فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

 

2-1 مقدمه. 13

 

 

 

فهرست مطالب

 

عنوان……………………………………………………………    صفحه

 

2-2 مبانی نظری… 13

 

2-2-1 بازاریابی.. 13

 

2-2-2 بازاریابی ورزشی.. 13

 

2-2-3 مدیریت بازاریابی ورزشی.. 14

 

2-2-4 آمیخته بازاریابی.. 15

 

2-2-5 حمایت مالی.. 16

 

2-2-6 مزایا و اشکالات حمایت مالی.. 18

 

2-2-6-1 مزایایی حمایت مالی.. 18

 

2-2-6-2 اشکالات حمایت مالی.. 19

 

2-2-7 حمایت مالی ورزشی.. 19

 

2-2-8 فاکتورهای کمک کننده به رشد بالای هزینه­های صرف شده در حمایت­های مالی.. 21

 

2-2-9 اهداف حمایت مالی.. 22

 

2-2-10 جنبه­های مدیریتی حمایت مالی.. 25

 

2-2-11 ارزیابی حمایت مالی.. 25

 

2-2-12 هم نیروزایی­های بین ترویج و حمایت مالی.. 27

 

2-2-13 تبلیغات… 27

 

فهرست مطالب

 

عنوان…………………………………………………………………………………………..صفحه

 

2-2-14 حمایت مالی با تبلیغات متفاوت است…. 29

 

2-2-15 تمایز حمایت مالی از مراودات ترویجی دیگر. 29

 

2-2-16 تفکیک حمایت مالی از تکنیک­های ترویجی و مراوداتی دیگر. 30

 

2-2-17 فروش حضوری… 32

 

2-2-18 پیشبرد فروش…. 32

 

2-2-19 تصویر (وجهه) و بازاریابی هیجانی.. 32

 

 

 

2-2-20 رسانه­های گروهی.. 33

 

2-2-21 پوشش رسانه­ای و درهم ریختگی حمایت مالی.. 34

 

2-2-22 علامت­های تجاری… 34

 

2-3 مروری بر پیشینه پژوهش…. 37

 

2-3-1 مروری بر تحقیقات انجام شده در داخل کشور. 37

 

2-3-2 مروری بر تحقیقات انجام شده در خارج ازکشور. 39

 

2-4 جمع بندی… 45

 

فصل سوم: روش شناسی تحقیق

 

3-1 مقدمه. 47

 

3-2 روش تحقیق.. 47

 

فهرست مطالب

 

عنوان…………………………………………………………………………………………..صفحه

 

3-3 جامعه آماری و نمونه آماری… 47

 

3-4 متغیر­های پژوهش…. 47

 

3-5  ابزار پژوهش…. 47

 

3-6  روش جمع آوری اطلاعات… 53

 

3-7 روش تجزیه و تحلیل داده­های پژوهش…. 53

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­های تحقیق

 

4-1 مقدمه. 54

 

4-2 یافته­های توصیفی تحقیق.. 55

 

4-2-1 توصیف وضعیت سنی. 55

 

4-2-2 توصیف جنسیت گروه مورد مطالعه. 56

 

4-2-3  توصیف سطح تحصیلات گروه مورد مطالعه. 56

 

4-2-4 توصیف رشته تحصیلی جامعه مورد مطالعه. 57

 

4-2-5 توصیف علاقه مدیران شرکت­ها به حمایت ازسطوح مختلف ورزش…. 57

 

4-2-6 توصیف علاقه شرکت­ها به حمایت از بخش­های مختلف ورزش…. 58

 

4-2-7 توزیع شرکت­ها بر اساس گستره فعالیت…. 58

 

4-2-8 توزیع میزان کارکنان شرکت­ها 59

 

فهرست مطالب

 

عنوان…………………………………………………………………………………………..صفحه

 

4-2-9 توصیف میزان هزینه تبلیغات شرکت­ها 59

 

4-3 آزمون فرضیه­های تحقیق.. 60

 

4-3-1 فرضیه اول تحقیق.. 60

 

4-3-2 فرضیه دوم تحقیق.. 60

 

4-3-3 فرضیه سوم تحقیق.. 61

 

4-3-4 فرضیه چهارم تحقیق.. 61

 

4-3-5 فرضیه پنجم تحقیق.. 62

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

 

5-1 مقدمه. 68

 

5-2 خلاصه تحقیق.. 68

 

5-3 بحث و نتیجه گیری… 70

 

5-3-1 بحث و نتیجه گیری فرضیه اول.. 70

 

5-3-2 بحث و نتیجه گیری فرضیه دوم. 70

 

5-3-3 بحث و نتیجه گیری فرضیه سوم. 71

 

5-3-4 بحث و نتیجه گیری فرضیه چهارم. 72

 

5-3-5 بحث و نتیجه گیری فرضیه پنجم.. 73

 

فهرست مطالب

 

عنوان…………………………………………………………………………………………..صفحه

 

5-4 پیشنهادهای کاربردی… 74

 

5-5 پیشنهادهای پژوهش…. 75

 

منابع.. 76

 

پیوست­ها 82

 

1.پرسشنامه. 82

 

 

2. بارهای عاملی هریک از گویه­ها در عامل­های باقی مانده. 85

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جدول­ها

 

 

عنوان……………………………………………………………………………………….صفحه

 

جدول 3-1 ضرایب پایای پرسشنامه و زیرمقیاس­های آن………………………………… …….  49

 

جدول 3- 2 آزمون کیزر – می یر – الکین…………………………………………………………… 51

 

جدول  3- 3  آزمون بارتلت……………………………………………………………………………….    51

 

جدول 3- 4  نتایج ویژه مقدار برای استخراج عامل……………………………………………52

 

جدول 3- 5  حیطه‌های پرسشنامه و تعداد گویه‌های مربوط به هر حیطه………………………. 53

 

جدول 4-1 نتایج آزمون تی تک نمونهای فرضیه اول………………………………………………  60

 

جدول 4-2 نتایج آزمون تی تک نمونهای فرضیه دوم…………………………………………….. 60

 

جدول 4-3 نتایج آزمون تی تک نمونه­ای فرضیه سوم……………………………………………..  61

 

جدول 4-4 نتایج آزمون تی تک نمونه­ای فرضیه چهارم…………………………………………..  61

 

جدول 4-5  نتایج آزمونW  Mauchly’s………………………………………………………….  62

 

جدول 4-6  نتایج آزمون اختلاف بین موانع حمایت­مالی……………………………………62

 

جدول 4-7  نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی در مورد مشخص کردن محل اختلاف­ها……… 63

 

جدول  4-8 نتایج مربوط به رتبه بندی موانع حمایت­مالی……………………………………63

 

جدول 4-9 رتبه بندی گویه­های حیطه­ی قانونی- دول………………………………………..64

 

جدول 4-10 رتبه بندی گویه­های حیطه­ی بسترسازی حرفه­ای……………………………….65

 

جدول 4-11 رتبه بندی گویه­های حیطه­ی تبلیغاتی………………………………………..……65

 

جدول 4-12 رتبه بندی گویه­های  حیطه­ی مدیریت ورزشی………………………………………66

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودار و اشکال

 

عنوان                                                                                                                                              صفحه

 

نمودار4-1 توزیع افراد بر اساس سن.. 55

 

نمودار 4-2 وضعیت جنسیت گروه مورد مطالعه. 56

 

نمودار 4-3 سطح تحصیلات گروه مورد مطالعه. 56

 

نمودار4-4 توصیف رشته تحصیلی جامعه موردمطالعه………………………………………………………57

 

نمودار 4-5 توزیع علاقه مدیران شرکت­ها به حمایت از سطوح مختلف ورزش…. 57

 

نمودار 4-6 توزیع شرکت­ها براساس علاقه به حمایت از  بخش­های مختلف ورزش…. 58

 

نمودار 4-7 توزیع شرکت­ها بر اساس گستره فعالیت………………………………………………………..58

 

نمودار 4-8 توزیع کارکنان شرکت­ها 59

 

نمودار 4-9 میزان هزینه تبلیغات شرکت­ها  را نشان می­دهد. 59

 

 

 

 

 

فصل اول: کلیات تحقیق

 

                                                                      

 

1-1 مقدمه

 

