قابل دسترسی (محمدکریمی و همکاران، 1391). انتخاب راهبرد برون سپاری در امر آموزش، امروزه مورد استقبال بسیاری از سازمان ها قرار گرفته است و هر یک به فراخور موقعیت خاص خود به دلایلی از قبیل کاهش هزینه های ثابت آموزش، بهره گیری از خدمات کیفی و تخصصی تر، آزاد سازی منابع و شناسایی و دست یابی به مناب برون سازمانی به این امر اقدام می کنند (برون، 2004).

 

محقق در این پژوهش به مطالعه موانع برون سپاری آموزش در ورزش از دیدگاه کارشناسان و مدیران ورزشی استان کردستان می پردازند تا ضمن دست یابی به اهداف تعیین شده بتواند کمک شایانی در بحث برون سپاری آموزش و مدیران و مسئولان ورزش به منظور انجام برنامه ریزی های ضروری ارائه نماید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.1. اهداف پژوهش

 

هدف کلی:

 

مطالعه موانع برون سپاری آموزش در ورزش از دیدگاه کارشناسان و مدیران ورزشی استان کردستان.

 

اهداف جزئی:

 

 

• بررسی میانگین برون سپاری آموزش در ورزش.

 

• بررسی میانگین مؤلفه های برون سپاری آموزش در ورزش.

 

• تعیین اولویت بندی مؤلفه های برون سپاری آموزش در ورزش.

 

• مقایسه برون سپاری آموزش بر اساس جنسیت.

 

• مقایسه برون سپاری آموزش بر اساس وضعیت تأهل.

 

• مقایسه برون سپاری آموزش بر اساس مدرک تحصیلی.

 

• مقایسه برون سپاری آموزش بر اساس رشته ورزشی.

 

• مقایسه برون سپاری آموزش بر اساس نوع مسئولیت.

 

• تعیین رابطه بین برون سپاری آموزش با سن.

 

• مقایسه مؤلفه های برون سپاری بر اساس مدارک تحصیلی.

 

• مقایسه مولفه های برون سپاری با توجه به رشته های ورزشی انفرادی و تیمی.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.1. فرضیه­های پژوهش

 

 

 

1. بین میانگین­های مشاهده شده و فرضی برون سپاری اختلاف معناداری وجود دارد.

 

1. بین میانگین های مشاهده شده و فرضی مولفه های برون سپاری اختلاف معناداری وجود دارد.

 

1. الویت بندی مولفه های برون سپاری با هم تفاوت معناداری دارند.

 

1. بین برون سپاری براساس جنسیت تفاوت معنی داری وجود دارد.

 

1. بین برون سپاری براساس وضعیت تاهل تفاوت معنی داری وجود دارد.

 

1. بین برون سپاری براساس مدارک تحصیلی تفاوت معنی داری وجود دارد.

 

1. بین برون سپاری براساس رشته ورزشی تفاوت معنی داری وجود دارد.

 

1. بین برون سپاری براساس نوع مسئولیت تفاوت معنی داری وجود دارد.

 

1. بین برون سپاری با سن رابطه معنی داری وجود دارد.

 

1. مولفه های برون سپاری با توجه به مدارک تحصیلی اختلاف معناداری با هم دارند.

 

1. مولفه های برون سپاری با توجه به رشته های ورزشی انفرادی و تیمی اختلاف معناداری با هم دارند.

 

6.1. محدودیت­های پژوهش

 

 

 

1. در این پژوهش برای جمع‌آوری اطلاعات فقط از پرسشنامه استفاده شده است، در حالی که اگر از مصاحبه و روش‌های کیفی جمع‌آوری اطلاعات نیز استفاده شد، نتایج دقیق‌تر به دست می‌آمد.

 

1. همکاری محدود برخی از مدیران و کارشناسان در تکمیل پرسشنامه.

 

1. عدم توانایی کنترل تمامی متغیرهای مداخله­گر مانند: موقعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مدیران و کارشناسان ورزش.

 

1. با توجه به اینکه تحقیق حاضر در سطح مدیران و کارشناسان ورزشی انجام گرفته است، تعمیم نتایج آن به سایر جوامع آما

 

 

1-9-1. تعریف مفهومی.. 11

 

1-9-2. تعریف عملیاتی.. 11

 

 

 

فصل دوم

 

2-1. مقدمه. 14

 

2-2. مبانی نظری.. 14

 

2-2-1. یادگیری.. 14

 

2-2-2. یادگیری حرکتی.. 15

 

2-2-3. بازخورد. 15

 

2-2-4. اهمیت بازخورد. 15

 

2-2-4-1. طبقه­بندی بازخورد. 16

 

2-2-5. نقشهای بازخورد افزوده در یادگیری حرکتی… 18

 

2-2-5-1. نقش انگیزشی.. 18

 

2-2-5-2. نقش تقویتی بازخورد. 19

 

2-2-5-3. نقش اطلاعاتی بازخورد. 19

 

2-2-5-4. نقش وابستگی آور بازخورد. 19

 

2-2-6. انواع بازخورد افزوده 19

 

2-2-6-1. آگاهی ازنتیجه (KR) 19

 

2-2-6-2. آگاهی از اجرا  (KP) 20

 

2-2-7. فراوانی ارائه بازخورد افزوده. 24

 

2-2-8. تواتر مطلق و تواتر نسبی بازخورد. 24

 

2-2-8-1. فرضیه هدایت: 24

 

2-2-9. روش بازخورد حذفی.. 25

 

2-2-10. روش بازخورد دامنه­ای.. 25

 

2-2-11. روش بازخورد خودکنترل. 26

 

2-2-12. روش بازخورد خلاصه. 26

 

2-2-12-1. فواید بازخورد خلاصه برای یادگیری… 27

 

2-2-13. روش بازخورد میانگین.. 27

 

2-2-14. بازخورد تجویزی.. 27

 

2-2-15. بازخورد هنجاری.. 28

 

2-3. تعریف انگیزش… 29

 

 

 

2-4. انگیزش در روان‌شناسی تربیتی.. 30

 

2-5. انواع انگیزش… 31

 

2-5-1. انگیزه‌های درونی و انواع آن.. 31

 

2-6. اهمیت و نقش انگیزه‌های درونی.. 32

 

2-7. تفاوت­های فردی در انگیزه‌های درونی… 32

 

2-8. انگیزش پیشرفت.. 33

 

2-9. کاربرد انگیزه‌های درونی.. 33

 

2-10. آموزش و پرورش و کاربرد انگیزه‌های درونی… 34

 

2-11. معایب و مزایای کاربرد انگیزش درونی… 34

 

2-12. تشویق‌‌های بیرونی.. 35

 

2-13. تشویق­های درونی.. 35

 

2-14. تحلیل رفتن انگیزش درونی.. 36

 

2-15. نیازهای ورزشکاران و انگیزش… 36

 

2-15-1. نیاز به تهییج. 37

 

2-15-2. نیاز تعلق به گروه 37

 

2-15-3. نیاز به احساس با ارزش بودن.. 38

 

2-16. پژوهش‌ها انجام شده در داخل کشور. 39

 

2-17. تحقیقات انجام شده در خارج از کشور. 43

 

2-18. نتیجه­گیری… 57

 

 

 

فصل سوم

 

3-1. مقدمه. 60

 

3-2. جامعه آماری… 60

 

3-3. نمونه آماری… 60

 

3-4. روش پژوهش….. 60

 

3-5. ابزار جمع­آوری داده‌ها 60

 

‌‌3-5-1. آزمون سرویس کوتاه بدمینتون فرانسوی… 60

 

‌‌3-5-2. پرسش‌نامه انگیزش درونی (IMI) 61

 

3-6. روش اجرایی.. 62

 

3-6-1. روش آموزش مهارت… 62

 

3-6-2. روش اجرای پیش‌‌‌آزمون.. 63

 

3-6-3. روش اجرای تمرینات طی دوره اکتساب… 63

 

3-6-4. روش اجرای ‌‌آزمون انتقال.. 63

 

3-7. نحوه ارائه بازخورد. 64

 

3-8. روش تجزیه و تحلیل آماری.. 64

 

 

 

فصل چهارم

 

4-1. مقدمه. 66

 

4-2. بخش اول: توصیف آماری داده‌های پژوهش… 66

 

4-3. بخش دوم: ‌‌آزمون­های آماری استنباطی.. 67

 

‌‌4-4. آزمون فرضیه­ها 70

 

4-4-1. فرضیه اول.. 70

 

4-4-2. فرضیه دوم. 72

 

4-4-3. فرضیه سوم. 73

 

4-4-4. فرضیه چهارم. 74

 

4-4-5. فرضیه پنجم.. 76

 

4-4-6. فرضیه ششم.. 77

 

4-4-7. فرضیه هفتم.. 79

 

4-4-8. فرضیه هشتم.. 81

 

4-4-9. فرضیه نهم.. 82

 

4-4-10. فرضیه دهم.. 84

 

 

 

فصل پنجم

 

5-1. مقدمه. 88

 

5-2. خلاصه پژوهش‌ 88

 

5-3. یافته­های پژوهش… 89

 

5-4. بحث و نتیجه­گیری.. 91

 

5-6. پیشنهادات.. 91

 

5-6-1. پیشنهادات مبتنی بر یافته­های پژوهش‌ 97

 

5-6-2. پیشنهادات پژوهشی برای پژوهش‌ها آینده 97

 

 

 

منابع

 

منابع فارسی.. 99

 

منابع انگلیسی.. 101

 

پیوست

 

پرسش­نامه انگیزه درونی… 107

 

جداول

 

جدول 3-1 طرحی از مناطق امتیازگذاری در ‌‌آزمون سرویس کوتاه بدمینتون. 61

 

جدول 4-1 ویژگی‎های جمعیت شناختی بازیکنان بدمینتون. 66

 

جدول 4-2 آمار توصیفی عملکرد گروه­های تحقبق. 67

 

جدول 4-3 آمار توصیفی ‌‌‌‌پرسش‌نامه انگیزش و خرده مقیاس‌های آن. 67

 

جدول 4-4 ‌‌آزمون کلموگروف اسمیرنوف‌‌ (K-S) مربوط به عملکرد 68

 

جدول 4-5 آزمون لوین مربوط به عملکرد 68

 

جدول 4-6 ‌‌آزمون کلموگروف اسمیرنوف‌‌ (KS) مربوط به انگیزه درونی. 68

 

جدول 4-7 ‌‌آزمون لوین مربوط به انگیزه درونی. 69

 

جدول 4-8 ‌‌آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه در مرحله پیش‌آزمون مربوط به عملکرد. 69

 

جدول 4-9 ‌‌آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه در مرحله پیش‌آزمون مربوط به انگیزه درونی. 70

 

جدول 4-10 میانگین نمرات گروه خودکنترل در پیش‌آزمون، اکتساب و انتقال. 70

 

جدول 4-11 نتایج ‌‌آزمون تحلیل واریانس با اندازه­گیری­های مکرر برای گروه خودکنترل. 71

 

جدول 4-12 میانگین نمرات گروه جفت­شده در پیش‌آزمون، اکتساب و انتقال. 72

 

جدول 4-13 نتایج ‌‌آزمون تحلیل واریانس با اندازه­گیری­های مکرر برای گروه جفت­شده 72

 

جدول 4-14 میانگین نمرات گروه جفت­شده در پیش‌آزمون، اکتساب و انتقال. 73

 

جدول 4-15 نتایج ‌‌آزمون تحلیل واریانس با اندازه­گیری­های مکرر برای گروه ‌‌آزمونگر کنترل. 74

 

جدول 4-16 میانگین نمرات گروه کنترل در پیش‌آزمون، اکتساب و انتقال. 74

 

جدول 4-17 نتایج ‌‌آزمون تحلیل واریانس با اندازه­گیری­های مکرر برای گروه کنترل. 75

 

جدول 4-18 میانگین نمرات عملکرد گروه­ها در اجرای دوره اکتساب.. 76

 

جدول 4-19 آزمون لوین عملکرد 4 گروه پژوهش‌ در اجرای دوره اکتساب.. 76

 

جدول 4-20 ‌‌آزمون تحلیل واریانس یک­طرف در مرحله اکتساب مربوط به عملکرد. 77

 

جدول 4-21 مقایسه جفتی عملکرد گروه‎ها در اجرای دوره اکتساب.. 77

 

جدول 4-22 میانگین نمرات عملکرد گروه­ها در ‌‌آزمون انتقال. 78

 

جدول 4-23 ‌‌آزمون لوین عملکرد چهار گروه پژوهش‌ در ‌‌آزمون انتقال. 78

 

جدول 4-24 ‌‌آزمون تحلیل واریانس یک­طرف در ‌‌آزمون انتقال مربوط به عملکرد. 78

 

جدول 4-25 مقایسه جفتی عملکرد گروه‎ها در ‌‌آزمون انتقال. 79

 

جدول 4-26 میانگین نمرات علاقه/لذت گروه­ها بعد از اعمال بازخورد. 79

 

جدول 4-27 ‌‌آزمون لوین علاقه/لذت گروه­های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد. 80

 

جدول 4-28 ‌‌آزمون تحلیل واریانس یک­طرف مربوط به نمرات علاقه/لذت بعد از اعمال بازخورد. 80

 