در حال حاضر ورزش و تفریحات سالم در کشورهای توسعه یافته به عنوان یک صنعت مهم و عامل اثرگذار در رشد اقتصاد ملی مورد توجه است و یکی از درآمدزا­­­ترین صنایع در قرن 21 به شمار می­رود (ایزدی،1384). صنعت ورزش به سرعت جهانی گشته، قلمرو آن همه­جا را تسخیر کرده و در سراسر دنیا ریشه دوانیده است، تا میلیاردها انسان از آن بهره­­­مند شوند. صنعت ورزش با در اختیار داشتن عامل محرکی همچون مسابقات بزرگ ورزشی ، امکان بهره­گیری از فرصت­های تبلیغاتی و رسانه­ها را فراهم نموده است؛ که این موضوع خود موجب ایجاد بستر لازم برای تعامل ما ­بین­ صنعت، تجارت و ورزش گردیده است (آندروف و همکاران،1380). ورزش جزء عواملی است که در جامعه­ی مدرن تاثیر گذاری غالبی دارد و هیچ جنبه­ی دیگری از مسائل اجتماعی تا این حد مورد توجه رسانه­ها قرار ندارد (بازرگان،1386). در سطح بین­المللی، ورزش ششمین رتبه را دربین صنایع عمده­ی مختلف را دارا است (آزادان،1391). صنعت ورزش بخش­های نظیر کالاهای ورزشی،  بازاریابی، سرپرستی، اجرا، وحمایت مالی، ورزش حرفه­ای، پوشاک ورزشی، رسانه­های ورزشی و ورزش­های تفریحی را در بر می­گیرد و هر ساله در حال رشداست (احسانی،1387). اقتصاد ورزشی حیطه گسترده­ای است که با دیگر بخش­های اقتصادی رابطه­ای تنگاتنگ دارد. ضرورت جهانی شدن ورزش که از دهه­ی 1980 شروع شد، موجب تغییر نقش ورزش در جامعه شد و فرصت­های درآمدزایی بسیاری را برای افراد، مؤسسات و رسانه­های مختلف ایجاد کرد (الهی،1387). افزایش فعالیت در عرصه­ی تربیت­بدنی و ورزش موجب افزایش تقاضای کالا وخدمات مختلف می­شود. این مجموعه فعالیت­ها موجب پیدایش صنعت ورزش می­شود (عسکریان،1383). یکی از راه­های تأمین بودجه­ی کافی جهت انجام فعالیت­های ورزشی به ویژه فعالیت­های قهرمانی، جذب سرمایه­گذاری شرکت­ها وکارخانجات خصوصی در صنعت ورزش است (کاظم،1381). حمایت­مالی  ورزشی یکی از مهمترین منابع درآمدی در ورزش امروزی است (سید عامری، 1388).  مفهوم حمایت مالی از ورزش یک پدیده جدید به شمار نمی­رود. کشاک به نقل از گراتون و تیلور (1985) بیان می­دارد که شروع حمایت­مالی از ورزش به سال 1850 میلادی باز می­گردد که در آن یک شرکت استرالیایی به عنوان حامی مالی مسابقات کریکت انگلستان درآمد و از این طریق سود زیادی را عاید خود و برگزار کنندگان مسابقه مذکور کرد( کشاک،2004). حمایت از یک ورزش، سازمان ورزشی یا رویداد توسط  یک شخص یا شرکت برای کسب منافع یا سود دو جانبه برای هر دو طرف قرارداد (کشاک،2004). تا به حال چه در ورزش و چه در دیگر زمینه­ها، از حمایت­ تعریف جامع و مختصی نشده است. اما حمایت­مالی به عنوان تدارک کمک­های مالی و جنسی به یک فعالیت به وسیله­­­­­ی یک سازمان تجاری با هدف کسب اهداف تجاری تعریف می­شود(جماعت،1386).

 

شانک حمایت­مالی ­ورزشی را به صورت زیر بیان می­کند سرمایه­گذاری در موجودیت­ ورزش (ورزشکار،تیم،لیگ، یا برنامه­ی ورزشی) برای حمایت از اهداف کلی سازمانی، تجاری ویا استراتژی­های پیشرفته (شانک،1951). گراتون( 1985)  حمایت مالی ورزشی را حمایت از یک ورزش، رویداد ورزشی، سازمان ورزشی یا رقابت توسط یک شخص یا شرکت برای کسب منافع یا سود دوجانبه برای هر دو طرف قرارداد، می­داند. امروزه شرکت­های تجاری و صاحبان صنایع مختلف دریافته­اند که، حمایت مالی می­تواند به منزله یک ابزار تبلیغاتی قدرتمند برای آنها عمل کند. در واقع یکی از مهم­ترین و موثرترین عناصری که موجب پیوند رویدادهای ورزشی و اقتصاد شده است، موضوع حمایت مالی ورزشی به عنوان یک روش تبلیغاتی برای شرکت­های حامی است (بلوریان،1387). اهمیت حامیان مالی در درآمد زایی بخش ورزش دنیا بعد از امتیاز پخش زنده­ی تلویزیونی قرار دارد که ارزش آن در المپیک­ برای شرکت­ها مانند شرکت­های مک دونالد، کداک، ویزا، آدیداس وکوکاکولا بیش از 170 میلیون دلار بوده است (کاظمی،1386). ورزش و اقتصاد در تعامل با یکدیگرند از یک طرف دولت­ها وشرکت­های خصوصی با حمایت­مالی در امر ورزش می­توانند از منابع بسیار آن بهره­مند شوند واز طرف دیگر ورزش می­تواند در جنبه­های مختلف توسعه­ی اقتصادی  نقش موثری داشته باشد (الهی،1383). در استرالیا براساس گزارش رایان، سالانه 7/49 میلیون دلار توسط حامیان­مالی به فوتبال جنوب استرالیا کمک بلاعوض می­شود (سید عامری،1388). بنابراین با توجه به اینکه حمایت­مالی یکی از زیر مجموعه­های بخش بازاریابی است و مسئولین ورزش برای به ثمر بخشیدن و به نتیجه رسیدن اهداف خود چه در بحث ورزش همگانی و چه در بحث ورزش قهرمانی باید زمینه را برای  ورود حامیان در ورزش فراهم کنند. یکی از اولین نیازها جهت ورود حامیان به ورزش شناختن عواملی است که مانع از حمایت­مالی شرکت­های خصوصی است در ورزش می­شود، از آنجا که جذب حامیان­ مالی برای ورزش استان کرمان نیاز به بررسی­های دقیق و کارشناسانه دارد، لذا محقق برآن است تا با بررسی وتحلیل ورزش این استان موانع حمایت­مالی شرکت­های خصوصی در این حوزه را شناسایی و اولویت­بندی کند، و بتواندگامی هر چند کوچک در راه گسترش بیشتر ورزش استان کرمان بر دارد.

 

1-2 تعریف مسئله و بیان سوال­های اصلی تحقیق

 

امروزه ورزش این پتانسیل را دارد که تاثیر مهمی را بر جامعه بگذارد (امری،2002). ورزش نه تنها مزایایی برای سلامتی دارد بلکه در ویژگی­های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی یک منطقه و کشور سهم دارد. امروزه شرکت­ها یاد گرفته­اند که چطور از محیط مناسب ورزش و ورزشکاران استفاده کنند و رایج ترین روش برای استفاده از این محیط حامی­ مالی شدن به عنوان بخشی از برنامه­های ارتقاء و ترویج شان است. بیشترین حمایت از ورزش کشور را دولت و منابع مالی دولتی بر عهده دارند که به دلیل کاهش سرمایه­ی دولت برای سرمایه­گذاری در ورزش، بعضی مواقع پاسخگوی نیاز ورزش کشور نمی­باشد (ایزدی،1384). درنتیجه سازمان­های مختلف که مسئولیت امر ورزش کشور را بر عهده دارند قادر نخواهند بود با اتکا به بودجه­ی دولتی نیازهای خود را تأمین نمایند (فائد،1386). به طوری که در چند سال اخیر مشاهده شد، بسیاری از تیم­های ورزشی به دلیل نبود وضع مالی خوب و حامیان مالی از شرکت در مسابقات مختلف کشوری و بین­المللی بازمانده­اند. بنابراین سرمایه­گذاری مؤسسات و شرکت­های خصوصی در صنعت ورزش، بحثی است که سالهای متمادی مورد توجه بوده و به طور روزافزون به اهمیت آن افزوده می­شود (آزادان،1391). درحال حاضر مسئله حامی­ مالی در اکثر باشگاه­ها و تیم­های ورزشی درکشور ما به عنوان یکی از دغدغه­های مهم و اساسی مدیران ورزشی درآمده است (خسرومنش،1388). با این حال، با توجه به شرایطی که امروزه بر ورزش کشور حاکم است، معلوم می­شود که شرکت­ها و کارخانجات مشهور و پرسرمایه از سرمایه­گذاری در ورزش خودداری می­نمایند. به طوری که بیشتر رشته­های ورزشی برخی از استا­نها و شهرها، به دلیل عدم وجود حامی ­مالی، از شرکت در مسابقات داخلی، ملی و بین المللی باز می­مانند (یزدانی،1390). بدیهی است که چرخه­ی سرمایه، حامیان و ورزش در صورتی که در یک تعامل مثبت و اصولی در کنار هم قرار گیرند باعث رشد و گسترش یکدیگر شده و به تبع آن موجب درگیر شدن بخش­های مختلف جامعه و از همه مهمتر باعث رشد ورزش کشور و عوامل تولید می­شود که در نهایت منجر به اشتغال زایی می­گردند (یزدانی،1390). شرکت­ها برای حمایت­مالی از بخش ورزش و یا هر بخش دیگری دلایل و اهداف خاصی را دنبال می­کند که اگر مدیران ورزشی زمینه را برای این کار مهیا کنند، بخش ورزش با حمایت­مالی این شرکت­ها رشد بخصوصی را خواهد داشت. موضوع حامیان­مالی ورزشی به دلیل تأثیرات بسزایی که در توسعه­ی اقتصادی صنعت ورزش داشته است همواره مورد توجه محققان بوده است،در این رابطه ( گی کو،2004) به شرایط و نظام اقتصادی کشورها به عنوان عامل مهم در جذب حامیان­مالی  برای ورزش اشاره می­کند و وجود ساختار رقابتی در اقتصاد کشورها را به عنوان یک عامل محرک برای توسعه­ی حمایت­مالی از ورزش می­داند.در صورتی که یافته­های پژوهشی هودا (2001) بیانگر آن است که اصل سود مورد انتظار،مهمترین عامل جذب حامیان در ورزش است.از سوی دیگر استرلایز(2005)، نقش نمایش تلویزیونی را در جذب حامیان­مالی اساسی شمرده و بیان می­کند هر چه نمایش تلویزیونی و ماهواره­ای مسابقات ورزشی در سطوح ملی و بین المللی وسیع تر باشد میزان جذب حامیان­ مالی بیشتر خواهد بود.  الهی و همکارانش (1386) در بررسی موانع توسعه جذب درآمد حاصل از حمایت­مالی در صنعت فوتبال ایران  موانعی را مورد شناسایی قرار داد که عبارتند  1. موانعی که ریشه در ساختار اقتصادی کل کشور دارند. 2. موانعی که مرتبط با صنعت فوتبال کشور بودند. 3. موانعی که مربوط به هماهنگی بین بخشی و بین سازمانی بودند. احسانی و همکارانش (1387) نیز در بررسی علل عدم حمایت اسپانسرها از ورزش بانوان شهر اصفهان عنوان کردند شرکت­ها به دلیل عدم اطمینان از سرمایه گذاری در بخش ورزش بانوان، عدم دسترسی به اهداف خود و انتقال ضعیف پیام تجاری شرکت حاضر به سرمایه­گذاری در این صنعت نمی­باشند.

 

به هر حال مروری بر تحقیقات نشان می­دهد که برخی محققان موانع توسعه­ی حمایت ورزشی را در شرایط و نظام اقتصادی کشورها جستجو کرده­اند (الهی و همکاران ،گی کو). و برخی دیگر عواملی چون عدم نمایش گسترده­ی تلویزیونی مدیریت نامؤثر بازاریابی و اعتبار پایین آرم یا نشان ورزش مورد حمایت را درتوسعه­ی جذب حمایت­مالی مورد تأکید قرار داده­اند (استرلایز، س2005).

 

بررسی جامع محقق نشان داد که مروری جامع بر موانع حمایت­ مالی شرکت­های خصوصی از ورزش قهرمانی استان کرمان صورت  نگرفته است و اکثر تحقیقات درسطوح دیگر ورزش و یا در خارج از کشور انجام شده و هیچ تحقیقی در این سطح از ورزش و ورزش قهرمانی استان کرمان صورت نگرفته است و یا محقق به آن دسترسی پیدا نکرده بنابراین   سوال اصلی مطالعه حاضر این است که چه موانعی پیش روی شرکت­های خصوصی برای حمایت ­مالی از ورزش قهرمانی استان کرمان وجود دارد؟ و اولویت بندی این موانع چگونه است؟

 

1-3  اهمیت و ضرورت اجرای تحقیق

 

از سال 1950و بهره­گیری ورزش از رسانه­های جمعی به ویژه تلویزیون سبب اقبال بی­سابقه جامعه از ورزش شد درنتیجه ورزش به عنوان کسب وکار بخشی ازجامعه رواج یافت کسب وکار ورزش نیازمند به مجموعه­ای ازملازمات سازمانی،حقوقی،اجرایی ومالی بود در برخی ازجوامع این ملازمات فراهم شد و ورزش به یک صنعت مبدل شد. ازاین روسهم ورزش دربرخی ازملل به حدود 2تا3 درصدتولید ناخالص ملی رسید این دستاوردها سبب شده که برخی کشورها به توسعه ورزش از منظرتوسعه یک صنعت می­نگرند و ازآن به عنوان وسیله­ای برای رونق اقتصادی امید دارند (جماعت،1390).

 

هم­چنین فاکتورهایی که در رشد و توسعه­ی ورزش اثرگذار و لزوم تحقیق درزمینه حمایت مالی ورزشی را روشن می­سازند، عبارتنداز: افزایش تعداد وقایع ورزشی،  رشد وتوسعه­ی اوقات فراغت ، افزایش امکانات،  وقایع وشرکت کنندگان ورزشی، شناسایی ورزش به عنوان یک عامل سلامتی ، افزایش حجم رسانه­ها، رشد بازاریابی درصنعت ورزش، افزایش وگسترش کالاها وخدمات ورزشی برای گستره متنوعی ازتقسیمات بازار، رشد فرصت­های سودآورخلق شده به وسیله­ی ورزش، رشدتکنولوژی خدمات،کالاها و تمرینات ورزشی، افزایش حمایت­مالی وسرمایه­گذاری ورزشی از بین ارتباطات تجارت عمومی، جهانی شدن ورزش و افزایش در اندازه­ی بازارهای جهانی ورزش و….

 

موضوع حمایت در ورزش مسأله‌‌ای است که در تمام دنیا با جدیّت دنبال می‌شود؛ چرا که در صورت نبود حامیان مالی ورزش  بسیاری امتیازاتش را از دست می‌دهد. اما متأسفانه در کشور ما فرهنگ بازاریابی و بحث حامیان­ مالی در ابتدایی‌ترین مراحل خود قرار دارد و به دلیل نا­آشنایی مدیران با این مقوله، هنوز زیر ساخت‌های لازم برای این‌کار شکل نگرفته، محیط حقوقی آن فراهم نشده و آیین نامه‌ها و فرم‌های قرارداد تدوین نشده و در یک کلام هیچ کار اساسی‌ای صورت نگرفته است (فاعد، 2006). دردهه­های اخیر اغلب دولت­ها با توجه به کسری بودجه و بحران­های مالی، اقدام به واگذاری بخش­های دولتی به بخش­های خصوصی کرده­اند. درکشور ایران نیز طبق اصل 44 قانون اساسی و برنامه چهارم توسعه دولت موظف است که بخش­های خود را به بخش­های خصوصی واگذار کند. بخش­ها و باشگاه­های دولتی نیز از این امر مستثنی نیستند و لازم است که باشگاه­های ورزشی تحت حمایت بخش خصوصی قرار گیرند. بنابراین باشگاه­ها و سازمان­های ورزشی باتوجه به این مساله که یکی از راه­های تامین بودجه کافی جهت انجام فعالیت­های ورزشی جذب شرکت­ها و سازمان­ها جهت حمایت­مالی است، باید بازاریابی و در نهایت جذب حامیان مالی را جزء وظایف مهم خود قرار دهند (جماعت، 1390).ادامه حیات باشگاه­ها و تیم­های معتبر در شرایط کنونی بدون پشتوانه ­مالی و اقتصادی امکان پذیر نیست. زیرا ورزش نیز مانند هر پروژه ملی دیگر جهت رسیدن به اهداف برنامه ریزی شده خود نیاز به منابع مالی دارد. گرچه این منابع مالی درحال حاضر از روش­های مختلف نظیر تخصیص اعتبارات دولت درقالب بودجه­های مختلف تهیّه می­شود، اما این میزان بودجه درمقایسه با سایر فعالیت­های دولتی درصد بسیار ناچیزی از منابع دولتی را به خود اختصاص می­دهد (معماری،1386).

 

بنابراین سازمان­های مختلف که مسئولیت امر ورزش کشور را برعهده دارند قادر نخواهند بود با اتّکا به بودجه دولتی نیاز­های خود را تامین نمایند و از طرفی با توجه به تاکید دولت مبنی بر خصوصی سازی در برنامه چهارم توسعه، تمامی باشگاه­ها برای بقاء چاره­ای جزء ایجاد درآمد ندارند (محرم زاده ،1385).

 

استان کرمان بدلیل وجود منابع درآمدی فراوان که قطب معدن کشور می باشد و دارا بودن 37 شرکت بین المللی و جمعیتی بالغ بر سه میلیون نفر می تواند یکی از قطب های ورزش کشور به حساب آید اما بدلیل نبود حامیان مالی مناسب یکی از ضعیف ترین استان ها در بحث ورزش قهرمانی به حساب می آید لذا تحقیقی در این استان برای شناسایی دلایل حامیان برای حمایت نکردن از ورزش ضروری است.

 

می­توان امید داشت که یافته­های این تحقیق برای دو گروه اهمیت و ضرورت داشته باشد ابتدا برای جامعه ورزش(تیم­ها و رشته­های حمایت شونده و غیر حمایت شونده) و دوم برای جامعه کسب کار( شرکت­ها و سازمان­های حمایت­کننده و غیر حمایت­ کننده) بنابر­این محقق بر آن شد تا موانع حمایت­مالی شرکت­های خصوصی از ورزش قهرمانی استان کرمان را شناسایی و سپس آنها را اولویت بندی کند. حضور حامیان­مالی در ورزش و حمایت­مالی از این بخش می­تواند باعث توسعه­ی ورزش شود که در نتیجه باعث بهبود کیفیت زندگی،تامین سلامت،نشاط وارتقای اعتمادبه نفس و روحیه­ی نظم پذیری در افراد شود. ضرورت حضور حامیان مالی در ورزش و حمایت­مالی در این بخش به دلیل کاهش سرمایه­گذاری دولت دربخش ورزش می­تواند جایگزینی برای منابع مالی دولتی باشد. لذا با توجه به وجود موانع در حمایت­مالی شرکت­ها جا دارد که این عوامل شناسایی و اولویت­بندی شود تا مسئولین بتوانند با برنامه­ریزی این موانع را مرتفع کنند تا زمینه برای حضور شرکت­های خصوصی در ورزش استان کرمان  فراهم شود. رونق گرفتن حمایت مالی ازورزش سبب بدست آوردن فواید فراوان ذکر شده برای جامعه می­شود.

 

1-4 اهداف تحقیق

 

1-4-1 هدف کلی

 

 ه

 

 

الگوهای ارزیابی ارزش ویژه برند مشتری محور 46

 

الگوی آکر. 46

 

الگوی تیلور و همکاران. 48

 

الگوی فشار سنج برند امینید. 49

 

الگوی یو ، دانتو و لی 49

 

الگوی بری.. 50

 

الگوی پاپو و کوستر. 51

 

الگوی فلدویک… 51

 

الگوی اردم و سوایت.. 52

 

الگوی موتور ارزش ویژه برند. 52

 

الگوی سازنده ارزش ویژه برند. 52

 

الگوی کلر. 53

 

54

 

ارزش ویژه برند مالی محور 58

 

مدل مدیریت برند سازمان های ورزشی مفرت و بورمن (1996،2002) 60

 

مدل مدیریت برند ورزشی شیلهانک (2008) 64

 

هویت تیم ورزشی. 66

 

جایگاه سازی تیم ورزشی. 67

 

مراحل تبدیل شدن یک باشگاه به برند بین المللی: 71

 

مدل استراتژی مدیریت برند کو (2009) 72

 

مدل ارزش ویژه برند باشگاه های ورزشی، سرن و آرجین (2011) 73

 

75

 

شناسایی و تثبیت جایگاه برند سازمان. 76

 

برنامه‏ریزی و اجرای برنامه‏های برند. 77

 

انتخاب عناصر سازنده‏ی برند. 77

 

یکپارچه سازی عناصر برند با بهره‏گیری از فعالیت‏های بازاریابی و برنامه‏ی پیشبرد فروش… 77

 