جدول 4-29 میانگین نمرات شایستگی ادراک شده گروه­ها بعد از اعمال بازخورد. 81

 

جدول 4-30. ‌‌آزمون لوین شایستگی ادراک شده گروه­های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد. 81

 

جداول 4-31. ‌‌آزمون تحلیل واریانس یک­طرف مربوط به نمرات شایستگی ادراک شده بعد از اعمال بازخورد. 82

 

جدول 4-32. مقایسه جفتی میانگین نمره شایستگی ادراک شده گروه‎ها بعد از اعمال بازخورد. 82

 

جدول 4-33. میانگین نمرات تلاش/اهمیت گروه­ها بعد از اعمال بازخورد. 83

 

جدول 4-34. ‌‌آزمون لوین تلاش/اهمیت گروه­های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد. 83

 

جداول 4-35. ‌‌آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه مربوط به نمرات تلاش/اهمیت بعد از اعمال بازخورد. 83

 

جدول 4-36. مقایسه جفتی گروه­ها مربوط به نمرات تلاش/اهمیت بعد از اعمال بازخورد. 84

 

جدول 4-37. میانگین نمرات انگیزه درونی گروه­ها بعد از اعمال بازخورد. 84

 

جدول 4-38. ‌‌آزمون لوین انگیزه درونی گروه­های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد. 85

 

جداول 4-39. ‌‌آزمون تحلیل واریانس یک­طرف مربوط به نمرات انگیزه درونی بعد از اعمال بازخورد. 85

 

جدول 4-40 مقایسه جفتی مربوط به نمرات انگیزه درونی بعد از اعمال بازخورد. 86

 

 

 

نمودار­ها

 

نمودار 4-1 میانگین نمره عملکرد در گروه خودکنترل در سه مرحله پیش­‌‌آزمون، اکتساب و انتقال. 71

 

نمودار 4-2 میانگین نمره عملکرد در گروه جفت­شده در سه مرحله پیش­‌‌آزمون، اکتساب و انتقال. 72

 

نمودار 4-3 میانگین نمره عملکرد در گروه ‌‌آزمونگر کنترل در سه مرحله پیش­‌‌آزمون، اکتساب و انتقال. 73

 

نمودار 4-4 میانگین نمره عملکرد در گروه کنترل در سه مرحله پیش­‌‌آزمون، اکتساب و انتقال. 75

 

نمودار 4-5 میانگین نمرات عملکرد گروه­ها در دوره اکتساب.. 76

 

نمودار 4-6  میانگین نمرات عملکرد گروه­ها در ‌‌آزمون انتقال. 78

 

نمودار 4-7 میانگین نمرات علاقه/لذت گروه­ها بعد از اعمال بازخورد . 80

 

نمودار 4-8 میانگین نمرات شایستگی ادراک شده گروه­ها بعد از اعمال بازخورد. 81

 

نمودار 4-9 میانگین نمرات تلاش/اهمیت گروه­ها پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد. 83

 

نمودار 4-10 میانگین نمرات انگیزه درونی گروه­ها بعد از اعمال بازخورد. 85

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول     کلیات پژوهش   ·       مقدمه   ·       بیان مسئله   ·       اهمیت و ضرورت   ·       اهداف   ·       فرضیه‌ها   ·       قلمرو پژوهش   ·       محدودیت­های پژوهش   ·       تعریف اصطلاحات و متغیرها

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1.      مقدمه

 

در خلال سال‌های گذشته پیشرفت‌های چشمگیر در حوزه تربیت بدنی و علوم ورزشی موجب افزایش روزافزون علاقه‌مندان به فعالیت‌های ورزشی گشته است. بطوری که نمود این علاقه فزاینده و رو به رشد را هم در یادگیری و اکتساب مهارت‌های حرکتی و هم در علاقه دانشمندان به طراحی پژوهش‌هایی در راستای ارتقاء و درک هر چه بهتر رفتارهای حرکتی می‌توان مشاهده کرد. پژوهش در زمینه نظریه‌ها و مدل‌های یادگیری، سرعت قابل ملاحظه‌ای یافته‌اند، که اطلاعات مفید و کاربردی زیادی فراهم کرده است. توانایی یادگیری برای موجود زنده دارای اهمیت است و در زندگی همین بس است که نیاز به تطبیق‌پذیری و سازگاری با شرایط گوناگون محیط‌زیست، انسان را از بدو تولد در شرایط یادگیری دائم قرار داده است و به طور یقین یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر یادگیری، بازخورد است که نقش بسیار مهمی را در اکتساب و کنترل مهارت حرکتی ایفا می‌کند. مطالعات علمی نشان داده است که پس از تمرین، بازخورد مهم‌ترین عاملی است که نحوه اجرای مهارت‌ها و یادگیری را کنترل می‌کند‌‌ (اشمیت و همکاران، 1989).

 

یادگیری عبارت است از اثراتی که محیط از طریق حواس‌‌ (بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و بساوایی) بر ذهن انسان می‌گذارد. این اثرات که به صورت تغییراتی کم و بیش دائمی در رفتار بالقوه یادگیرنده به وجود می‌آید، نتیجه عوامل موقعیتی و زودگذر مانند خستگی، دارو، عوامل انگیزشی و تغییرات ناشی از رشد یا بلوغ نیست. یادگیری فقط آن چیزی نیست که به صورت تغییرات رفتار تجلی می‌کند، بلکه آن چیزی است که جزئی از یادگیرنده می‌شود. برای اینکه یادگیری اتفاق بیفتد نیاز به استفاده از فرآیندی به نام آموزش است که عبارت است از فعالیت‌های‌‌ (رسمی یا غیررسمی) مربی برای ایجاد تغییراتی کم و بیش دائمی در رفتار بالقوه فرد، که به صورت کنش یا عمل متقابلی بین حداقل دو نفر‌‌ (مربی و یادگیرنده) جریان دارد‌‌ (شهرآرای، 1372). در واقع بازخورد افزوده از مهمترین متغیرهای درگیر در یادگیری حرکتی است‌‌ (اشمیت و لی، 1991). بازخورد آگاهی از نتیجه‌‌ (KR) بازخورد پایانی اجراست که پس از انجام تکلیف یا حرکت در مورد برونداد حرکتی خطا یا زمان در مورد هدف فراهم می­شود‌‌ (مگیل، 2011).

 

برای فردی که در حال یادگیری عملی است، دو نوع اطلاعات وجود دارد؛ اطلاعات ذاتی که به طور طبیعی در دسترس هستند یا نتایجی هستند که از حرکت حاصل می‌شوند و اطلاعات افزوده که به طور طبیعی در دسترس نیستند؛ اما می‌توانند به محیط اجرا اضافه شوند‌‌ (ریچاردسون و لی، 1999). یکی از اطلاعات افزوده که در اختیار یادگیرنده قرار می‌گیرد، بازخورد است‌‌ (بازخورد بیرونی که گاهی به آن بازخورد افزوده نیز می‌گویند) که شامل اطلاعاتی است که در نتیجه اجرا حاصل می‌شود. این نوع بازخورد از طریق فرد یا ابزاری در محیط، ارائه و به بازخورد درونی تکلیف اضافه می‌شود‌‌ (مگیل، 2011). تصور می­شود که یادگیری حرکتی مؤثر در درجه اول بر پارامترهای عمل مانند شرایط بازخورد در طول یادگیری بستگی دارد‌‌ (اشمیت و لی، 2011). به کلیه اطلاعاتی که فرد در مورد انجام مهارت خود در حین یا پس از خاتمه حرکت دریافت می‌کند، بازخورد گفته می‌شود‌‌ (اشمیت و ریسبرگ، 2000). در سال­های اخیر تلاش برای روشن شدن نقش بازخورد افزوده و استفاده از مزایای بالقوه آن با هدف کاهش آثار منفی در مقیاس وسیع مورد مطالعه قرار گرفته است. اما وجود نتایج متفاوت در این زمینه، تعیین شیوه­ای مناسب برای ارائه بازخورد را مشکل ساخته است. در این میان نقش فراوانی نسبی بازخورد افزوده بر یادگیری مهارت­های حرکتی یکی از چالش­هایی بوده که همواره ذهن اندیشمندان حوزه یادگیری حرکتی را به خود مشغول داشته است. به تازگی، محققان تلاش­های خود را در درک نقش خود مختاری فراگیر در کسب مهارت­های حرکتی متمرکز کرده­اند (سانلی، پترسون، برای و لی، 2013)

 

نظریه‌های قدیمی تواتر بازخورد آدامز‌‌ (1971) درباره چگونگی عملکرد بازخورد بدین صورت بود که: ارائه پی درپی، سریع و دقیق بازخورد، یادگیری مهارت حرکتی را افزایش می‌دهد؛ چرا که برای اجرا در مرحله فراگیری مؤثرتر بوده و تصویر ذهنی آزمودنی را با مربوط کردن هر پاسخ به هدف تقویت می‌کند. به منظور توضیح اثرات فراوانی بازخورد بر یادگیری مهارت­های حرکتی سالمونی و همکاران (1984) فرضیه هدایت را مطرح و اظهار داشتند که علاوه بر اثرات قوی و هدایتی که فراوانی بازخورد در طی تمرین دارد، با چندین آثار منفی نیز همراه است که عبارتند از: 1) جلوگیری از فرایندهای مهم پردازش اطلاعات مرتبط با، تشخیص و اصلاح خطا، 2) کاهش ثبات در حرکت و 3) وابستگی اجرا کننده به بازخورد. سالمونی و همکاران با طرح فرضیه هدایت بیان کردند، فراوانی کمتر بازخورد، فراگیرنده را به استفاده از فرایندهای مفید یادگیری تشویق می‌کند، به گونه‌ای که در کوشش‌های بدون بازخورد، به طور فعال در فعالیت‌های حل مسأله مشارکت می‌کند و چون به در دسترس بودن بازخورد افزوده وابسته نیست، حتی در غیاب آن، اجرای خوبی به نمایش می‌گذارد‌‌ (سالمونی، اشمیت و والتر، 1984).

 

ولف و شی‌‌ (2004) در یک جمع‌بندی چنین نتیجه گرفتند که اگرچه فرضیه هدایت در فهم بهتر چگونگی تأثیرگذاری بازخورد بر اجرا و یادگیری مهارت­های حرکتی سهیم است، اما نیاز است که چگونگی تعامل بازخورد با دیگر عوامل از قبیل پیچیدگی تکلیف، سطح مهارت، کانون توجه و ویژگی­های آزمودنی مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین بحث از اینجا شروع می­شود که اگر قبول کنیم ارائه بازخورد با تواتر پایین برای یادگیری مهارت­های حرکتی، سودمندتر می­باشد، آنگاه کدام روش کاهش تواتر بازخورد، کدام شیوه بکارگیری آن‌‌ به صورت ‌‌آزمونگر کنترل ]بازخوردی که براساس نظر ‌‌آزمونگر به یادگیرنده ارائه می‌شود‌‌ (چیویاکفسکی و ولف، 2009)[ یا به صورت خودکنترل ]بازخوردی که بر حسب نیاز و درخواست یادگیرنده به یادگیرنده ارائه می­شود‌‌ چیویاکفسکی و ولف، 2009)[ مؤثرتر می­باشد. محققان از روش‌های تجربی گوناگون مانند بازخورد دامنه‌ای، بازخورد خلاصه، بازخورد به کوشش‌های موفق، بازخورد خودکنترل، بازخورد میانگین، بازخورد حذفی و بازخورد هنجاری برای بررسی پیش‌بینی فرضیه هدایت استفاده کرده‌اند‌‌ (پاشلر، کپدا، ویکستد و روهرار[15] 2005). این پژوهش‌ها با ارائه بازخورد به روش­های گوناگون سعی در یافتن بهترین شیوه ارائه بازخورد داشته‌اند تا در آموزش بتوان از آنها به طور مؤثرتر بهره برد.

 

1-2.     بیان مسئله

 

رشد ادبیات در زمینه بازخورد بیانگر این است که از طریق درگیر شدن فعالانه فراگیر در فرآیند یادگیری، فراخوانی و یادآوری اطلاعات اساسی، به طور معناداری افزایش پیدا می‌کند. در این که بازخورد افزوده نقش مؤثری بر یادگیری دارد، شکی نیست، آنچه چالش برانگیز است، نحوه ارائه آن است. سؤال این جاست، آیا انواع متفاوت بازخورد اثرات متفاوتی بر یادگیری دارند؟ این سؤال، سؤال اختصاصی‌تری را مطرح می‌سازد که بهترین نوع بازخورد در آموزش مهارت‌ها چیست؟ علی‌رغم تلاش زیاد محققان، نتایج ضد و نقیض پژوهش‌ها باعث نامشخص ماندن پاسخ شده است.