ارتقای تداعیات فرعی و غیرمستقیم از برند در ذهن مشتری‏ها 78

 

سنجش و ارزیابی عملکرد برند. 78

 

حفظ، تقویت و توسعه‏ی ارزش ویژه‏ی برند. 78

 

79

 

79

 

 

 

مدیریت ارتباط با مشتری (CRM): 80

 

83

 

83

 

بازاریابی در ورزش… 83

 

تداعی برند: 89

 

جایگاه سازی برند. 97

 

ارتباطات برند. 98

 

عوامل موثر بر حضور تماشاچیان. 100

 

تاثیر کیفیت خدمات بر وفاداری.. 103

 

جذب و حفظ مشتریان. 105

 

ارزش ویژه برند. 107

 

برندهای شخصی. 109

 

ارتقا برند باشگاهی به سطح بین المللی. 109

 

جمع بندی: 110

 

113

 

روند کلی اجرای پژوهش… 113

 

جامعه، نمونه و روش نمونه گیری.. 116

 

ابزار و روش جمع آوری داده ها 118

 

روایی و پایایی. 119

 

روش تجزیه و تحلیل یافته ها 121

 

نتایج کد گذاری باز 124

 

پارادایم کد گذاری محوری.. 133

 

جزئیات خانه های پارادایم کد گذاری محوری.. 135

 

کد گذاری انتخابی. 146

 

مدل مدیریت استراتژیک برند باشگاه فوتبال ایران. 152

 

خلاصه پژوهش… 154

 

نتایج تحقیق. 155

 

بحث و نتیجه گیری.. 156

 

جمع بندی و نتیجه گیری: 176

 

پیشنهادات کاربردی: 178

 

پیشنهادات پژوهشی به سایر پژوهشگران: 187

 

منابع: 190

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل ها

 

 

 

شکل 1- 1 فرایند مدیریت استراتژیک برند (کلر 2008) 7

 

 شکل 2- 1 مجموع درآمدهای لیگ و باشگاه های کشورهای آسیایی در سال 2012. 22

 

 شکل 2- 2تحلیل منابع درآمدی باشگاه های لیگ برتر فوتبال (گزارش AFC سال 2012) 22

 

شکل 2- 3درآمد باشگاه رئال مادرید و بخش های آن بر حسب میلیون یورو. 23

 

شکل 2- 4درآمد باشگاه بارسلونا و بخش های آن بر حسب میلیون یورو. 23

 

شکل 2- 5درآمد باشگاه منچستر یونایتد و بخش های آن بر حسب میلیون یورو. 24

 

شکل 2- 6نمونه لوگوهای ورزشی. 24

 

شکل 2- 7نمونه کاراکتر برند. 27

 

شکل 2-8 نمونه لوگوهای ورزشی ثبت شده 28

 

شکل 2- 9ارزشمندترین برندهای دنیا 30

 

شکل 2- 10برنداسپانسرها و شرکای تجاری المپیک لندن. 31

 

رده بندی برند لیگ های فوتبال اروپا در سال 2012. 32

 

شکل 2- 12رده بندی برند تیم های باشگاهی فوتبال جهان در سال 2013. 32

 

شکل 2- 13مزایای مدیریت برند. 33

 

سه طبقه بندی اصلی برندهای ورزشی. 35

 

الگوی ارائه شده توسط ننه میر و همکاران(2004) 64

 

شکل 2- 16الگوی تیلور و همکاران(2004) 65

 

شکل 2- 17الگوی یو و دانهتو (2001) 66

 

شکل 2- 18الگوی ارزش ویژه برند خدمات بری (2000) 67

 

الگوی سازنده ارزش ویژه برند. 69

 

شکل 2- 20نمودار ابعاد دانش برند از دیدگاه کلر(1993) 70

 

شکل 1- 21هرم مدیریت استراتژیک برند کلر (2008) 70

 

شکل 2- 22مدل گلدن، مایل و ساتن (1998) 75

 

شکل 2- 23مدل مفرت و بورمن (1996،2002) 78

 

شکل 2- 24مدل مدیریت برند ورزشی شیلهانک (2008) 81

 

شکل 2- 25مدل ساخت ارزش ویژه برند تیم های حرفه ای ورزشی ریچله (2003) 82

 

شکل 1- 26مراحل تبدیل شدن یک باشگاه به برند بین المللی ریچله 2009. 87

 

شکل 2- 27مدل استراتژی مدیریت برند کو (2009) 89

 

 شکل 2- 1: مدل ارزش ویژه برند باشگاه های ورزشی، سرن و آرجین (2011) 91

 

 شکل 2- 2 مدل مدیریت برند ملک اخلاق و همکاران(1390)                                         142

 

 شکل 2- 3عوامل موثر بر درک مشتریان از برند لیگ های ورزشی کانکل 2010                          144

 

شکل 2- 31مدل مفهومی کایناک و همکاران 2008. 150

 

شکل 2-32ارزش ویژه برند خدمات و رفتار خرید مشتریان حسینی و همکاران (1390) 163

 

شکل 3-  1: روند کلی اجرای پژوهش                                                                              163

 

شکل 3-  2: ساختار جامعه و نمونه آماری تحقیق                                                                          172

 

شکل 3- 3 الگوی پیشنهادی گراندد تئوری استراس و کوربن (1990) 177

 

شکل 4- 1: عوامل اثر گذار بر برند باشگاه فوتبال                                                               177

 

شکل 4- 2: محیط درونی اثر گذار بر برند باشگاه                                                                 177

 

شکل 4- 3: رابطه بین عوامل درونی اثر گذار بر برند باشگاه                                                     177

 

شکل 4- 4: محیط درونی اثر گذار بر برند باشگاه                                                                177

 

 شکل 4- 5: اثر محیط بیرونی بر برند باشگاه فوتبال                                                                  177

 

 شکل 4- 6: تاثیر متقابل محیط و باشگاه بر برند باشگاه فوتبال                                                          177

 

 شکل 4- 7 مدل روند ارتقای برند باشگاه فوتبال                                                              177

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جدول ها

 

جدول 2- 1متداولترین مدل عای اندازه گیری ارزش ویژه برند. 50

 

جدول 2- 2معیارهای اندازه گیری ارزش ویژه برند در روش آکر. 63

 

جدول 2- 3عوامل استراتژی مدیریت برند کو (2009) 88

 

جدول 2- 4 عوامل مدل ارزش ویژه برند باشگاه های ورزشی، سرن و آرجین (2011) 90

 

جدول 2- 5فاکتورهای موثر بر وفاداری به نام تجاری گلادن و فانک (2002) 146

 

جدول 2- 6ارزیابی ارزش ویژه برند در تیم ورزشی بوئر و همکاران (2005) 147

 

جدول 2- 7ارزیابی تداعیات تیم ورزشی  راس (2006) 148

 

جدول 2- 8 کاتالیزورهای ساختن هویت برند تیم های ورزشی ریچله (2011) 150

 

جدول 2- 9عناصر نشان دهنده هویت تیم کو 2009. 151

 

جدول 2- 10راه کارهای بین المللی کردن برند تیم های ورزشی ریچله 2008. 165

 

جدول 3- 1: جزئیات مصاحبه های تحقیق                                                                               173

 

جدول 3- 2روشهای افزایش مقبولیت تحقیق پارکر و پیتنی 2009. 175

 

180

 

جد

 

 

 

 

 

2-2-4 ) تولد فوتبال در ایران. 13

 

2-2-5 ) فوتبال ایران و جام ملت های آسیا 13

 

2-2-6 ) فوتبال ایران و جام جهانی فوتبال. 14

 

2 – 2 – 7 ) تعریف ورزش… 14

 

2 – 2 – 8 ) تعریف ورزش قهرمانی.. 14

 

2 – 2 – 9 ) تعریف ورزش فوتبال. 15

 

2 – 2 – 10 ) تعاریف استراتژی.. 15

 

2 – 2– 10 – 1 )  استراتژی به عنوان طرح. 15

 

2 – 2 – 10 – 2 ) استراتژی به عنوان نیرنگ… 15

 

2 – 2 – 10 – 3 ) استراتژی به عنوان الگو. 16

 

2 – 2 – 10 – 4 ) استراتژی به عنوان موقعیت.. 16

 

2 – 2 – 10 – 5 ) استراتژی به عنوان نگرش… 16

 

2 – 2 – 11 ) برنامه ریزی.. 16

 

2-2-11-1 )  برنامه ریزی استراتژیک (جامع) 17

 

2-2-11-2 ) مزیت های برنامه ریزی استراتژیک… 19

 

2-2-12 ) برنامه ریزی عملیاتی.. 20

 

2-2-13 ) ماهیت تصمیمهای راهبردی شامل موارد زیر است: 21

 

2-2-13-1 ) چگونگی شکل گیری راهبرد. 21

 

2-2-13-2 ) طراحی راهبرد به شیوه ی تدوینی.. 22

 

2-2-14 ) مکاتب استراتژی.. 22

 

2-2-15 )  تعریف مدیریت استراتژیک… 24

 

2-2-15-1 )  مراحل مدیریت استراتژیک… 24

 

2-2-16 )  رویکردهای توسعه ی ورزش: 26

 

2-2-17 ) فواید دارا بودن توسعه استراتژی ورزشی.. 27

 

2-2-18 ) دلایل اهمیت ورزش… 28

 

2-2-19 ) منابع انسانی.. 29

 

2-2-20 ) منابع مالی: 30

 

2-2-21 ) فرهنگ ورزش: 31

 

2-2-22 ) توسعه ی علمی و پژوهشی.. 32

 

2-2-23 ) استعداد یابی.. 33

 

2-2-23-1 ) تعریف استعدادیابی.. 33

 

 

 

2-2-23-2 ) تاریخچه ی استعدادیابی.. 33

 

2-2-23-3 ) مزایای استعدادیابی.. 33

 

2-2-23-4) روشهای استعدادیابی.. 34

 

2-2-23-5 ) مراحل استعدادیابی.. 36

 

2-2-23-6 ) معیارهای استعدادیابی.. 40

 

2-3 ) بخش دوم : مروری بر تحقیقات گذشته : 40

 

2-3-1 ) تحقیقات داخل: 40

 

2-3-1-1 ) بررسی علل عدم موفقیت تیم های فوتبال استان قم در مسابقات قهرمانی کشور. 40

 

2-3-1-2 ) بررسی قوت ها و ضعف های تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی فرانسه  (1998) 41

 

2-3-1-3 ) توسعه استراتژیکی ورزش جامعه (سال 1384) : 42

 

2-3-1-4 ) طراحی و تدوین استراتژی توسعه ورزش قهرمانی استان کرمان. 42

 

2-3-1-5 ) طراحی و تدوین راهبرد توسعه ورزش قهرمانی استان سیستان و بلوچستان. 42

 

2-3-1-6 ) طراحی و تدوین استراتژی توسعه ورزش قهرمانی استان گلستان. 43

 

2-3-1-7 ) بررسی وضیعت موجود جمهوری اسلامی ایران و تعیین موقعیت راهبردی فوتبال کشور. 43

 

2-3-1-8 ) تعیین رویکرد مناسب توسعه فوتبال جمهوری اسلامی ایران و مقایسه آن با رویکردهای چند کشور منتخب.. 43

 

2-3-1-9 ) طراحی و تدوین نظام جامع ورزش حرفه ای کشور. 44

 

2-3-1-10 ) طراحی و تدوین راهبرد توسعه ورزش قهرمانی استان کردستان. 45

 

2-3-1-11 ) بررسی وضیعت موجود فناوری اطلاعات و تدوین استراتژی های آن در فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران. 45

 

2-3-1-12) تدوین استراتژی های توسعه ورزش قهرمانی استان زنجان. 45

 

2-3-1-13 ) راهبردهای توسعه نظام ورزش قهرمانی ایران (مظفری 1391 شمسی) 46

 

2-3-2 ) تحقیقات خارج : 47

 

2-3-2-1) استراتژی توسعه ورزش گیلفورد بورو. 47

 

2-3-2-2) سند توسعه ورزش شورای برنت ‌(2000) 47

 

2-3-2-3 ) تحول فوتبال استرالیا 47

 

2-3-2-4 ) پیشرفت های جدید فوتبال هند. 48

 

2-3-2-5 ) استعدادیابی و توسعه فوتبال هند. 49

 

2-3-2-6) استراتژی ورزش ایزلینگتون. 50

 

2-3-2-7) استراتژی توسعه ورزشی در منطقه نورفولک (2002) 51

 

2-3-2-8) استراتژی توسعه ورزشی کارفیلی کانتی (2003) 52

 

2-3-2-9 ) کارآموزهای مدرن در فوتبال حرفه ای انگلستان. 53

 

2-3-2-10 ) توسعه فوتبال و دلایل مهاجرت بازیکنان در آفریقای جنوبی و غنا 54

 

2-3-2-11 ) توسعه استراتژی های جدید در ورزش ها 55

 

2-3-2-12 ) توسعه مهارت تصمیم گیری در فوتبال استرالیا 56

 

2-3-2-13 ) عوامل کاربردی و استراتژیک فوتبال در ایتالیا 57

 

2-3-2-14) استراتژی توسعه ورزش سوئد در سال (2020) 57

 

2-4 ) جمع بندی.. 59

 

فصل سوم:روش اجرای تحقیق

 

3- 1 ) مقدمه. 61

 

3-2 ) روش تحقیق. 61

 

3-3 ) جامعه و نمونه آماری.. 61

 

3-4 ) روش نمونه گیری.. 61

 

3-5 ) روش های گردآوری اطلاعات.. 62

 

3-5-1 ) مطالعات کتابخانه ای.. 62

 

3-5-2 ) پرسشنامه. 62

 

3-5-3 ) مصاحبه. 62

 

3-6 ) استراتژی پژوهش… 63

 

3-7 ) روش سنجش روایی ابزار. 63

 

3-8 ) روش سنجش پایایی ابزار. 63

 

3-9 ) روش تجزیه و تحلیل داده ها 63

 

3-9-1 ) آمار توصیفی : 63

 

3-9-2 ) آزمون مقایسه میانگین : 63

 

3-9-3 ) آزمون فریدمن، کوکران و خی 2 : 63

 

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها

 

4-1 ) مقدمه. 65

 

4-2 ) بررسی اطلاعات شخصی آزمودنی ها (آمارتوصیفی) 65

 

4-2-1 ) بررسی اطلاعات جمع شده درباره سن آزمودنی ها 65

 

4-2-2 ) بررسی اطلاعات جمع شده درباره تحصیلات آزمودنی ها 66

 

4-2-3 ) بررسی اطلاعات جمع شده درباره سابقه خدمت آزمودنی ها 67

 

4-2-4 ) بررسی اطلاعات جمع شده درباره سابقه ورزش آزمودنی ها 68

 

4-3 ) تجزیه وتحلیل آزمون مقایسه میانگین ورزش قهرمانی فوتبال. 70

 

4-3-1 ) نقاط قوت ورزش قهرمانی فوتبال در استان سیستان و بلوچستان: 71

 

4-3-2 ) نقاط ضعف ورزش قهرمانی فوتبال در استان سیستان و بلوچستان. 71

 

4-3-3 ) فرصتهای موجود در زمینه  ورزش قهرمانی فوتبال در استان سیستان و بلوچستان: 72

 

4-3-4 ) تهدیدهای موجود در زمینه  ورزش قهرمانی فوتبال در استان سیستان و بلوچستان: 73

 

4-4 ) تجزیه وتحلیل آزمون فریدمن.. 73

 

4-4-1 ) ماتریس نقاط قوت ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 73

 

4-4-2 ) ماتریس نقاط ضعف ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 75

 

4-4-3 ) ماتریس فرصتهای ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 77

 

4-4-4 ) ماتریس تهدیدهای ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 79

 

4-5 ) تجزیه وتحلیل SWOT. 80

 

4-6 ) ماتریس عوامل داخلی و خارجی ورزش قهرمانی فوتبال  استان  سیستان وبلوچستان. 81

 

4-7 ) ماتریس داخلی و خارجی با استفاده از ماتریس های ارزیابی عوامل داخلی و خارجی ورزش قهرمانی فوتبال. 86

 

4-8 ) استراتژیهای ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 87

 

فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات

 

5-1 ) مقدمه. 90

 

5-2 ) خلاصه تحقیق. 90

 

5-3-1 ) سوالات اصلی.. 91

 

5-3-2 ) سوالهای اختصاصی.. 91

 

5-3-4 ) ماتریس نقاط ضعف، قوت، فرصت و تهدید. 91

 

5-3-5 ) ماتریس عوامل داخلی وخارجی.. 92

 

5-3-6 ) نقاط قوت ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 93

 

5-3-7 ) نقاط ضعف ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 94

 

5-3-8 ) فرصت های موجود در ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 94

 

5-3-9 ) تهدیدهای موجود در ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 95

 

5-4 ) بحث و نتیجه گیری.. 95

 

5-5 ) چشم انداز، ماموریت، اهداف و استراتژی ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 97

 

5-5-1 ) چشم انداز ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 97

 

5-5-2 ) ماموریت ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 97

 

5-5-3 ) اهداف بلند مدت ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 97

 

5-5-4 ) مهمترین راهبرد های اولویت بندی شده ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 98

 

5-5-5 ) سیاست های اجرایی ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 98

 

5-6 ) پیشنهادات برخاسته از تحقیق. 98

 

5-7 ) پیشنهادات برای تحقیقات آتی.. 99

 

منابع و مأخذ. 100

 

ضمائم و پیوست ها 107

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

عنوان                                                                                                                                  صفحه

 

جدول (4 – 1) : توزیع فراوانی درصدی پاسخگویان برحسب سن.. 66

 

جدول (4 – 2) : توزیع فراوانی درصدی پاسخگویان برحسب تحصیلات… 67

 

جدول (4 – 3) : توزیع فراوانی درصدی پاسخگویان برحسب سابقه خدمت… 68

 

جدول (4 – 4): توزیع فراوانی درصدی پاسخگویان برحسب سابقه ورزش… 69

 

جدول (4 – 5) : توزیع فراوانی درصدی پاسخگویان برحسب جنسیت… 70

 

جدول (4 – 6) معنی داری آزمون فریدمن در نقاط قوت ورزش قهرمانی فوتبال. 74

 

جدول (4 – 7) . میانگین رتبه ها در آزمون فریدمن (نقاط قوت ورزش قهرمانی فوتبال). 74

 

جدول (4 – 8).معنی داری آزمون فریدمن در نقاط ضعف ورزش قهرمانی فوتبال. 75

 

جدول (4 – 9) . میانگین رتبه ها در آزمون فریدمن (نقاط ضعف ورزش قهرمانی فوتبال ). 76

 

جدول (4 – 10).معنی داری آزمون فریدمن در زمینه فرصتهای ورزش قهرمانی فوتبال. 78

 

جدول (4 – 11) . میانگین رتبه ها در آزمون فریدمن ( فرصتهای ورزش قهرمانی فوتبال). 79

 

جدول (4 – 12).معنی داری آزمون فریدمن در زمینه تهدیدهای ورزش قهرمانی فوتبال. 80

 

جدول (4 – 13) . میانگین رتبه ها در آزمون فریدمن ( تهدیدهای  ورزش قهرمانی فوتبال). 81

 

جدول (4 – 14) ماتریس ارزیابی عوامل خارجی ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 85

 

جدول (4 – 15) ماتریس ارزیابی عوامل داخلی ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 87

 

جدول (4 – 16) ماتریس نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان. 90

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودار

 

عنوان                                                                                                                                  صفحه

 

نمودار (4 – 1) : نمایش فراوانی درصدی پاسخ گویان بر حسب سن.. 66

 