 

سالمونی و همکاران‌‌ (1984) برای به دست آوردن نتیجه‌ای منسجم‌تر، تعداد زیادی از پژوهش‌ها را مرور کردند، که تلاش آنها منجر به پیدایش فرضیه هدایت شد. براساس این فرضیه، فراوانی کمتر بازخورد فراگیرنده را به استفاده از فرایندهای مفید یادگیری تشویق می‌کند و نقش بازخورد افزوده، هدایت فرد برای اجرای صحیح مهارت در طول تمرین است. به عبارت دیگر بازخورد به کوشش‌های ناموفق و خطاهای بزرگتر، یعنی زمانی که فراگیر به حرکات صحیح هدایت می‌شود، مؤثرتر از بازخورد به کوشش‌های موفق و خطاهای کوچک‌تر است. شواهد پژوهشی دیگر نشان داده بودند که، بازخورد پس از کوشش‌های ضعیف‌‌ (استفاده از نقش اطلاعاتی بازخورد)، برای پیشرفت اجرا مؤثرتر است و تجربه­ای که فرد در اصلاح خطا به دست می­آورد، اهمیت ویژه­ای برای کسب مهارت دارد‌‌ (مگیل، 2004). یافته­های رایت‌‌ (1997) بر مؤثر بودن بازخورد به کوشش‌های ضعیف نسبت به کوشش‌های خوب دلالت داشت و نتیجه پژوهش بارنی و لی‌‌ (2007) بیانگر برتری بازخورد به کوشش‌های ضعیف نسبت به بازخورد به کوشش‌های قوی بود.

 

اما دیگر پژوهش‌ها، نظری متفاوت را بیان داشته و اظهار می­دارند، ارائه بازخورد پس از کوشش‌های خوب‌‌ (استفاده از نقش انگیزشی بازخورد) تأثیر بیشتری بر یادگیری مهارت­های حرکتی دارد. آلیس و جاج‌‌ (2005) طی پژوهشی اظهار داشتند، آزمودنی­ها به دنبال دریافت بازخورد مثبت اهداف سطح بالاتری را انتخاب می­کنند و بدین ترتیب یادگیری آنان افزایش می­یابد.

 

نتایج پژوهش‌ها چیویاکفسکی و ولف‌‌ (2005) این فرضیه را به چالش کشید. آنها وقتی اثر بازخورد خودکنترل‌‌ (بازخوردی که بر حسب نیاز و درخواست یادگیرنده ارائه می‌شود) و ‌‌آزمونگر کنترل‌‌ (بازخورد براساس تشخیص مربی مبنی بر نیاز شاگرد ارائه می­شود) را بر یادگیری مقایسه کردند، دریافتند گروه خودکنترل که بعد از انجام تکلیف تصمیم به دریافت بازخورد می‌گرفتند نسبت به گروه دیگر در وقت اجرا برتر بودند و بنابراین ایجاد فرصت برای یادگیرنده به منظور اینکه بعد از اجرا تصمیم به دریافت بازخورد بگیرد نسبت به شرایطی که این فرصت داده نشود، منتهی به یادگیری بهتری می‌شود.

 

بازخورد خودکنترل، بازخوردی است که طی آن امکان مشارکت فعالانه آزمودنی در تعیین ویژگی­های تمرین میسر می­گردد‌‌ (مگیل، 2004). معمولاً پژوهش‌ها انجام شده به صورت خودکنترل به این منوال انجام می­شود که گروه خودکنترل را به یک گروه دیگر که به صورت جفت­شده با آنها هستند، مقایسه می­کنند. گروه دریافت­کننده بازخورد خودکنترل دارای مزیت­های یادگیری بیشتری نسبت به گروه بازخورد جفت­شده آنها بودند. به این دلیل که گروه جفت­شده دقیقاً در همان کوشش‌های قرینه­ای بازخورد دریافت می­کردند که گروه خودکنترل درخواست داده بودند، لذا هیچ­گونه اختیاری نسبت به دریافت بازخورد نداشتند. چیویاکفسکی و ولف ‌‌(2005) نیز به صورت غیرمنتظره متوجه شدند که آزمودنی­ها بعد از کوشش‌های موفق درخواست بازخورد می‌کنند. براساس این یافته، آنها مطالعات دیگری برای مقایسه اثر بازخورد به کوشش‌های موفق و ناموفق بر یادگیری حرکتی انجام دادند، به طوری که یک گروه روی بهترین کوشش‌ها و گروه دیگر روی ضعیف‌ترین کوشش‌ها بازخورد دریافت کردند. سپس مشاهده کردند که اجرای هر دو گروه در مرحله اکتساب تفاوت معناداری نداشت، ولی در ‌‌آزمون یادداری گروه بازخورد به کوشش‌های موفق به مراتب بهتر از گروه بازخورد پس از کوشش‌های ضعیف بود و این تفاوت معنادار بود. ضمن اینکه حمایت­طلب (2014) نیز در پژوهشی اثرات بازخورد خودکنترل و بازخورد ‌‌آزمونگر کنترل بر یادگیری حرکتی در افراد مبتلا به فلج مغزی را مورد بررسی قرار داد، مشخص شد که بازخورد خودکنترل مؤثرتر از بازخورد ‌‌آزمونگر کنترل بر یادگیری حرکتی در افراد مبتلا به فلج مغزی می­باشد. چیویاکفسکی و ولف ‌‌(2007) نشان دادند ارائه بازخورد به آزمودنی­ها پس از کوشش‌های خوب در مقابل ارائه بازخورد پس از کوشش‌های ضعیف، یادگیری بیشتری را ایجاد می­کند. این یافته­ها با این دیدگاه که بازخورد پس از خطاهای بزرگ دارای اهمیت است، مغایرت داشت. آنها در توجیه نتایج خود اظهار داشتند، برای یادگیرنده دریافت بازخورد مثبت نسبت به بازخورد منفی انگیزاننده­تر است و موجب یادگیری مؤثرتری می­شود.

 

بدنبال پژوهش‌ها چیویاکفسکی و ولف (2002 و 2007)، نتیجه پژوهش چیویاکفسکی، ولف،  والی و برگز (2009) و پترسون و کارتر، (2010) نشان داد که آزمودنی‌ها اغلب تمایل دارند پس از کوشش‌های خوب خود تقاضای بازخورد نمایند. این بدین معنی است که افراد در تعیین نسبی تلاش­های خوب و بد خود کارآ هستند و می‌توانند کوشش‌های خوب خود را از کوشش‌های ضعیف خود تشخیص دهند و این یافته‏ها پیشنهاد می‏کنند که ممکن است یکی از دلایل اثربخشی بازخورد خودکنترل این باشد که این روش پتانسیل افزایش احساس شایستگی یادگیرنده را دارد. اما در این میان باقرلی و همکاران‌‌ (1385) نیز در پژوهش خود تفاوتی بین دو گروه بازخورد پس از کوشش‌های موفق وکوشش‌های ناموفق مشاهده نکردند. همچنین برخی پژوهش‌ها دیگر نیز به نتایج متفاوتی دست یافتند. به عنوان مثال درنکیده و همکاران (1384) به بررسی تأثیر سه نوع بازخورد حذفی، حذفی معکوس و خودکنترل بر اجرا و یادگیری شنای کرال پرداخت. در گروه­های حذفی و حذفی معکوس به ترتیب فروانی نسبی بازخوردها در طول مرحله اکتساب کاهش و افزایش یافت و گروه باخورد خودکنترل در کوشش­هایی که خودشان درخواست می­کردند، بازخورد دریافت نمودند. نتایج اختلاف معناداری را بین انتقال بلافاصه و تأخیری سه نوع بازخورد نشان نداد.

 

مطالعه­ای توسط موراتیدیس و همکاران در سال‌‌ (2008) انجام گرفت، که به بررسی نقش انگیزشی بازخورد مثبت در ورزش و تربیت­بدنی پرداختند. نتایج نشان می‎دهد که ارتباط مثبتی بین بازخورد مثبت و عملکرد وجود دارد، در حالی که بازخورد بدون انگیزش ارتباط منفی با عملکرد را دارا می­باشد. به نظر می‏رسد مزایای روش خودکنترل پدیده‏ای نسبتاً پایدار باشد، هرچند هنوز دلایل زیربنایی وجود مزایای یادگیری در روش خودکنترل به خوبی روشن نشده است. تاکنون پژوهشی انجام نشده است تا بصورت مستقیم اثر دو وضعیت خودکنترل و ‌‌آزمونگر کنترل را بر نیازهای روان‌شناختی یادگیرنده مورد بررسی قرار دهد. تشریحات ارائه شده تاکنون نسبتاً مبهم بوده و غالباً از مفاهیم مرتبط با حیطه یادگیری شناختی مانند درگیری فعال یادگیرنده و یادگیری عمیق‏تر، برگرفته شده است. از این دیدگاه ‌‌آزمون‏های تجربی مرتبط با مباحث روان‏شناسی ارائه بازخورد با کمبود مواجه است و هنوز این سؤال بدون جواب باقی است که نوع برتر بازخورد در آموزش تکالیف و مهارت­های پیچیده­ای مانند سرویس کوتاه بدمینتون چیست؟ به طور کلی سؤالی که محقق قصد ارائه پاسخی منطقی و علمی به آن دارد این است که آیا بازخورد خودکنترل و ‌‌آزمونگر کنترل بر میزان انگیزش و سپس یادگیری ورزشکاران اثرگذار است یا خیر؟

 

1-3.    ضرورت و اهمیت پژوهش

 

در اکثر پژوهش‌ها قبلی گروه خودکنترل با گروه جفت‌شده مقایسه می­شد، گروهی که بدون توجه به عملکردشان و براساس گروه خودکنترل به آنها بازخورد داده می­شد، برای مثال آزمودنی گروه جفت‏شده در همان کوششی بازخورد دریافت خواهد کرد که همتای او در گروه خودکنترل بازخورد درخواست کرده باشد هدف از رویکرد جفت کردن، کنترل مقدار و زمان‏بندی بازخورد‌‌ (یا عواملی که توسط یادگیرنده کنترل می‏شود) است. به دلیل اینکه تعداد میانگین و زمان دریافت بازخورد در گروه خودکنترل و جفت‏شده یکسان است، بروز هر تفاوتی در ‌‌آزمون یادداری یا انتقال گروه‏ها می‏تواند به این واقعیت نسبت داده شود که یک گروه، کنترل بیش از یک متغیر خاص را بر عهده داشته است، در حالی که گروه دیگر‌‌ (جفت‏شده) نسبت به این متغیرها آزادی عمل نداشت. مزایایی از برنامه بازخورد خودکنترل در تکالیف حرکتی مختلف دیده شده است. برای مثال برخی پژوهش‌ها از تکالیف پرتابی استفاده کرده‏اند که در آن بازخورد درباره شکل حرکت‌‌ (جانل، باربا، فرلیک، تینانت و کاراف، 1995) یا دقت پرتاب‌‌ (چیویاکفسکی، ولف، لاراگ، کفر و تانی، 2008) ارائه شده است. همچنین نشان داده شده است که بازخورد همزمان خودکنترل یادگیری ویژگی‏های ادراکی‌‌ (مانند تنظیم سرعت راه رفتن در حین راه رفتن از بین درهایی که بصورت مجازی باز و بسته می‏شوند: هات، کاماچون، فرناندز، جکوبز و منتاگنه، 2009) و یادگیری فرود هواپیمای مجازی‌‌ (هات، جاکوبس، کاماچون، گالن و منتاگنه، 2009) را افزایش می‏دهد. محققین دیگری مزایایی از بازخورد خودکنترل در یادگیری تکالیف زمان‏بندی گزارش کرده‏اند‌‌ (چن، هندریک و لیدور، 2002؛ چیویاکفسکی و ولف، 2002؛ پیترسون و کارتر، 2010). پس طبیعی به نظر می­رسد که گروه خودکنترل نسبت به گروه جفت‌شده دارای برتری باشد. این یافته‏ها نشان می‏دهند که نیاز یادگیرنده به استقلال نقش مهمی در این موقعیت‏ها ایفا می‏کند. یافته‏های ارائه شده اهمیت اثرات انگیزشی بر یادگیری حرکتی را نشان داده و پیشنهاد می‏کند ممکن است حداقل بخشی از اثرات برخی از متغیرها که نقش اطلاعاتی برای آنها فرض شده است، بصورت بالقوه به ویژگی انگیزشی آنها مربوط شود. نیازهای روان‌شناختی پایه مرتبط با احساس «شایستگی» و «استقلال» ممکن است بسیاری از این اثرات انگیزشی را تحت تأثیر قرار دهد. ویژگی انگیزش و بازخورد از عوامل مهم و تأثیر گذار بر عملکرد ورزشکاران می‌باشد.

 

ما در پژوهش‌ حاضر ضمن کنترل تواتر بازخورد که موضوعی مهم در این زمینه می­باشد، اثرات بازخورد را در شرایط خودکنترل و ‌‌آزمونگر کنترل و همچنین بازخورد جفت‌شده با خودکنترل و بدون بازخورد بر انگیزش و یادگیری مهارت سرویس کوتاه بدمینتون را در جوانان مورد مقایسه قرار داده­ایم. به نظر می‌رسد، مطالعۀ میزان انگیزش که به وسیلۀ بازخورد ایجاد می‌شود، واجد ارزش پژوهشی قابل ملاحظه‌ای باشد. تا از این رهگذر اطلاعاتی را در خصوص اثرگذاری انواع بازخورد به خصوص بازخورد خودکنترل بر انگیزش و یادگیری مهارت­های حرکتی در اختیار مربیان قرار دهیم. بدیهی است کاربرد مناسب بازخورد در امر تسریع یادگیری، موجب صرفه جویی در هزینه و زمان می‌شود.