نمودار (4 – 2) : نمایش فراوانی درصدی پاسخ گویان بر حسب تحصیلات… 67

 

نمودار (4 – 3) : نمایش فراوانی درصدی پاسخ گویان بر حسب سابقه خدمت… 68

 

نمودار (4 – 4) : نمایش فراوانی درصدی پاسخ گویان بر حسب سابقه ورزش… 69

 

نمودار (4 – 5) : نمایش فراوانی درصدی پاسخ گویان بر حسب جنسیت… 70

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

 

عنوان                                                                                                                                  صفحه

 

شکل (2-1): چگونگی تأثیر تحقیق و توسعه بر تولید ناخالص ملی.. 32

 

شکل ( 2- 2 ) : فرآیند استعدادیابی الگوی اول. 37

 

شکل ( 2- 3 ) : فرآیند استعدادیابی الگوی دوم. 38

 

شکل ( 2-4 ) : فرآیند استعدادیابی الگوی سوم. 39

 

شکل (4 – 6 ) ماتریس داخلی و خارجی با استفاده از ماتریس های ارزیابی عوامل داخلی و خارجی ورزش قهرمانی فوتبال. 88

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده

 

هدف از انجام این پژوهش، طراحی و تدوین استراتژی توسعه ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان بود. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر استراتژی توصیفی،از نظر گردآوری اطلاعات میدانی و از نظر شیوه اجرا مطالعه موردی می باشد. جامعه آماری این پژوهش 4545 نفر از رؤسای تربیت بدنی و هیاتهای فوتبال، کارشناسان، خبرگان و اعضای تیمهای استان سیستان و بلوچستان بودند که در زمینه ورزش قهرمانی فوتبال نقش داشته اند و نمونه آماری 351 نفر که با استفاده از جدول مورگان و به طور طبقه ای تصادفی انتخاب شدند.

 

ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته است که روایی آن توسط 5 نفر از خبرگان مدیریت ورزشی و پایایی آن از روش آلفای کرونباخ (945= α ) تایید شده. پرسشنامه مشتمل بر 48 سؤال رتبه بندی شده در زمینه بررسی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان بود. داده های پژوهش با استفاده از آمار توصیفی، آزمون خی دو، آزمون فریدمن و تجزیه تحلیلSWOT مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

 

پس از تجزیه و تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدها و تشکیل ماتریس ارزیابی هریک از عوامل داخلی و خارجی ورزش قهرمانی فوتبال استان، محرز شد که اداره کل ورزش و جوانان و هیات فوتبال استان سیستان و بلوچستان می بایست از استراتژی تهاجمی SO (رشد و ساخت) در مورد ورزش قهرمانی فوتبال استفاده نمایند و در نهایت بر اساس تحلیل های استراتژیک به تدوین برنامه استراتژیک اداره کل ورزش و جوانان و هیات فوتبال استان سیستان و بلوچستان در ورزش قهرمانی فوتبال اقدام شد و بیانیه چشم انداز، مأموریت، اهداف بلندمدت، استراتژی و برنامه های عملیاتی ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان تدوین گردید.

 

یافته های پژوهش نشان می دهد که استان سیستان و بلوچستان با جمعیت حدود 4 میلیون نفری در سال 1392 شمسی؛ تعداد کل ورزشکاران سازمان یافته آن در ورزش قهرمانی فوتبال 4500 نفر و فاقد حتی یک تیم در رقابتهای سطح بالای کشور در این بخش است که این وضعیت نامطلوب نشان دهنده عدم استراتژی توسعه ورزش قهرمانی فوتبال در این استان می باشد؛ لذا می توان با تدوین استراتژی توسعه ورزش قهرمانی فوتبال راهکارهای اجرایی بر پایه تحلیل اطلاعات به دست آمده را جهت توسعه ورزش قهرمانی فوتبال به مسئولان اداره کل ورزش و جوانان و هیات فوتبال استان سیستان و بلوچستان ارائه نمود تا برنامه ریزی و سازماندهی لازم بعمل آید.

 

 

 

واژگان کلیدی :استراتژی، توسعه و ورزش قهرمانی فوتبال

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 – 1 ) مقدمه

 

به طور کلی ورزش در تمام زندگی از اهمیتی زیادی برخوردار است و موجب می شود افراد مکان مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت خود داشته و در تامین سلامت جسمی و روحی آنان تاثیر بسیار زیادی دارد. بسیاری از آثار نامطلوب محیط اجتماعی و اقتصادی، وضع خانوادگی، وراثت و نظایر آن با استفاده از ورزش می تواند کاهش و یا حتی به طور کلی از میان برود. در تعریف منشور اروپا در سال 1992 میلادی ورزش به معنی هر شکلی از فعالیت بدنی است که از طریق مشارکت اتفاقی یا سازماندهی شده به بهبود سلامت بدنی و روحی کمک می کند و ورزش شکل دهنده روابط اجتماعی یا دلیل کسب نتایج در تمامی سطوح رقابتی می- شود(بدری آذرین،1385).

 

فعالیت های ورزشی تاثیر روز افزونی بر فعالیت های گوناگون انسان از جمله فعالیت های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارند، این تاثیر را می توان در قلمرو آموزش و بهداشت نیز به خوبی احساس کرد. ورزش حتی تا عمق نهادهای اجتماعی گوناگون اعم از خانواده، مدرسه، شهرداری و خدمات مربوطه، مؤسسات و بخش های خصوصی رسوخ کرده و با نفوذ در قلب رسانه های بزرگ و همگانی یکی از بزرگترین پدیده های اجتماعی قرن بیستم است (گاستن مارگوته و رن لارن 2000).

 

اجرای طرح های استراتژیک یکی از ضرورت های هر تشکیلات می باشد و تشکیلات تربیت بدنی و ورزش از این قاعده مستثنی نیست و نیازمند یک استراتژی جامع برای رشد و توسعه تشکیلاتی می باشد (رمضانی،1383).

 

با توجه به ارزش و جایگاه ورزش در جمهوری اسلامی ایران و بخصوص ورزش قهرمانی (که متاسفانه، نسبت به ورزش قهرمانی در جهان، پیشرفت شایانی نداشته) نیاز به تحقیق، مطالعه و همچنین تدوین برنامه های مدرن و به روز احساس می شود، که این امر مسئولیت کارشناسان این رشته را سنگین تر و حضور تخصصی تر آنها را طلب می کند. عرصۀ رقابت های جهانی بسیار تنگ است، زیرا دوران روی آوردن به رویکرد های سنتی، موردی، مقطعی و تصادفی دیری سپری شده. به جای آن رویکرد های علمی، فنون و تجارب متراکم و سازمان یافته، برنامه ریزی فرا گیر و رویکرد سیستمی می توان به بهره گیری بهینه و کارا از فرصت ها پرداخت و از تهدیدات رقبا و محیط مصون ماند.

 

ورزش در قرن بیست و یکم با تقاضا ها و محدودیت های بی شماری مواجه است، انتظار برای داشتن جامعه ای سالم و فعالیت های ایمن عمومیت بیشتری یافته. امروزه در صحنه رقابت های حرفه ای، فوتبال از ورزش های متداول و جذاب به ویژه در مدارس و دانشگاه هاست که از درجه پذیرش خاصی برخوردار است و فراگیری این ورزش آسان بوده به طوری که می توان از آن به عنوان یک ابزار تفریحی سالم بهره گرفت(ابراهیم خسرو،1385).

 

با وجود پتانسیل های بالای ورزشی در جمهوری اسلامی ایران که از جمله مهمترین آنها: داشتن جوانان مستعد و توانمند می باشد که متأسفانه ورزش قهرمانی جایگاه اصلی و شایسته خود را به دست نیاورده، لذا برای کسب این جایگاه، توان و تخصص مدیران ورزشی، امری ضروری و اجتناب ناپذیر به نظر می رسد، که این خود، نشانگر ضرورت نقد و مقایسه نقاط قوت و ضعف ورزش کشور با دیگر کشور های جهان، بخصوص کشورهایی که در این زمینه صاحب نام بوده و از قدرت، تخصص و عملکرد بالایی برخوردار هستند، می باشد.

 

برنامه ریزی برای ورزش قهرمانی فوتبال باید در سطح کشور به طور یکسان، پایه ریزی و اجراء شده و تنها به پایتخت محدود نشود، بلکه استانهای غیربرخوردار را نیز شامل شود، تا ورزش کشور بتواند جایگاه خود را ترقی دهد. استان سیستان و بلوچستان از جمله استان های غیربرخوردار کشور می باشد که به جرات می توان گفت از نظر پتانسیل ورزش، در سطح بالایی بوده ولی از جهت طراحی،  اجرای برنامه، تحقیق و مطالعه دچار کمبود می باشد.

 

سطح فوتبال استان از لحاظ طرفداران و پتانسیل های بالا هنوز نتوانسته جایگاه مورد نظر خود را در کشور پیدا کند. لذا برای رشد و توسعه همه جانبه این ورزش ضرورت ایجاد و تدوین استراتژی های مطلوب احساس می شود، بنابراین ضروری است که با تحقیق در زمینه وضع موجود فوتبال و مقایسه آن با وضع مطلوب، زمینه برنامه ریزی راهبردی را برای توسعه این رشته ورزشی ایجاد شود. امید است با بکار گیری دقیق استراتژی هایی که در پایان تحقیق ارائه خواهد شد توسط مسئولین ذیربط زمینه توسعه پایدار این رشته ورزشی در سطح استان فراهم آید.

 

1 – 2 ) بیان مسأله

 

اکثر مردم بر این امر واقف اند که ورزش، بخش مهمی از نحوه زندگی انسان است، ورزش شامل فعالیتهای هر کس با یک منظور و در محیطی متفاوت با محیط روزانه، برای مسابقه، لذت بردن برای کسب برتری، پیشرفت مهارت یا ترکیبی از این ها ست. تربیت بدنی و علوم ورزشی یکی از شاخه های علوم انسانی است، که از جهات مختلف با علوم پایه و علوم تندرستی پیوند یافته، حالا اثر و نقش آن در رابطه با توانبخشی و بهسازی جسمی و روانی افراد جامعه غیر قابل انکار است و در نظام جمهوری اسلامی ایران از جایگاه و منزلت ویژه ای بر خوردار می باشد، مدیریت ورزشی که یکی از شاخه های حوزه دانش تربیت بدنی است، تمام جنبه های مدیریتی در برنامه های مختلف ورزشی را در بر می گیرد، ظهور این قلمرو تخصصی در گسترش مبانی علمی رشته و توسعه و ارتقاء فعالیت های ورزش مؤثر است(شرکت راد سامانه،1384).

 

در ایران ورزش از اهمیت خاصی بر خوردار است، بویژه ورزش قهرمانی که دارای اهمیت بیشتری نسبت به ورزش همگانی دارد. بطور کلی موفقیت بین المللی برای ورزشکاران یک کشور، باعث تقویت وجهه و اعتبار آن کشور در سطح جهان است(هیل ویلیام 1997).

 

فری و استونر (1995) [2] و فرید دیوید (1998) [3]  برنامه ریزی راهبردی را ابزار مدیریتی توانمندی تعریف می کنند که برای کمک به سازمان ها طراحی شده تا آنها به صورت رقابتی خود را با تغییرات پیش بینی شدۀ محیط تطبیق دهند.

 

به ورزش قهرمانی فوتبال اهمیت بیشتری نسبت به دیگر رشته ها داده می شود که به علت جذابیت و پر طرفدار بودن این رشته نسبت به سایر رشته های ورزشی است(محمدی،1384)، ورزش قهرمانی فوتبال جمهوری اسلامی ایران نسبت به کشورهای برزیل، ایتالیا، روسیه، آلمان، آرژانتین، اسپانیا و دیگر کشورهای صاحب قدرت که از این لحاظ در سطح بالایی قرار دارند، جایگاه ارزشمندی ندارد، که این امر نیز در استان سیستان و بلوچستان نسبت به کل کشور نیز مصداق دارد(62و63)، در چند دهه گذشته رقابت بین کشورها برای بالابردن مدالها در رقابتهای بین اللملی شدت بالایی به خود گرفته و این امر منجر شده که دولتها و سازمان های ورزشی در سرتا سر جهان میزان بودجه اختصاصی مربوط به ورزش قهرمانی مخصوصاً رشته فوتبال را افزایش دهند و به منظور موفقیت بین المللی سیستمهای ورزش قهرمانی کشورها شدیداً متجانس و همگن شده اند و همه آنها تقریباً از سیستم واحدی پیروی می کنند(گیلدفورد برو،2000). علی رغم افزایش رقابتها و تجانس سیستمهای ورزش قهرمانی فوتبال، استراتژی مطلوب برای موفقیت بین المللی، ریشه در پروژه های تحقیقاتی دارد و البته این امر در ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان که نسبت به ورزش قهرمانی فوتبال کشور در سطح پایین تری قرار داشته و نیاز به تلاش و پیشرفت بیشتری دارد، نیز صادق است. هر امری که بخواهد پیش بسوی موفقیت رود، نیاز به برنامه ریزی، طراحی و تدوین استراتژی های خاص و نظام مندی دارد و از آنجایی که ورزش قهرمانی فوتبال استان سیستان و بلوچستان با داشتن پتانسیل های بالا در فوتبال جایگاه اصلی خود را در کشور هنوز بدست نیاورده، لذا نیاز به طراحی و تدوین استراتژی برای حل این معضل امری بسیار مهم است، و پرسش اصلی پژوهش حاضر، عبارتست از: (( چه استراتژی هایی باید طراحی و تدوین شود که ورزش قهرمانی فوتبال در استان سیستان و بلوچستان توسعه یابد؟ ))

 

1 – 3 ) اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

 

ارتقاء سطح کمی و کیفی سازمان ها و توسعه بهسازی آنها در سطح خرد و کلان از موضوعات مهم برنامه ریزان توسعه پایدار می باشد. نهاد های ورزشی در کشور بایستی توسط مدیران برنامه ریزی شوند تا زمینه توسعه پایدار آنها همواره ایجاد شود و کلیه نهادهای ورزشی در مقام رقابت با سایر نهادها، بایستی بستر حیات و بقاء خود را همواره برنامه ریزی کنند(الوانی،1376).

 

فوتبال جمهوری اسلامی ایران در سطوح استانی از این قاعده مستثنی نیست، لذا برای توسعه پایدار فوتبال کشور بایستی سراغ برنامه ریزی خرد در سطوح استانی رفت.

 

رونق فوتبال در استان سیستان و بلوچستان گوشه ای از پیشرفت این رشته در کشور می باشد، حلقه های مسیر ترقی این ورزش در این استان به صورت گسسته و ناقص می باشد، بطوریکه بحث استعدادیابی و مراکز و نهادهای حمایت کننده، مسیر ترقی ورزشکاران این رشته از سطوح آماتور تا سطوح بالای مهارتی در برخی موارد مبهم می باشد. وضعیت منابع انسانی درگیر در فوتبال از مربی، داور، پرسنل و غیره کاملأ مشخص نمی باشد و ابعاد فوتبال تفریحی، قهرمانی، آموزشی و حرفه ای به لحاظ برنامه ریزی و سیاستگذاری و مراکز حمایت کننده آنها به وضوح روشن نمی باشد.

 

بحث حمایت کنندگان مالی، امکانات و تجهیزات آن به صورت کمی مشخص نمی باشد و همچنین نحوه سیاست گذاری متمرکز یا غیر متمرکز آن بنا به استعداد بومی و محلی نا معلوم است.

 

بررسی استاندارد ها و نحوه ارزیابی از عملکرد، با تکیه بر شاخص ها به درستی تعیین نشده، حال با توجه به جایگاه فوتبال استان، پژوهش در زمینه شناخت وضع موجود و مقایسه آن با وضع مطلوب و بررسی ملاک ها و معیار های بحرانی در زمینه ترقی بسیار حائز اهمیت است، بنابراین با پژوهش حاضر اطلاعات آماری دقیق و گسترده ای از وضع موجود به دست خواهد آمد و بالطبع مسیر توسعه پایدار فوتبال استان را مشخص خواهد نمود و شاخص های ارزیابی مقطعی و مستمر از روند رشد فوتبال به دست خواهد آمد و استاندارد های ورزش فوتبال استان و همچنین ماموریت نهاد های حمایت کننده استانی معلوم خواهد شد.

 

این پژوهش با تکیه بر مطالعات علمی میتواند یک نمای جامع از وضع کنونی فوتبال استان در نزد سیاست گذاران و برنامه ریزان ورزشی به وجود آورد و با ارائه راهبرد های عملیاتی و اجرای دقیق و صحیح آن از سوی مسئولین بتوان گام های اساسی در مسیر توسعه پایدار این ورزش برداشت، همچنین پیش بینی میشود، نتایج این تحقیق الگویی مناسب برای پیشرفت و توسعه ورزش قهرمانی فوتبال سایر استان های غیربرخوردار باشد.

 

1 – 4 ) اهداف مشخص تحقیق

 

 

1

 

 

تاریخچه فوتسال جهان……………………………………………………………………………………………… 14

 

تاریخچه فوتسال ایران……………………………………………………………………………………………… 15

 

نیازمندی های فیزیولوژیک رشته ورزشی فوتسال…………………………………………………………………………………………… 17

 

توان هوازی در فوتسال…………………………………………………………………………………………… 17

 

توان بی هوازی در فوتسال…………………………………………………………………………………………… 19

 

ضربان قلب در فوتسال…………………………………………………………………………………………… 19

 

اسید لاکتیک در فوتسال…………………………………………………………………………………………… 20

 

آمادگی جسمانی در بازی فوتسال…………………………………………………………………………………………… 20

 

ترکیب بدنی…………………………………………………………………………………………….. 20

 

استقامت………………………………………………………………………………………….. 21

 

قدرت …………………………………………………………………………………………………… 21

 

توان………………………………………………………………………………………………. 22

 

سرعت……………………………………………………………………………………………. 22

 

چابکی……………………………………………………………………………………………. 23

 

انعطاف پذیری……………………………………………………………………………………………. 24

 

عوامل موثر بر توان هوازی…………………………………………………………………………………………… 25

 

وراثت……………………………………………………………………………………………. 25

 

تمرین …………………………………………………………………………………………………… 25

 

برون ده قلبی………………………………………………………………………………………………. 26

 

سن و جنس…………………………………………………………………………………………….. 26

 

ترکیب بدن………………………………………………………………………………………………. 26

 

ارتفاع…………………………………………………………………………………………….. 27

 

درصد توزیع تارهای عضلانی………………………………………………………………………………………….. 28

 

روش های ارزیابی عملکرد هوازی……………………………………………………………………………………………. 28

 

روایی ، پایایی و ویژگی آزمون های هوازی……………………………………………………………………………………………. 30

 

روایی آزمون…………………………………………………………………………………………….. 30

 

پایایی آزمون…………………………………………………………………………………………….. 31

 

ویژگی ازمون…………………………………………………………………………………………….. 32

 

ادبیات و پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 33

 

تحقیق های انجام شده در داخل کشور…………………………………………………………………………………………….. 33

 

تحقیق های انجام شده در خارج از کشور…………………………………………………………………………………………….. 34

 

 

نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………….. 36

 

« فصل سوم: روش تحقیق »

 

مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 38

 

جامعه و نمونه آماری…………………………………………………………………………………………….. 38

 

متغیرهای تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 39

 

روش اجرای تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 39

 

ابزار و چگونگی جمع آوری اطلاعات………………………………………………………………………………………….. 39

 

چگونگی طراحی آزمون…………………………………………………………………………………………….. 39

 

آزمون طراحی شده………………………………………………………………………………………………. 41

 

آزمون فزاینده آزمایشگاهی………………………………………………………………………………………. 42

 