 

1-4.    اهداف پژوهش

 

 

1-4-1. هدف کلی

 

هدف از اجرای پژوهش‌ حاضر مقایسه اثرات بازخورد خودکنترل و ‌‌آزمونگر کنترل بر انگیزش، اجرا و یادگیری سرویس بدمینتون در دانشجویان پسر دانشگاه سمنان ‎می­باشد.

 

1-4-2. اهداف جزئی

 

 

 

1. تعیین اثر بازخورد خودکنترل بر اکتساب و انتقال مهارت سرویس بدمینتون

 

1. تعیین اثر بازخورد جفت­شده بر اکتساب و انتقال مهارت سرویس بدمینتون

 

1. تعیین اثر بازخورد ‌‌آزمونگر کنترل بر اکتساب و انتقال مهارت سرویس بدمینتون

 

1. تعیین اثرتمرین بدون استفاده از بازخورد بر اکتساب و انتقال مهارت سرویس بدمینتون

 

1. مقایسه اثر انواع بازخورد بر اجرای مرحله اکتساب مهارت سرویس بدمینتون

 

1. مقایسه اثر انواع بازخورد بر ‌‌آزمون انتقال مهارت سرویس بدمینتون

 

1. مقایسه میزان علاقه/لذت گروه‌های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد

 

1. مقایسه میزان شایستگی ادراک شده گروه‌های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد

 

1. مقایسه میزان تلاش/اهمیت گروه‌های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد

 

1. مقایسه میزان انگیزش درونی گروه‌های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد

 

1-5.    فرضیه‏های پژوهش

 

 

 

1. اثر بازخورد خودکنترل بر اکتساب و انتقال مهارت سرویس بدمینتون معنادار است.

 

1. اثر بازخورد جفت­شده بر اکتساب و انتقال مهارت سرویس بدمینتون معنادار است.

 

1. اثر بازخورد ‌‌آزمونگر کنترل بر اکتساب و انتقال مهارت سرویس بدمینتون معنادار است.

 

1. اثر تمرین بدون استفاده از بازخورد بر اکتساب و انتقال مهارت سرویس بدمینتون معنادار است.

 

1. تفاوت بین میانگین اجرای انواع گروه‏های بازخورد در مرحله اکتساب مهارت سرویس بدمینتون معنادار است.

 

1. تفاوت بین میانگین اجرای انواع گروه‏های بازخورد در ‌‌آزمون انتقال مهارت سرویس بدمینتون معنادار است.

 

1. تفاوت بین میزان علاقه/لذت گروه‌های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد معنادار است.

 

1. تفاوت بین میزان شایستگی ادراک شده گروه‌های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد معنادار است.

 

1. تفاوت بین میزان تلاش/اهمیت گروه‌های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد معنادار است.

 

1. تفاوت بین میزان انگیزش درونی گروه‌های پژوهش‌ بعد از اعمال بازخورد معنادار است.

 

1-6.    قلمرو پژوهش‌

 

 

 

1. همه شرکت­کننده­ها راست دست بودند

 

1. همه شرکت­کننده­ها پسر بودند.

 

1. سن شرکت­کننده­ها بین 19 تا 28 سال بود.

 

1. شرکت­کننده­ها از نظر سطح مهارت مبتدی بودند.

 

1. عوامل محیطی‌‌ (مکان، نور، صدا و دما) برای همه یکسان بود.

 

1. برای سنجش اجرای کلیه شرکت­کننده­ها از ‌‌آزمون سرویس کوتاه بدمینتون استفاده شد.

 

1-7.    محدودیت‎های پژوهش‌

 

 

 

1. پژوهش‌ بر نوع و شدت فعالیت شرکت کننده‌ها قبل از انجام ‌‌آزمون­ها کنترل نداشت.

 

1. محقق بر شرایط استراحت و خواب شرکت­کننده‌ها کنترل نداشت.

 

1. محقق از شرایط روانی شرکت­کننده­ها در مرحله اکتساب، یادداری و انتقال آگاهی نداشت.

 

1. محقق از توجه کافی شرکت­کننده­ها بر اجرای حرکات و میزان مشغولیت ذهنی آنها به موارد نامربوط در حین اجرای تکلیف آگاهی نداشت.

 

.Feedback

 

.Schmidt

 

.le

 

.Knowledge of result

 

.Magill

 

.Richardson 

 

 

27

 

27

 

3-3-1. پروتکل تمرینی.. 28

 

31

 

گیری متغیرها 31

 

34

 

ها 34

 

34

 

35

 

فصل چهارم: نتایج تحقیق

 

37

 

37

 

4-2-1 ویژگی­های جسمانی و فیزیولوژیکی آزمودنی­ها در حالت پایه. 37

 

39

 

4-3-1. توان حداکثر. 39

 

4-3-3. توان میانگین.. 40

 

4-3-4. شاخص خستگی.. 40

 

4-3-5. قدرت پا 40

 

4-3-6. سرعت 5 متر. 40

 

4-3-7. سرعت 30 متر. 41

 

4-3-8. چابکی.. 41

 

4-3-9. مهارت… 41

 

4-3-10. توان انفجاری پایین­تنه. 41

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری

 

44

 

44

 

45

 

5-3-1. توان. 45

 

5-3-1-1. پرش عمودی.. 46

 

5-3-1-2. توان بی­هوازی.. 48

 

5-3-2. قدرت پا 51

 

 

 

5-3-3. سرعت… 53

 

5-3-4. چابکی.. 55

 

5-3-5. توان انفجاری بالاتنه. 56

 

5-3-6. وزن. 57

 

5-4. نتیجه­گیری.. 57

 

5-5. پیشنهادات… 57

 

58

 

66

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

28

 

30

 

ها 37

 

38

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

 

16

 

16

 

18

 

29

 

29

 

29

 

30

 

32

 

شکل 3-6 پروتکل آزمون اسلالوم 33

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فرم چکیده‌ی پایان‌نامه‌ی دوره‌ی تحصیلات تکمیلی     مدیریت تحصیلات تکمیلی
نام خانوادگی دانشجو: عمیدیان		نام: مصطفی		ش دانشجویی: 9113506041
استاد راهنما: دکتر امیرحسین حقیقی		استاد مشاور: دکتر علیرضا حسینی کاخک
دانشکده: تربیت­بدنی و علوم ورزشی	رشته: تربیت­بدنی و علوم ورزشی		گرایش: فیزیولوژی ورزش
مقطع: کارشناسی ارشد	تاریخ دفاع:		تعداد صفحات:
عنوان پایان‌نامه:   مقایسه اثر تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر برخی شاخص­های آمادگی جسمانی بازیکنان فوتبال
کلیدواژه‌ها: تمرین مقاومتی بالستیک، تمرین مقاومتی، شاخص­های آمادگی جسمانی، بازیکنان فوتبال
چکیده     هدف:  مقایسه اثر تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر برخی شاخص­های آمادگی جسمانی بازیکنان فوتبال بود.   مواد و روش­ها: 30 بازیکن فوتبال شهرستان سبزوار (با ویژگی­های جسمانی سن: 61/1 ± 76/19 سال، وزن: 96/7 ± 12/65 کیلوگرم، قد: 66/6 ± 68/173 سانتی­متر، درصد چربی بدن: 8/3 ± 7/15) به عنوان نمونه در دسترس انتخاب شدند. پس از بررسی نتایج اولیه، آزمودنی­ها به صورت تصادفی به دو گروه تمرین مقاومتی (13 نفر) و گروه تمرین مقاومتی بالستیک (12 نفر) تقسیم شدند. آزمون­های فیزیولوژیکی شامل آزمون توان بی­هوازی RAST برای بررسی توان حداکثر، توان حداقل، توان میانگین و شاخص خستگی، آزمون پرش عمودی سارجنت برای ارزیابی توان انفجاری پایین­تنه، آزمون دوی سرعت 5 و 30 متر برای ارزیابی عملکرد سرعت، آزمون قدرت یک تکرار بیشینه اسکات برای ارزیابی قدرت پا، آزمون اسلالوم برای ارزیابی چابکی، آزمون اسلالوم با توپ برای ارزیابی مهارت و آزمون پرتاب توپ طبی برای ارزیابی توان انفجاری بالاتنه بود. آزمودنی­ها برنامه تمرینی مقاومتی بالستیک و مقاومتی را به مدت 6 هفته (هر هفته سه جلسه) انجام دادند. برای تشخیص همسانی و طبیعی بودن داده‌ها از آزمون شاپیروویلک، تعیین اختلاف بین گروهی از روش تی مستقل و برای تعیین اختلاف درون­گروهی از روش تی وابسته استفاده شد. کلیه عملیات آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS   نسخه 18 تجزیه و تحلیل شدند و سطح معنی‌داری در این تحقیق 05/0 P≤ در نظر گرفته شد.   یافته­ها:  نتایج نشان داد تمرینات مقاومتی بالستیک نسبت به تمرینات مقاومتی موجب افزایش معناداری در شاخص­های حداکثر توان (03/0 = p) حداقل توان (04/0 = p)، میانگین توان (02/0 = p)، شاخص خستگی (03/0 = p)، توان انفجاری پایین­تنه (005/0 = p)، چابکی (05/0 = p) و توان انفجاری بالاتنه (0001/0 = p) شده است. اما در شاخص­های قدرت پا (44/0 = p)، سرعت 5 (34/0 = p)و 30 متر (37/0 = p) و مهارت (28/0 = p) بازیکنان فوتبال تفاوت معنادار بین دو گروه تمرین مشاهده نشده است.   نتیجه­گیری:  با توجه به نتایج، بازیکنان فوتبال بهتر است برای بهبود شاخص­های حداکثر توان، حداقل توان، میانگین توان، شاخص خستگی، توان انفجاری پایین­تنه، چابکی و توان انفجاری بالاتنه، از تمرینات مقاومتی بالستیک استفاده کنند. همچنین، برای بهبود شاخص­های قدرت پا، سرعت (5 و 30 متر) و مهارت، می­توانند از هر دو نوع تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک سود ببرند.   امضای استاد راهنما

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات طرح تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1. مقدمه و بیان مسئله

 

در ورزش‌­­های سرعتی­– توانی مانند فوتبال، هندبال و بسکتبال که اغلب دارای مسابقات لیگ هستند، ورزشکار مجبور است که در فصل مسابقات خود را برای حضور در چندین مسابقه آماده کند (علیجانی، ۱۳۸۴). برنامه تمرینی مؤثر، نیازمند ترکیبی از شدت و مدت، تعداد جلسه­ها و نوع تمرین برای اعمال اضافه­بار بر دستگاه­های مختلف بدن و ایجاد سازگاری است. سازگار­ی­های تمرینی با برنامه­های تمرینی به کار گرفته شده ارتباط دارد (قهرمانلو، 1385؛ علیزاده و همکاران، 1389). تمرین موازی، تمرین چند دستگاه تولید انرژی و اجرای همزمان انواع مختلف تمرین­هاست. این تمرین، برای سازگاری در آن ورزش­هایی حائز اهمیت است که به بیش از یک دستگاه تولید انرژی متکی هستند. در طراحی و اجرای این نوع برنامه تمرینی، بین مربیان اختلاف نظر وجود دارد؛ ضمن اینکه برخی از کارشناسان این­گونه تمرین­ها را تأیید نکرده­اند و اعتقاد دارند که درباره­ی روش­های تمرینی آن باید بررسی­های دقیق­تری را انجام داد (رحیمی و همکاران، 1388؛ علیزاده و همکاران، 1389).

 

ورزش فوتبال به نیازهای فیزیولوژیکی گوناگونی وابسته است. در فوتبال، تعادل بین این اجزای آمادگی به سطح عملکرد یا اجرای بازیکن فوتبال، پستی که در آن بازی می کند و روش بازی تیم بستگی دارد (کولات و همکاران، 1993؛ فرامرزی و همکاران، 1389). بازیکنان در سطح بالای فوتبال نیازهای متفاوت و متعددی دارند، از جمله نیاز به ظرفیت هوازی در تحمل فعالیت ورزشی به مدت 90 دقیقه و گاه 120 دقیقه، توانایی افزایش شتاب سریع در مسافتی کوتاه و کاهش شتاب یا تغییر جهت ناگهانی. علاوه بر این، باید به طور مکرر توان بی­هوازی بالایی را در پریدن، تکل­زدن و شوت­زدن تولید کنند. بازیکنان فوتبال از این نظر که به ترکیبی از ویژگی­های فیزیولوژیکی متفاوتی نیاز دارند با سایر ورزش­ها متفاوتند ( اکبلوم، 2003؛ فرامرزی و همکاران، 1389).

 

قدرت و توان عوامل مهم آمادگی جسمانی در موفقیت بازیکنان فوتبال هستند، زیرا فوتبال، ورزشی است که شامل سرعت، توان انفجاری و چابکی می­شود (امیری­خراسانی و همکاران، 2011؛ زارع­زاده مهریزی و همکاران، 1392). بنابراین، توسعه قدرت و توان از مهم­ترین اجزای برنامه­های تمرینی برای آمادگی در این نوع ورزش­ها است. زمانی که عملکرد را در بازیکنان فوتبال برآورد می­کنیم، توان اندام تحتانی ابزاری حیاتی است (پریرا و همکاران، 2009؛ زارع زاده مهریزی و همکاران، 1392).

 

هر بازیکن در طی یک مسابقه فوتبال تقریبا چیزی در حدود 10 کیلومتر می­دود، به طور متوسط در هر90 ثانیه یک دویدن حداکثری را تجربه می­کند (11 درصد از فعالیت کلی) و با هر انجام وظیفه که 2 تا 4 ثانیه به طول می­انجامد، 15 متر را می­دود (استالن و همکاران، 2005). ضمنا بیان شده گرچه سرعت جزء مهمی از آمادگی یک بازیکن به حساب می­آید، لیکن توان و شتاب در اولین گام­ها بسیار مهم­تر به نظر میرسد، چون در فوتبال سرعت در مسافت­های کوتاه و با شدت بالاست که اهمیت پیدا می­کند (جوانوویچ و همکاران، 2011). قدرت، توان و مشتقات آن مانند شتاب، سرعت و پرش سهم مهمی در عملکرد بازیکنان فوتبال دارد (هاف و همکاران، 2004). در طول یک بازی و در هر90 ثانیه، یک بار دویدن با حداکثر سرعت 2 تا 4 ثانیه­ای اتفاق می­افتد. در مجموع دویدن با حداکثر سرعت، چیزی در حدود 3 درصد از زمان کلی و 11-1 درصد مسافت یک مسابقه را تشکیل می­دهد (بنگسبو، 1991). حدود 96 درصد سرعت هم در مسافت­های زیر30 متر و 49 درصد این مقدار هم در مسافت­های زیر10متر انجام می­شود (استالن و همکاران، 2005). بنابراین عملکرد در مسافت­های بالای 10 متر و کمتر از آن و سرعت در گام­های اولیه به عنوان شاخص­های کلیدی و بالقوه یک بازیکن فوتبال به حساب می­آیند (چیلی و همکاران، 2010). هر مسابقه، همچنین نیازمند حرکات انفجاری (نظیر 15 تکل،10 ضربه سر، حرکت با توپ و تغییر مسیر) است (بنگسبو، 2006؛ استالن و همکاران، 2005). البته توانایی پریدن و عملکرد بی­هوازی نیز برای یک بازیکن فوتبال حیاتی است (استالن و همکاران، 2005).

 

تمرین مقاومتی بالستیک به عنوان یک روش ویژه سرعت بهینه نسبت به تمرین مقاومتی انفجاری استاندارد در بعضی ورزش­ها بیان شده است (فلیک و کرامر، 2004؛ گرابر و همکاران، 2007؛ مانجین و همکاران، 2008). از جهت دیگر تمرین مقاومتی بالستیک، با پرتاب هندبال قابل مقایسه است چون یک پرتابه در پایان دامنه حرکتی رها می­شود (ساندن، 2009). تمرین بالستیک، روشی است که بین تمرین پلایومتریک و وزن ورزشکار ارتباط برقرار می­کند اما تا حدی شامل وزنه­های سبک و با سرعت­های بالا می­باشد. تمرین بالستیک یکی از روش­های استفاده شده برای غلبه بر کمبود سرعت در تمرین سنتی از طریق دامنه حرکتی کامل می­باشد (امام، 2010).

 

از آن جایی که برای داشتن بهترین عملکرد در فوتبال بایستی به شیوه­های تمرینی و متغیر­های مربوط به آن شیوه­ها توجه خاصی شود، بنابراین بررسی تأثیر تمرین­های مختلف بر توسعه و بهبود توان انفجاری و بی­هوازی و سرانجام شناسایی و معرفی روش برتر و بهتر، می­تواند مناسب­ترین ابزار را در اختیار مربیان و بازیکنان قرار دهد تا بتوان به اهداف فوق دست یافت. لذا این سؤال در ذهن محقق وجود دارد که آیا بین اثر یک دوره تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر برخی شاخص­های آمادگی جسمانی در بازیکنان فوتبال تفاوت وجود دارد؟

 

1-2. ضرورت تحقیق

 

در ورزش فوتبال، قدرت عضله و انعطاف­پذیری مفصل، دو عامل ایمنی به شمار می­روند. چنانچه بین سطوح قدرت اعضای بدن بی­توازنی به وجود آید، احتمال آسیب­پذیری افزایش خواهد یافت. اطلاعات موجود نشان می­دهد که مقایسه قدرت پا­های چپ و راست، در پیش­بینی احتمال آسیب سودمند است. توماس به نقل از دانینگ در تجزیه و تحلیل شماری از آزمون­های قدرت و توان عضلانی بازیکنان حرفه­ای انگلیس دریافت که در سرتاسر فصل مسابقات فوتبال، در ورزشکاران قوی­تر، میزان آسیب­دیدگی کمتر بوده است (دانینگ و همکاران، 1995). در طی بازی فوتبال، بازیکنان حدود 50 چرخش و انقباضات مؤثر را برای حفظ تعادل و کنترل توپ در مقابل فشار مدافع انجام می­دهند (ویسلاف و همکاران، 2004؛ استالن و همکاران، 2005). بنابراین قدرت و توان، اهمیت زیادی در بازیکنان فوتبال دارد. توان، یک چرخش سریع است که به قدرت بیشینه وابسته است. یک ارتباط معنادار بین یک تکرار بیشینه و شتاب و سرعت حرکت مشاهده شده است. رکورد­های دو آزمون پرش و 30 متر دوی نشان داد که بین عملکرد توان و قدرت بیشینه ارتباط وجود دارد (ویسلاف و همکاران، 2004).

 

بهبود­هایی در عملکرد بعد از تمرینات مقاومتی بالستیک در تمام ادبیات تحقیق مشاهده شده است و معمولا شامل افزایش در حداکثر برون­ده توانی (کورمی و همکاران، 2010؛  هریس و همکاران، 2009؛  مک براید و همکاران، 2002؛ وینچستر و همکاران، 2008)، میزان افزایش نیرو (وینچستر و همکاران، 2008)، سرعت حرکت (وینچستر و همکاران، 2008؛ مک براید و همکاران، 2002؛ کورمی و همکاران، 2010)، پرش ارتفاع (مک براید و همکاران 2002؛ کورمی و همکاران، 2010) و عملکرد در دوی سرعت می­باشد (هریس و همکاران، 2009؛ مک براید و همکاران، 2002). تمرینات مقاومتی با وزنه­های سنگین (برای مثال 80 درصد یک تکرار بیشینه) معمولا برای افزایش عملکرد ورزشکار به وسیله بهبود قابلیت عضله برای اعمال حداکثر نیرو در هر سرعتی از حرکت استفاده شده است (کانکو و همکاران، 1983). افزایش قدرت حداکثر از طریق بعضی تمرینات، نشان داده است که اثر معناداری بر عملکرد ورزشکاران دارد (ویلسون و همکاران، 1997). بعد از دوره­هایی از تمرینات قدرتی سنگین در افراد ورزشکار هم بهبود­هایی در برون­ده توان (ویلسون و همکاران، 1993)، سرعت حرکت (کانکو و همکاران، 1983) و پرش ارتفاع (ویلسون و همکاران، 1997)، مشاهده شده است. مطالعات گذشته، تأثیر تمرینات مقاومتی بالستیک و تمرینات مقاومتی سنگین را در بهبود عملکرد ورزشکاران مقایسه کرده­اند (ویلسون و همکاران، 1993؛ کورمی و همکاران، 2010). ویلسون و همکاران (1993) در پژوهشی گزارش کردند که تمرینات مقاومتی بالستیک ]پرش اسکات(SJ) در 30 درصد حداکثر نیروی ایزومتریک[ بهبود­هایی را در پرش عمودی با کمک دست­ها (CMJ)  و ارتفاع پرش ایستا، گشتاور ایزوکنتیک، اوج توان در طی یک آزمون دوچرخه 6 ثانیه­ای نشان می­دهد. تمرینات وزنه سنگین منجر به بهبود در CMJ و SJ  و همچنین اوج توان در طی یک آزمون دوچرخه 6 ثانیه­ای شد. درصد تغییرات در پرش ارتفاع هم در CMJ و هم SJ به طور معناداری برای گروه تمرینات مقاومتی بالستیک بیشتر بود (ویلسون و همکاران، 1993). به طور مشابهی، هریس و همکاران (2000) بهبود­هایی را در ارتفاع CMJ و تست پله مارگاریا کالامن بعد از تمرینی با تمرکز بر نیروی بالا (برای مثال تمرینات مقاومتی) مشاهده کردند، درحالی که تمرین با تأکید بر توان بالا، بهبود­هایی را در ارتفاع CMJ، پرش طول ایستاده و تست توانی پله مارگاریا کالامن در مردهایی که قبلا تمرین قدرتی داشته­اند، نشان داد. با این حال تفاوت معنی­داری در اندازه و بزرگی بهبود­ عملکرد بین دو گروه مشاهده نشد(هریس و همکاران، 2000). نتایج هردو روش تمرینی، عملکرد ورزشی پویا را بعد از مداخله کوتاه مدت (9 تا 10 هفته) در مردان نسبتا تمرین کرده نشان ­داد و اینکه تمرینات مقاومتی بالستیک ممکن است بهبود­ بیشتری در عملکرد ورزشکاران در طی این دوره کوتاه نشان دهد. اگرچه این مطالعات بینش مهمی را نسبت به انتقال اثر تمرین ارائه می­دهند، اما هنوز هیچ مطالعه­ای از تمرینات متنوع در برنامه تمرین مقاومتی بالستیک استفاده نکرده است و مطالعات پیشین بر اجرای یک حرکت (به طور مثال پرش اسکات) تمرکز داشته­اند. تا جایی که ما مطالعه کردیم هیچ تحقیقی به مقایسه تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک در بازیکنان فوتبال نپرداخته است. با توجه به مطالب فوق، هدف از پژوهش حاضر این است تا به مقایسه تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر برخی شاخص­های آمادگی جسمانی بازیکنان فوتبال بپردازد.

 

1-3. اهداف تحقیق

 

 

1-3-1. هدف اصلی

 

مقایسه اثر تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر برخی شاخص­های آمادگی جسمانی بازیکنان فوتبال

 

1-3-2. اهداف اختصاصی

 

1-3-2-1. مقایسه اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر توان بی­هوازی بازیکنان فوتبال

 

1-3-2-2. مقایسه اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر قدرت پای بازیکنان فوتبال

 

1-3-2-3. مقایسه اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر سرعت دویدن بازیکنان فوتبال

 

1-3-2-4. مقایسه اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر چابکی بازیکنان فوتبال

 

1-3-2-5. مقایسه اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر مهارت (چابکی با توپ) بازیکنان فوتبال

 

1-3-2-6. مقایسه اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر توان عضلانی پایین­تنه بازیکنان فوتبال

 

1-3-2-7. مقایسه اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر توان عضلانی بالا­تنه بازیکنان فوتبال

 

1-4. فرضیه­های تحقیق

 

1-4-1. بین اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر توان بی­هوازی بازیکنان فوتبال تفاوت معناداری وجود دارد.

 

1-4-2. بین اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر قدرت پای بازیکنان فوتبال تفاوت معناداری وجود دارد.

 

1-4-3. بین اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر سرعت دویدن بازیکنان فوتبال تفاوت معناداری وجود دارد.

 

1-4-4. بین اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر چابکی بازیکنان فوتبال تفاوت معناداری وجود دارد.

 

1-4-5. بین اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر مهارت (چابکی با توپ) بازیکنان فوتبال تفاوت معناداری وجود دارد.

 

1-4-6. بین اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر توان عضلانی پایین­تنه بازیکنان فوتبال تفاوت معناداری وجود دارد.

 

1-4-7. بین اثر شش هفته تمرینات مقاومتی و مقاومتی بالستیک بر توان عضلانی بالا­تنه بازیکنان فوتبال تفاوت معناداری وج

 

 

1-8-3- تمرینات ترکیبی پلایومتریک- با وزنه. 8

 

 

 

 

 

و

 

1-8-4- توان انفجاری.. 8

 

1-8-5- چابکی.. 8

 

1-8-6- ورزشکار پرورش‌اندام. 8

 

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

 

2-1- مقدمه. 9

 

2-2-مبانی نظری.. 9

 

2-2-1- قدرت عضلانی و اهمیت آن‌ 9

 

2-2-2- انواع قدرت… 10

 

2-2-2-1- قدرت عمومی.. 10

 

2-2-2-2- قدرت ویژه 11

 

2-2-2-3- قدرت بیشینه. 11

 

2-2-2-4- قدرت انفجاری (توان) 11

 

2-2-2-5- قدرت استقامتی.. 11

 

2-2-2-6- قدرت مطلق.. 11

 

2-2-2-7- قدرت نسیی.. 12

 

2-2-2-8- قدرت ذخیره 12

 

2-2-2-9- قدرت ایستا 12

 

2-2-2-10- قدرت پویا 12

 

2-2-3- عوامل موثر در افزایش قدرت… 12

 

2-2-3-1- اندازه عضله. 12

 

2-2-3-2- اهرم و زاویه مفصل.. 13

 

2-2-3-3- عوامل عصبی.. 13

 

2-2-3-4- نوع تار عضلانی.. 13

 

 

 

 

 

ز

 

2-2-3-5- طول عضله. 13

 

2-2-3-6- جنس… 13

 

2-2-3-7- سن.. 14

 

2-2-3-8- حرارت… 14

 

2-2-4- انواع تمرین مقاومتی با توجه به نوع انقباض…. 14

 

 

 

2-2-4-1- روش تمرین ایزومتریک (هم طول) 14

 

2-2-4-2- تمرن ایزوتونیک (هم تنش) 14

 

2-2-4-3- روش ایزوکنتیک (هم جنبش) 15

 

2-2-4-4- روش تمرینی اکسنتریک (برون گرا) 15

 

2-2-5- تاریخه تمرینات پلایومتریک… 16

 

2-2-6- تعریف تمرینات پلایومتریک… 16

 

2-2-7- مبانی نوروفیزیولوژیکی تمرینات پلایومتریک… 17

 

2-2-7-1- بازتاب کشی در تمرینات پلایومتریک… 18

 

2-2-7-2- واکنش های حسی عمقی.. 18

 

2-2-8- ویژگی‌های مکانیکی عضله و تمرینات پلایومتریک… 19

 

2-2-9- پارامترهای مورد نیاز برای شروع تمرینات پلایومتریک… 19

 

2-2-10- اصول تمرینات پلایومتریک… 19

 

2-2-10-1- گرم کردن و سرد کردن. 19

 

2-2-10-2- شدت بالا. 20

 

2-2-10-3- اضافه با فزاینده 20

 

2-2-10-4- حداکثر نیرو، حداقل زمان. 20

 

2-2-10-5- تواتر. 20

 

2-2-10-6- حجم. 20

 

 

 

 

 

ح

 

2-2-10-7- بازیافت… 20

 

2-2-10-8- آمادگی جسمانی.. 21

 

2-2-10-9- ویژگی تمرین.. 21

 

2-2-10-10- تفاوت‌های فردی.. 21

 

2-2-11- معایب و خطرات تمرینات پلایومتریک… 21

 

2-2-12- ملاحضات کلی حاکم بر تمرینات پلایومتریک… 21

 

2-2-13- توان بی‌هوازی.. 22

 

2-2-14- عوامل مؤثر بر توان بی‌هوازی.. 24

 

2-2-14-1- سن، جنس و توده عضلانی.. 24

 

2-2-14-2- دمای عضله. 24

 

2-2-14-3- تمرین.. 25

 

2-2-14-4- وراثت… 25

 

2-2-14-5- نوع انقباض عضلانی.. 25

 

2-2-14-6- درصد توزیع تارهای عضلانی.. 26

 

2-2-14-7- دامنه حرکت مفصل.. 26

 

2-2-15- روش‌های ارزیابی عملکرد بی‌هوازی.. 26

 

2-2-15-1- سنجش عملکرد بی‌هوازی بر اساس سیستم انرژی درگیر. 26

 

2-2-15-2- استفاده از آزمون‌هایی جهت محاسبه میزان کمبود اکسیژن. 28

 

2-2-15-3- استفاده از آزمون‌های متناوب جهت اندازه‌گیری میزان لاکتات خون. 28

 

2-3- مروری بر تحقیقات داخلی و خارجی.. 28

 

2-3-1- پژوهش‌های انجام شده در خارج کشور. 28

 

2-3-2- پژوهش‌های انجام شده در داخل کشور. 34

 

2-4- جمع بندی.. 42

 

 

 

 

 

ط

 

فصل سوم: روش شناسی پژوهش

 

3-1- مقدمه. 43

 

3-2- روش و طرح تحقیق.. 43

 

3-3- آزمودنی‌های تحقیق.. 43

 

3-4- جامعه آماری.. 44

 

3-5- نمونه آماری.. 44

 

3-6- ابزار جمع آوری اطلاعات… 44

 

3-7- روش جمع‌آوری داده‌ها و مراحل انجام کار. 45

 

3-7-1- شیوه اندازه‌گیری توان بی‌هوازی.. 45

 

3-7-2-اندازه‌گیری چابکی.. 46

 

3-7-3- تمرین ترکیبی پلایومتریک- مقاومتی با وزنه. 48

 

3-8- تجزیه و تحلیل آماری.. 50

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته‌های تحقیق

 

4-1- مقدمه. 51

 

4-2- نتایج تحقیق.. 51

 

4-2-1- توزیع متغیرهای تعادل. 53

 

4-3- آزمون فرضیه‌های پژوهش… 53

 

4-3-1- فرضیه اول. 53

 

4-3-2- فرض دوم. 54

 

4-3-3- فرض سوم. 54

 

4-3-4- فرضیه چهارم. 55

 

4-3-5- فرضیه پنجم. 56

 

4-3-6- فرضیه ششم. 56

 

 

 

 

 

ی

 

4-3-7- فرضیه هفتم. 57

 

4-3-8- فرضیه هشتم. 57

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

 

5-1- مقدمه. 59

 

5-2- خلاصه پژوهش… 59

 

5-3- بحث و نتیجه گیری.. 60

 

5-4- جمع بندی.. 66

 

5-5- پیشنهادهای برخواسته از تحقیق.. 66

 

5-5-1- پیشنهادهای کاربردی.. 66

 

5-5-2- پیشنهادهای برای تحقیقات بیشتر. 66

 

فهرست منابع. 67

 

Abstract 72

 

 

 

 

 

 

 

ک

 

فهرست جداول

 

عنوان                                                                                                        صفحه

 

جدول 3-1. برنامه تمرینی پلایومتریک… 46

 

جدول 3-2. برنامه تمرینی مقاومتی با وزنه. 47

 

جدول 3-3. برنامه تمرینی ترکیبی پلایومتریک و مقاومتی با وزنه. 48

 

جدول 4-1. میانگین و انحراف استاندارد ویژگی‌های فردی آزمودنی‌های دو گروه 52

 

جدول4-2. نتایج به دست آمده در پیش‌آزمون و پس‌آزمون توان بی‌هوازی بر حسب پرش سارجنت… 52

 

جدول4-3. نتایج به دست آمده در پیش‌آزمون و پس‌آزمون چابکی.. 53

 

جدول 4-4. نتایج آزمون کلموگراف اسمیرنوف… 53

 

جدول 4-5. نتایج آزمون t زوجی برای بررسی تاثیر تمرینات پلایومتریک بر توان بی‌هوازی آزمودنی‌ها 53

 

جدول 4-6. نتایج آزمون t زوجی برای بررسی تاثیر تمرینات مقاومتی بر توان بی‌هوازی آزمودنی‌ها 54

 

جدول 4-7. نتایج آزمون t زوجی برای بررسی تاثیر تمرینات ترکیبی بر توان بی‌هوازی آزمودنی‌ها 54

 

جدول4-8. نتایج آزمون ANOVA برای مقایسه توان بی‌هوازی بین گروه‌ها 55

 

جدول 4-9. نتایج آزمون t زوجی برای بررسی تاثیر تمرینات پلایومتریک بر چابکی آزمودنی‌ها 56

 

جدول 4-10. نتایج آزمون t زوجی برای بررسی تاثیر تمرینات مقاومتی بر چابکی آزمودنی‌ها 56

 

جدول 4-11. نتایج آزمون t زوجی برای بررسی تاثیر تمرینات ترکیبی بر چابکی آزمودنی‌ها 57

 

جدول4-12. نتایج آزمون ANOVA برای مقایسه چابکی بین گروه‌ها 57

 

 

 

 

 

ل

 

 

 

فهرست اشکال

 

عنوان                                                                                                        صفحه

 

نمودار 4-1. مقایسه پیش آزمون و پس آزمون توان هوازی سه گروه 55

 

نمودار4-2. مقایسه پیش آزمون و پس آزمون توان هوازی سه گروه 58

 

 

 

 

 

 

 

 

 

م

 

 

 

 

 

چکیده

 

هدف اصلی این پژوهش بررسی و مقایسه اثر یک دوره برنامه تمرینی پلایومتریک، مقاومتی با وزنه و ترکیبی پلایومتریک – با وزنه بر توان بی‌هوازی و چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام شهر گرگان بود. بدین منظور29 نفر از ورزشکاران پرورش‌اندام شهر گرگان (با میانگین سنی 6/2±8/24 سال، قد 1/3±2/177 سانتیمتر و وزن 54/3±5/86 کیلوگرم) بطور داوطلبانه در این تحقیق شرکت کردند. این افراد به صورت تصادفی به سه گروه پلایومتریک (15=n)، مقاومتی با وزنه (15=n) و ترکیبی پلایومتریک- باوزنه (14=n) تقسیم شدند. گروه‌ها به مدت 6 هفته، هفته ای 3 جلسه تمرینات مربوط به خود را انجام دادند. توان بی‌هوازی بوسیله آزمون سارجنت و چابکی بوسیله آزمون 9×4 قبل و بعد از برنامه تمرینی ارزیابی شد. از آزمون آماری t وابسته و تجزیه تحلیل واریانس یکطرفه برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد که دو گروه تمرینی پلایومتریک و ترکیبی بر متغیرهای توان انفجاری و چابکی تاثیر معنی‌داری داشته است. با این وجود بین سه شیوه تمرینی در هیچ یک از متغیرها تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. از نتایج چنین نتیجه گیری می‌شود که تمرینات پلایومتریک و ترکیبی ممکن لست بر توان بی‌هوازی و چابکی تاثیر داشته باشد.

 

 

 

کلمات کلیدی: تمرین پلایومتریک، تمرین مقاومتی، توان بی‌هوازی، چابکی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1- مقدمه

 

امروزه پیشرفت و بهبود در رکوردها، مهارت‌ها، تکنیک‌ها و تاکتیک‌های ورزشی در یک صد سال اخیر نشانه‌ی گسترش و بسط زیربنای علمی و دانش محققین و مربیان ورزش بوده است. یافته‌های علمی در این زمینه در تنظیم و اجرای برنامه‌های تمرینی قهرمانان ورزش نقش مهمی را بر عهده داشته‌اند. موفقیت‌های ورزشی مرهون یشرفت‌های علمی هستند که در عمل به کار بسته و رهنمودهای متخصصان و دانشمندان علوم ورزشی را چراغ راه خود قرار داده‌اند. یکی از علوم تاثیرگذار در بهبود نتایج و عملکردهای ورزشی، علم تمرین‌ باشد که امروزه به خوبی گسترش یافته و دست یابی به موفقیت بدون تکیه بر آن تقریبا غیر ممکن است. انجام تمرینات خاص برای رسیدن به آمادگی مطلوب در رشته‌های ورزشی و همچنین تندرستی عمومی اهمیت ویژه ای دارد (کردی، 1383). تلاش برای بهبود اجرا، به سرمایه‌گذاری زیادی برای بیشتر ورزشکاران، تمرین کنندگان و مربیان دارد. از جمله مسائل مربوط به ورزش قهرمانی، موضوع آمادگی جسمانی و فیزیولوژیک در بهره برداری بیشتر از توانایی‌های حرکتی و مهارت‌های ورزشکاران در رشته‌های مختلف باشد. پیشرفتهای علوم ورزشی در سال‌های اخیر بسار چشمگیر بوده و آمادگی جسمانی نیز بعنوان بخشی مهمی از این پیشرفت‌ها، از تغییر و توسعه دور نبوده است. انجام تمرینات خاص برای رسیدن به آمادگی مطلوب در رشته‌های ورزشی اهمیت ویژه ای دارد(طالب پور، 1379).

 

قدرت یکی از عوامل اصلی آمادگی جسمانی است که زیر بنای بسیاری از عوامل دیگر از جمله سرعت و توان می‌باشد. علاوه براین، در بسیاری از ورزش‌ها، قدرت به شکل‌های مختلف اهمیت زیادی دارد که رشته پرورش‌اندام نمونه بارزی از آنهاست. ماهیت رشته پرورش‌اندام قدرت است و ورزشکاران این رشته سعی در کسب هر چه بیشتر آن دارند. تمرینات مقاومتی با وزنه که به روش‌های مختلف اجرا می‌شود راهبرد اصلی ورزشکاران پرورش‌اندام برای کسب قدرت است. تمرین مقاومتی به عنوان انقباض‌های تکراری اختیاری عضله در مقابل مقاومتی تعریف می‌شود که بزرگتر از مقاومت‌هایی است که بطور طبیعی در فعالیت‌های زندگی روزمره با آن مواجه می‌شود. معروف است که این نوع تمرین قدرت را از طریق سازگاری در هر دو سیستم عضلانی عصبی افزایش می‌دهد(گایینی و رجبی، 1383).

 

حرکات مقاومتی سبکتر پلایومتریک، توسعه نیروی برونگرا را افزایش دهند. تمرین پلایومتریک نوعی از تکنیک‌های تمرینی است که بوسیله ورزشکاران رشته‌های مختلف ورزشی به منظور افزایش قدرت و توان انجاری انجام می‌گردد. این نوع تمرینات شامل کشش سریع در یک عضله بلافاصله بعد از انقباض کوتاه شونده یا کانسنتریک همان عضله و بافت پیوندی انجام می‌گردد (دانشمندی، 1382).

 

 

 

1-2- بیان مسئله

 

کسب موفقیت در بسیاری از ورزش‌ها به توان انفجاری و قدرت عضلانی ورزشکاران بستگی دارد. در پرش‌ها، پرتاب‌ها، دومیدانی و دیگر فعالیت‌ها ورزشکاران باید قادر باشند که از قدرت و سرعت به صورت مؤثری استفاده کنند، چرا که افزایش توان در بین ورزشکاران احتمالاً عملکرد ورزشی آنان را بهبود می‌دهد. توان انفجاری پا به صورت کلی و اجرای پرش عمودی به صورت ویژه به عنوان عناصر مهمی در اجرای ورشکاران و همچنین در انجام فعالیت‌های روزانه آنان محسوب گردد (چو، 1993). از طرفی در بسیاری از ورزش‌ها، به ویژه ورزش‌های تیمی و راکتی، توانایی تغییر سریع جهت و پاسخ به محرک‌های مختلف یکی از عوامل موفقیت در اجرا است.

 

پروش اندام رشته‌ای است که در آن ویژگی‌های حرکتی تنوع زیادی ندارد و قدرت بعنوان فاکتور اصلی در نظر گرفته می‌شود. ورزشکاران این رشته برتری بارزی در کاهش آسیب و پایداری عمومی دارند زیرا در بحث قدرت تقریبا سرعت وجود ندارد و اهمیتی ندارد که وزنه با چه سرعتی جابه‌جا می‌شود. ورزشکاران پرورش‌اندام سعی می‌کنند با افزایش حجم عضلانی که ناشی از افزایش سطح مقطع تارچه‌های انقباضی است به قدرت بیشتر نایل شوند. تمرینات مربوط به قدرت با وزنه‌های خیلی سنگین و تکرار کم بهتر اجرا می‌شوند بطوریکه مقدار وزنه باید به اندازه کافی سنگین باشد تا باعث سازگاری شود. تمرینات مقاومتی با وزنه‌ توان برونده نیروی عضلانی را با افزایش سطح مقطع عضلانی و فراخوانی واحدهای حرکتی بالاببرد. بعضی ورزشکاران انواع تمرینات قدرتی را با بعضی روش‌های تمرینی دیگر ترکیب می‌کنند. از جمله این تمرینات، تمرینات پلایومتریک است. تمرینات پلایومتریک، تسهل سیستم عصبی عضلانی است که منجر به انتقال سریع از انقباض برون‌گرا و درون‌نگرا شود. این سازگاری‌های عصبی منجر به فراخوانی واحدهای حرکتی بیشتر، بکارگیری انتخابی واحدهای حرکتی در عضلات موافق و انقباض همزمان عضلات کمکی می‌شود(کاتلین و همکاران، 2004).

 

مقایسه تمرینات پلایومتریک با تمرینات با وزنه نتایج بحث بر انگیزی ایجاد کرده و به نظر می‌رسد محققان توافقی در مورد موثر بودن نسبی تمرین پلایوتمریک در مقایسه با تمرین با وزنه و یا ترکیب این دو در بهبود قالب توان انفجاری و یا دیگر فاکتورهای آمادگی جسمانی ندارد. در تحقیق حاضر، پژوهشگر به دنبال این موضوع است تا تاثیر هر یک از انواع تمرینات پلایومتریک، مقاومتی با وزنه و ترکیب پلایومتریک با وزنه بر متغیرهای توان انفجاری و چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام را بررسی کند. با توجه به این مسئله، پژوهشگر قصد دارد تاثیر شش هفته سه روش تمرینی پلایومتریک، مقاومتی با وزنه و ترکیب پلایومتریک با وزنه بر روی فاکتورهای توان بی‌هوازی و چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام شهرستان گرگان را مقایسه کند.

 

 

 

1-3- ضرورت و اهمیت

 

دامنه ی استفاده از روش‌های مختلف تمرینی در ورزش بسیار گسترده است و استفاده از هر شیوه‌ی تمرینی اطلاعات خاص مربوط به آن را می‌طلبد و هر یک از روش‌های تمرینی برای تقویت فاکتورهای خاصی به کار گرفته می‌‌شود. متاسفانه اغلب مشاهده ‌شود که بعضی از مربیان بدون توجه به میزان کارآمدی و قابلیت اثر بخشی تمرین، نسبت به تجویز آن برنامه اقدام می‌کنند. از جمله این برنامه‌های تمرین ناموفق ‌می‌توان به فعالیت‌هایی که زمان نقش مهمی در آن دارد، اشاره کرد.

 

اجرای هر فعالیتی در حداقل زمان همواره مورد توجه بشر بوده است. توان، از مهمترین عوامل آمادگی جسمانی است که در اغلب رشته‌ها نقش مهمی را ایفا می‌کند. بسیاری از ورزش‌های انفرادی و تیمی که در آنها به پریدن، ضربه زدن و سرعت نیاز است، به میزان زیادی به توان انفجاری پا بستگی دارد (آروین، 1377). در نتیجه در دهه‌های گذشته تلاش مربیان و محققان بر تعیین مکانیزم‌های تمرینی مناسب برای بهبود توان پا و اجرای ورزشکاران تمرکز یافته است. به احتمال زیاد دو شیوه‌ی تمرینی با وزنه و پلایومتریک بر عوامل حرکتی و جسمانی موثر است ولی در مورد این موضوع که کدام روش بر بهبود فاکتورهایی همچون توان و قدرت مفیدتر است ابهاماتی وجود دارد و همچنین این مسئله که آیا تمرین ترکیبی پلایومتریک – با وزنه تواند نسبت به هر کدام به تنهایی مفیدتر باشد جای بحث و بررسی دارد و این موضوعی است که برای ورزشکاران و مربیان قابل بحث است. در صورت روشن شدن این مطلب، ورزشکاران می‌توانند در زمان کمتر و با صرف هزینه و انرژی کمتر به نتیجه دلخواه درست یابند (پارسا، 1377).

 

از طرفی، با توجه به نوع تمریناتی که ورزشکاران پرورش‌اندام انجام می‌دهند و سازگاری‌های بوجود آمده در این ورزشکاران در نتیجه تمرینات طولانی مدت، بررسی اثرات تمرینات پلایومتریک و تمرینات مقاومتی با وزنه و فاکتورهای آمادگی جسمانی موضوع جالبی است. مسأله قابل توجه دیگر آن است که هر یک از برنامه‌های تمرینی نیاز به امکانات ویژه ای دارد. بنابراین به دلیل کمبود امکانات و تجهیزات پیشرفته در سالن‌های ورزشی، استفاده از تمرینات پلایومتریک تواند روشی مناسب و جایگزین برای مربیان و معلمین ورزش باشد. مروری بر پژوهش‌های انجام شده نشان می‌دهد که مطالعات کمی بر ورزشکاران پرورش‌اندام صورت گرفته است و در نتیجه محقق بر آن شد که تاثیر این برنامه‌های منتخب را بر این ورزشکاران بررسی کند.

 

 

 

1-4- اهداف تحقیق

 

 

1-4-1- هدف کلی

 

مقایسه تاثیر سه روش تمرینی منتخب پلایومتریک، مقاومتی با وزنه و ترکیبی پلامتریک با وزنه بر توان انفجاری و چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام

 

 

 

1-4-2- اهداف توصیفی

 

1- توصیف ویژگی‌های فردی ورزشکاران پرورش‌اندام

 

2- توصیف توان بی‌هوازی ورزشکاران پرورش‌اندام

 

3- توصیف چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام

 

 

 

1-4-3- اهداف اختصاصی

 

 

 

• تعیین اثر تمرینات پلایومتریک بر توان انفجاری ورزشکاران پرورش‌اندام

 

• تعیین اثر تمرینات منتخب مقاومتی با وزنه بر توان انفجاری ورزشکاران پرورش‌اندام

 

• تعیین اثر تمرینات منتخب ترکیبی پلایومتریک – مقاومتی با وزنه بر توان انفجاری ورزشکاران پرورش‌اندام

 

• مقایسه تاثیرات تمرینات پلایومتریک، مقاومتی با وزنه و ترکیبی پلایومتریک- با وزنه بر توان انفجاری ورزشکاران پرورش‌اندام

 

• تعیین اثر تمرینات پلایومتریک بر چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام

 

• تعیین اثر تمرینات منتخب مقاومتی با وزنه بر چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام

 

• تعیین اثر تمرینات ترکیبی پلایومتریک- مقاومتی با وزنه چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام

 

• مقایسه تاثیر تمرینات پلایومتریک – مقاومتی با وزنه بر چابکی ورزشکاران پرورش‌اندام

 

 

 

1-5- فرضیه‌های تحقیق

 

فرضیه اول: تمرینات پلایومتریک تاثیر معنی‌داری بر توان انفجاری ورزشکاران پرورش‌اندام ندارد.

 

فرضیه دوم: تمرینات مقاومتی با وزنه تاثیر معنی‌داری بر توان انفجاری ورزشکاران پرورش‌اندام ندارد.

 

فرضیه سوم: تمرینات ترکیبی پلایومتریک- مقاومتی با وزنه تاثیر معنی‌داری بر توان انفجاری ورزشکاران پرورش‌اندام ندارد.

 

فرضیه چهارم: تفاوت معنی‌داری بین سه شیوه‌ی تمرینی پلایومتریک، مقاومتی با وزنه و ترکیبی پلایومتریک-مقاومتی با وزن

 

 

 

2-4-اهمیت قوس های کف پایی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..20

 

 

2-4-1-عارضه کف پای صاف……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..20

 

 

2-4-2-عارضه کف پای گود……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….21

 

 

2-4-3- پای نرمال………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………22

 

 

2-5-توزیع فشار کف پایی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..23

 

 

2-6-نقاط تحمل وزن حین ایستادن……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..24

 

 

2-7-نقاط تحمل وزن و حرکات پا طی مراحل مختلف راه رفتن…………………………………………………………………………………………………………………25

 

 

2-8-فشار کف پا و نا هنجاری های پا………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….26

 

 

2-9-روش اندازه گیری فشار کف پا………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………27

 

 

2-10-پیشنه تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………28

 

 

2-11-جمع بندی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..33

 

 

 

 

 

فصل سوم: روش شناسی

 

 

3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………35

 

 

3-2- روش تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………35

 

 

3-3- جامعه آماری و نمونه تحقیق، روش و نحوه ی گزینش نمونه ها………………………………………………………………………………………………………..35

 

 

3-4- متغیر های تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..35

 

 

3-5- ابزار جمع آوری داده ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

……………..36

 

 

3-6- اعتبار و روایی ابزار………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..37

 

 

3-7- روش اجرایی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………37

 

 

3-7-1-نحوه ی انتخاب پای برتر………………………………………………………………………………………………………………………………………………………40

 

 

3-7-2-روش اندازه گیری شاخص قوس پا در سیستم emed……………………………………………………………………………………………………….40

 

 

3-7-3-روش اندازه گیری توزیع فشار کف پایی در سیستم emed………………………………………………………………………………………………41

 

 

3-7-4-روش اندازه گیری COP در سیستم emed………………………………………………………………………………………………………………………41

 

 

3-8-روش تجزیه و تحلیل آماری و نوع آزمون هایی که مورد استفاده………………………………………………………………………………………………………..42

 

 

 

 

 

فصل چهارم: یافته های تحقیق

 

 

4-1-مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….44

 

 

4-2-آمار توصیفی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..44

 

 

4-3- آمار استنباطی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………49

 

 

 

 

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

 

 

5-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………62

 

 

5-1- خلاصه تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………62

 

 

5-3-بحث و بررسی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..63

 

 

5-4-نتیجه گیری نهایی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………68

 

 

5-5-پیشنهادات برخاسته از تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………68

 

 

5-6-پیشنهادات برای تحقیق آینده……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….69

 

 

 

 

 

منابع ومأخذ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….70

 

 

پیوست…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….77

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

صفحه

 

 

جدول 4-1. ویژگی های فردی نوجوانان و جوانان آماتور فوتبال استان البرز………………………………………………………………………………………………44

 

 

جدول4-2.میانگین(انحراف استاندارد) شاخص قوس کف پای نرمال در  نوجوانان و جوانان آماتور فوتبال ………………………………………………45

 

 

جدول 4-3. میانگین(انحراف استاندارد) توزیع فشار کف پایی(زمان تماس، اوج فشار، اوج نیرو و سطح تماس) کف پای نرمال در  نوجوانان و جوانان آماتور فوتبال استان البرز………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 45

 

 

جدول4-4: میانگین(انحراف استاندارد) Cop(سرعت جابجایی، زمان جابجایی و مسافت جابجایی) پای نرمال در  نوجوانان و جوانان آماتور فوتبال استان البرز……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………48

 

 

جدول4-5: آزمون جهت نرمال بودن داده ها ی توزیع فشار کف پایی…………………………………………………………………………………………………………51

 

 

جدول4-6:. tتست مستقل جهت مقایسه شاخص قوس دو گروه جوان و نوجوان……………………………………………………………………………………….51

 

 

جدول4-7. آزمون جهت نرمال بودن داده ها ی توزیع فشار کف پایی……………………………………………………………………………………….52

 

 

جدول 4-8.  tتست مستقل جهت مقایسه توزیع فشار کف پایی دو گروه جوان و نوجوان فوتبالیست………………………………………………….53

 

 

جدول4-9: آزمون ناپارامتر من-ویتنی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..53

 

 

جدول 4-10. آزمون جهت نرمال بودن داده ها ی سرعت جابجایی COP………………………………………………………………………………………………..54.

 

 

جدول4-11: tتست مستقل جهت مقایسه سرعت جابجایی COP دو گروه جوان و نوجوان فوتبالیست…………………………………………………..55

 

 

جدول 4-12. آزمون جهت نرمال بودن داده ها ی زمان جابجایی COP……………………………………………………………………………………………………55

 

 

جدول4-13: tتست مستقل جهت مقایسه سرعت جابجایی COP دو گروه جوان و نوجوان فوتبالیست…………………………………………………..56

 

 

جدول 4-14: آزمون جهت نرمال بودن داده ها ی مسافت جابجایی COP………………………………………………………………………………………………..57

 

 

جدول4-15: tتست مستقل جهت مقایسه زمان جابجایی COP دو گروه جوان و نوجوان فوتبالیست………………………………………………………58

 

 

جدول 4-16:میانگین و انحراف استاندارد داده های مسافت جابجایی COP ……………………………………………………………………………………………..59

 

 

جدول 4-17:نتایج آزمون نرمال بودن داده های مسافت جابجایی COP ……………………………………………………………………………………………………60

 

 

جدول 4-18:نتایج آزمون t مستقل جهت مقایسه مسافت جابجایی COP دو گروه نوجوان و جوان فوتبالیست…………………………………….. 60

 

 

 

 

 

 

 

 

صفحه

 

 

تصویر2-1: استخوان های مچ پا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….10

 

 

تصویر2-2: لیگامان های مچ پا………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………12

 

 

تصویر2-3: کمپارتمان های ساق پا……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….16

 

 

تصویر 2-4: قوس های کف پایی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………17

 

 

تصویر 2-5: قوس های کف پایی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..20.

 

 

تصویر 2-6: مراحل راه رفتن………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….24.

 

 

تصویر 3-1 دستگاه emed…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..33

 

 

تصویر 3-2 نمونه ای از اندازه گیری فشار کف پا، شاخص قوس و Cop…………………………………………………………………………………………………….35

 

 

تصویر 3-3 نمونه ای از تقسیم بندی فشار کف پا به ده ناحیه…………………………………………………………………………………………………………………….36

 

 

تصویر 3-4 نمونه ای از اندازه گیری شاخص قوس توسط دستگاه……………………………………………………………………………………………………………….37

 

 

تصویر 3-5 نمونه ای از اندازه گیری اجزای COP توسط دستگاه……………………………………………………………………………………………………………….38

 

 

 

 

 

 

 

 

صفحه

 

 

نمودار4-1: مقایسه شاخص قوس نوجوانان و جوانان فوتبالیست……………………………………………………………………………………………50

 

 

نمودار4-2: مقایسه توزیع فشار کف پایی نوجوانان و جوانان فوتبالیست………………………………………………………………………………..52

 

 

نمودار4-3: مقایسه سرعت جابجایی COP نوجوانان و جوانان فوتبالیست…………………………………………………………………………….54

 

 

نمودار4-4: مقایسه زمان جابجایی COP نوجوانان و جوانان فوتبالیست……………………………………………………………………………….57

 

 

جدول 4-5: مقایسه مسافت جابجایی COP نوجوانان و جوانان فوتبالیست………………………………………………………………………….59

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

طرح تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

• مقدمه:

 

 

فوتبال یک ورزش تیمی و محبوب‌ترین ورزش در بیشتر کشورهای جهان است که توسط دو تیم یازده نفره متشکل از بازیکنان فوتبال با یک توپ فوتبال بر روی چمن طبیعی یا مصنوعی با هدف گل‌زدن انجام می‌گیرد. یازده بازیکن هر تیم شامل چند مهاجم، هافبک، مدافع و یک دروازه‌بان می‌شوند که توسط سرمربی در زمین چیده می‌شوند و مانند یک سیستم عمل می‌کنند که سیستم فوتبال نامیده می‌شود. طول زمین فوتبال ۹۰ تا ۱۲۰ متر و عرض آن ۴۵ تا ۹۰ متر است. فوتبال در دو نیمه ۲۰ تا ۴۵ دقیقه‌ای انجام می‌گیرد و در بازی‌های حذفی و رفت و برگشتی گاهی‌اوقات، وقت‌های اضافه و پنالتی نیز به آن افزوده می‌گردد.

 

 

از آنجایی که کف پای انسان ها در انجام حرکاتی چون تعادل و جابجایی نقش تعیین کننده ای دارد. مسائلی چون راه رفتن و فعالیت های ورزشی وضعیت کف پا از عوامل مهمی است که باید توجه خاصی به آن شود. میزان قوس های کف پا در جذب شوک و فشارهای وارده به بدن نقش مهم و اساسی را دارد(8،9). با توجه به سه حالت (کف پای صاف- نرمال- کف پای گود)سطحی که وزن بدن را تحمل می کند فرق کرده و همچنین باعث جابجایی مرکز فشار (Cop) می‌شود که اثر گذار در تعادل، چابکی، سرعت عمل و عکس و العمل می باشد. طبق آمار گزارش شده توسط سابوت نیک، 60% افراد دارای قوس طبیعی، 20%دارای قوس کم 20% دارای قوس زیاد در پا می باشند(9،10) .cop را به عنوان یک نیروی لحظه ای که توسط عکس العمل وارد می‌شود می توان تعریف کرد. از cop برای ارزیابی بیماریهای اسکلتی عضلانی در مچ پا که شامل ساختارهای عملکردی و شاخص تعادل می باشد می توان استفاده کرد(11،12).

 

 

ساختار آناتومیکی پا و توزیع نیروی عکس العمل زمین متناسب با آن، عملکرد پا را حین تحمل وزن و پیشروی تحت تاثیر قرار می دهد(13). تحقیقات نشان داده است که فشار بیش از حد در کف پا با ایجاد زخم، پینه، ناهنجاری های پا، کاهش ضخامت بافت کف پا و محدود شدن حرکت مفاصل در ارتباط می باشد(14). Cop نمودار توزیع فشار در ناحیه جلو – عقب و داخلی – خارجی برای هر فردی ارائه می دهد. نتایج حاصل از آزمایش های ایستا که می تواند در مراحل اولیه توانبخشی کاربرد داشته باشد همچنین برای انجام تست های پویا در مراحل بعدی نیز کاربرد دارند. اکثر دلایل خستگی و درد های پا در  مردم به علت وجود ناهنجاری می باشد. تشخیص ناهنجاری ها می بایست چیزی بیشتر از یک مشاهده بصری باشد(15). با توجه به مطالب بالا متوجه می شویم که با انجام مشاهده و بررسی، روی کف پا می توان در کاهش ناهنجاری حین انجام فعالیت ورزشکاران شرایطی را ایجاد کرد تا راحت تر و بهتر بتوانند به فعالیت بپردازند.

 

 

در این میان برای کاهش ناهنجاری در  فعالیت ورزشکاران برآنیم تا مقایسه تغییرات پویای الگوی پخش فشار کف پا، شاخص قوس و Cop در پای مسلط فوتبالیست های نوجوان و جوان آماتور استان البرز را حین راه رفتن به انجام رسانیم.

 

 

1-2-بیان مسئله:

 

 

نتایج مطالعات پیشین نشان می دهد که آگاهی از میزان و نحوه توزیع فشار در کف پا فعالیت های روزمره همچون راه رفتن و دویدن می تواند معیار مناسبی برای بررسی وضعیت پا در افراد مختلف باشد. اندام تحتانی علاوه بر آنکه سطح اتکای آدمی است عامل جابجایی او نیز به شمار می رود. بنابراین ناهنجاری های بخش تحتانی علاوه بر تغییرات در وضعیت ایستاده، جابجایی او را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. ممکن است منجر به اختلال در کنترل پاسچر، اختلال در فشار وارده بر کف پا و بروز آسیب های مختلف گردد(14،15،16). سطوتی و همکاران(1391)، در تحقیق خود گزارش کردند که افراد مبتلا به صافی کف پا به دلیل از دست دادن تنطیم راستای ساختار پا و کاهش درک حرکتی لیگامان‌ها و تاندون‌های پا در مقایسه با افراد سالم، تعادل کمتری طی ایستادن دارند. به نظر می‌رسد که کفی طبی سبب بهبود تنظیم راستای ساختار پا و کاهش نیروهای وارد بر لیگامان‌ها و در نتیجه بهبود تعادل می‌شود(36). خدا ویسی(1388)، گزارش کرده است که افرادی با ارتفاع قوس طولی داخلی زیاد در پا، عملکرد تعادلی ضعیف تری نسبت به افرادی با قوس طولی داخلی کم و نرمال در پا و افرادی با ارتفاع قوس طولی داخلی کم، عملکرد ضعیف تری نسبت به افراد با ارتفاع قوس طولی داخلی نرمال دارند(37). هرتل و همکاران(2002)، گزارش کردند که افراد ی با ارتفاع قوس طولی داخلی زیاد در پا، میزان انحراف مرکز فشار بیشتری نسبت به افرادی با ارتفاع قوس طولی داخلی نرمال در پا دارند، در حالی که تفاوتی در سرعت و میزان انحراف مرکز فشار بین افرادی با ارتفاع قوس طولی داخلی کم و نرمال در پا مشاهده نشده است(18). دی کوک و همکاران (2007)، cop را بر روی هر سه نوع قوس پا (کف پای با انحنای زیاد- نرمال- کف پای با انحنای کم) مطالعه کردن و در نتیجه گزارش کردند که جابجایی cop در قوس با انحنای کم ،بیشتر است(20). سندری و همکاران[4] (2008)، هنگام اندازه گیری تعادل، تفاوت معنی داری بین افراد با ارتفاع قوس طولی داخلی کم و نرمال در پا مشاهده نکرده اند (19). کفی سبب انتقال فشار از سایر نواحی مجاور شامل پاشنه و جلوی پا به ناحیه میانی پا می گردد که با نتایج سایر مطالعات سازگار است و کاهش فشار معنادار در ناحیه پاشنه با استفاده از ارتز آن را تایید می نماید که ممکن است نشان دهنده عملکرد کفی در جبران عمل از دست رفته قوس طولی در این دفورمیتی باشد. همانگونه که از تحقیقات حاضر درک می‌شود در صورتی که در اندام تحتانی و بخصوص ناحیه ی مچ پا ناهنجاری رخ دهد ما شاهد کاهش کیفیت راه رفتن و یا انجام هر گونه فعالیت ورزشی خواهیم بود که در این میان شاید بتوان مواردی را مشاهده کرد که با وجود ناهنجاری بتوانند فعالیت خود را به نسبت دیگران به بهترین نحو انجام دهند اما به علت اینکه این اتفاق شاید به ندرت اتفاق افتد ما بیشترین تمرکز خود را بر روی آحاد مردم و بالاخص ورزشکاران متوجه می کنیم. در ورزشکاران داشتن وضعیت بدنی خوب، تمرکز و نیز تعادل باعث بهتر نتیجه گرفتن و موفقیت در تمامی عرصه های پیش رو خواهد شد. در این میان داشتن تعادل مطلوب باعث خواهد شد تا دیگر شرایط نیز برای ورزشکار به صورت ایده آل به وجود آید.(21)

 

 

با توجه به تحقیقات اندکی که در این زمینه انجام شده است این سوال مطرح می‌شود که آیا تفاوتی در الگوی پخش فشار کف پا، شاخص قوس و cop در پای مسلط فوتبالیست های نوجوان و جوان آماتور استان البرز وجود دارد؟

 

 

 

 

 

1-3-اهمیت و ضرورت تحقیق:

 

 

پا انتهایی ترین بخش در اندام تحتانی است و یک سطح نسبتا کوچک حمایتی است که تعادل بدن را حفظ می کند(26). در انجام حرکات ورزشی اندام تحتانی نقش مهمی دارد پس مشکلات پا با کاهش سرعت راه رفتن، خطر سقوط، برهم خوردن تعادل و اجرای نا کارآمد فعالیت ها در زندگی ارتباط تنگاتنگ دارد(27،28). در هنگام ایستادن روی یک پا منطقی به نظر می رسد که حتی کوچکترین تغییرات بیومکانیکی در سطح اتکاء بر روند پاسچر تاثیر بگذارند. با توجه به تحقیقاتی که موجود می باشد ارتفاع بیش از حد کم یا زیاد(کف پای صاف و گود) به عنوان فاکتوری برای کاهش سرعت عملکرد و آسیب به حساب می آیند. افراد دارای قوس پای بیش از حد ممکن است در معرض خطراتی چون درد قدام زانو، شکستگی های ناشی از فشار و آسیب های مچ پا قرار گیرند(29). و البته افراد دارای قوس پای کم هم ممکن است  در معرض خطراتی چون درد زانو و دیگر آسیب های ساختار داخلی درگیر قرار داشته باشند(30). با توجه به تحقیقات که تا به امروز در زمینه بررسی قوس های کف پایی صورت گرفته است منطقی به نظر می رسد که حتی یک تغییر ناچیز بیومکانیکی می تواند در کنترل پاسچر و نیز جابجایی مرکز فشار در کف پا تاثیر داشته باشد که  البته بیشتر بر روی افراد بیمار و یا افراد دارای کف پای