اندازه گیری ضربان قلب……………………………………………………………………………………………… 43

 

اندازه گیری لاکتات خون…………………………………………………………………………………………….. 43

 

روش های آماری تحقیق……………………………………………………………………………………………. 43

 

« فصل چهارم: یافته های آماری »

 

مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 44

 

شاخص های اندازه گیری…………………………………………………………………………………………….. 44

 

تحلیل آماری یافته های تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 45

 

آزمون فرضیه ها………………………………………………………………………………………………… 45

 

 

 

« فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری »

 

مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 51

 

خلاصه…………………………………………………………………………………………… 51

 

بحث و نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………….. 53

 

پیشنهادهای اجرایی تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 56

 

پیشنهادهای پژوهشی برگرفته از تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 56

 

منابع……………………………………………………………………………………………… 57

 

« فهرست جداول»

 

جدول 1-3توصیف ویژگیهای آزمودنیها………………………………………………………………………………………….. 38

 

جدول 1-4 توصیف متغیرهای تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 44

 

جدول 2-4 نتایج تی همبسته بین ضربان قلب بیشینه بلافاصله پس از آزمون آزمایشگاهی و آزمون طراحی شده………………………………………………………………………………………………. 48

 

جدول 3-4 نتایج تی همبسته  بین لاکتات خون 2 دقیقه پس از آزمون آزمایشگاهی و آزمون طراحی شده………………………………………………………………………………………………. 48

 

جدول4-4 نتایج آزمون ICC مسافت به دست آمده از آزمون طراحی شده بعد از دو مرتبه اجرای آن………………………………………………………………………………………………… 49

 

جدول 5-4 نتایج آزمون ICC ضربان قلب بیشینه به دست آمده از آزمون طراحی شده بعد از دو مرتبه اجرای آن………………………………………………………………………………………………… 50

 

جدول6 – 4 نتایج آزمون ICC لاکتات خون به دست آمده از آزمون طراحی شده بعد از دو مرتبه اجرای آن………………………………………………………………………………………………… 50

 

« فهرست نمودارها»

 

نمودار 1- 4 نمودار خط برازش حداکثر اکسیژن مصرفی و مسافت طی شده………………………………………………………………………………………………. 45

 

نمودار2- 4 نمودار خط برازش ضربان قلب بیشینه  بلافاصله  پس از هر دو آزمون…………………………………………………………………………………………….. 46

 

نمودار3- 4 نمودار خط برازش لاکتات خون  دو قیقه پس از هر دو آزمون…………………………………………………………………………………………….. 47

 

« فهرست شکل ها»

 

شکل 1- 3 مسیر حرکت آزمودنی در آزمون طراحی شده………………………………………………………………………………………………. 41

 

« پیوست»

 

پیوست 1 نتایج آزمون کلموگراف- اسمیرنف…………………………………………………………………………………………. 67

 

پیوست 2 فرم ثبت اطلاعات آزمودنی ها………………………………………………………………………………………………… 68

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

 

هدف کلی از سنجش و اندازه گیری در تربیت بدنی وعلوم ورزشی، شناخت معلم یا مربی از پیشرفت دانش آموزان و یا ورزشکاران در مراحل مختلف تدریس، آموزش و تمرین و همچنین قضاوت عادلانه در خصوص اجرای  آن است(32،16).

 

برای اندازه گیری و ارزشیابی استعدادها و توانایی های افراد به آزمون نیاز است. هر آزمون برای اندازه گیری یک عامل یا ویژگی خاص به کار می رود و هر یک از این آزمون ها بر اساس هدف ویژه ای طراحی و برای اندازه گیری متغیر معینی روایی و پایایی دارند(19). از طرف دیگر، هر رشته ورزشی از حرکات و قابلیت های بسیاری تشکیل شده است که بعضی از آن ها جزء اصول اولیه یا پایه ای آن ورزش به حساب می آیند و بعضی دیگر اهمیت کمتری دارند. در نتیجه فردی که قصد استفاده یا ساخت یک آزمون ورزشی را دارد، می بایست به این امر که  «چه چیزی را می خواهد اندازه گیری کند ؟»  توجه داشته باشد(39).

 

یکی از آزمون های متداول در اکثر رشته های ورزشی اندازه گیری حداکثر اکسیژن مصرفی است. در حقیقت اندازه گیری آزمایشگاهی حداکثر اکسیژن مصرفی را می توان به طور کلی دقیق ترین اندازه گیری  توان هوازی بحساب آورد(17).دراین راستا پروتکل های بروس، کاتوس، بالک – ویر، الستاد، یوسف سام، مک هنریو استانفورد  ازجمله آزمون های آزمایشگاهی به حساب می آیند(41). به هرحال با توجه به اینکه روش های معتبر آزمایشگاهی جهت اندازه گیری شاخص های مد نظر در اختیار تمام مربیان و ورزشکاران نمی باشد و نیز به دلیل کمبود تجهیزات آزمایشگاهی و پرهزینه و پیچیده بودن آن ها و از همه مهمتر نداشتن اصل ویژگی تمرین، بکارگیری آزمون های میدانی هوازی برای مربیان ضروری است. به همین دلیل همواره تلاش می شودآزمون هایی ابداع شود که علاوه بر جنبه های علمی و کاربردی آن در محیط واقعی ورزش، روایی و اعتبار لازم را نیز داشته باشد(96،25 ،6، 2). در این راستا، اولین آزمون هوازی میدانی توسط کوپر معرفی شد(21)و در حال حاضر آزمون پیسریا شاتل ران در صدر فهرست آزمون های هوازی میدانی است که در سطح گسترده ای در مورد ورزشکاران و غیر ورزشکاران مورد استفاده قرار می گیرد(17).

 

طبق اصل ویژگی تمرین، برنامه تمرینی باید به دستگاه های فیزیولوژیکی که برای عملکرد ورزشی بهینه اهمیت دارند، فشار وارد کند تا بتوان به سازگاری های ویژه تمرین دست یافت. همچنین برای اندازه گیری نوع عوامل فیزیولوژیکی که بهبود یافته اند، به آزمون هایی مناسب با نوع تمرین و نوع رشته ورزشی نیاز است، در نتیجه موضوع ویژگی آزمون، به ویژه در مورد ورزشکاران کاملاً آماده، اهمیت زیادی دارد(18). قطعاً رشته ورزشی فوتسال هم از این قائده مستثنی نیست، اما آزمون های هوازی که تا کنون در این رشته معرفی شده اند، فاقد الگوها و مهارت های فوتسال هستند. بنابراین با طراحی آزمونی که از نظردستگاههای انرژی، شیوه تمرین، الگوهای حرکتی و گروههای عضلانی فعال در رشته فوتسال، ویژه و دارای روایی کافی باشد، می توان اندازه گیری های فیزیولوژیکی دقیق تری را انجام داد(96، 25).

 

1-1. بیان مسئله

 

سنجش آمادگی جسمانی ورزشکاران از طریق اندازه گیری های حداکثر اکسیژن مصرفی، ظرفیت و توان بی هوازی، سرعت و قدرت وضوعی است که در اغلب تحقیقات ورزشی مورد توجه قرار گرفته است واهمیت هر کدام از این عوامل در رشته های مختلف ورزشی به ماهیت رشته مورد نظر بستگی دارد(2،8،18،75). ورزش فوتسال شامل وهله های منقطع و باشدت بالاست  که درهر 28/3 ثانیه یک حرکت تغییر می کند(61، 54) و تکرار توان و سرعت برای مدت زمان طولانی است، بنابراین ارزیابی عملکرد استقامتی از طریق اندازه گیری حداکثراکسیژن مصرفی در فوتسال توجه ویژه ای را به خود معطوف داشته است.

 

اندازه گیری آزمایشگاهی حداکثر اکسیژن مصرفی را می توان به طور کلی، دقیق ترین اندازه گیری  توان هوازی بحساب آورد(17). از نظر تاریخی آزمون نوارگردان بالک (1952) اولین آزمون موفق برای اندازه گیری حداکثر اکسیژن مصرفی بود که سپس با معرفی ازمون های مشابه به آزمون های درجه بندی شده (GXT)معروف شدند(54). در حقیقت کار بالک راه را برای اندازه گیری های پیچیده ی آزمایشگاهی توان هوازی هموار نمود و به دنبال آن پروتکل های استاندارد مختلف بیشینه(GXT) و زیر بیشینه برروی نوارگردان و چرخ کارسنج ازجمله پروتکل های بروس، کاتوس بالک – ویر، الستاد، یوسف سام، مک هنری، استانفور و ناتون توسعه یافت(41). این آزمون ها به طور گسترده ای در محیط های پژوهشی و بالینی مورد استفاده قرار می گیرند. به هرحال باوجود پایایی و روایی فوق العاده خوب درآزمون هایGXT به دلیل استفاده از تجهیزات گران قیمت آزمایشگاهی برای اندازه گیری گازهای تنفسی و در برخی موارد به دلیل عدم سازگاری با الگوهای تمرینی ورزش مورد نظر، توسط مربیان و ورزشکاران کمتر مورد استفاده قرار می گیرند(17).

 

ازطرف دیگراصل ویژگی آزمون در گزینش ورزشکاران، شناخت نسبتاً دقیقی ازقابلیت های فردی در دسترس مربیان می گذارد و بکار گیری این آزمون ها امکان می دهد تا ورزشکارانی با خصوصیات فیزیولوژیکی غالب در رشته های خاص گزینش شوند(19،32). برای مثال در رشته فوتسال مربی باید فاکتورهای مورد نیاز را شناخته و چگونگی افزایش و تقویت آنها را بداند تا بتواند بازیکنان خود را به سطح بالاتری ارتقا دهد (19)، یکی از این عوامل توان هوازی است(24).

 

باربروآلوارز و همکاران در سال 2005 برای اولین بار آزمونFIET را به منظور ارزیابی توان هوازی بازیکنان فوتسال و توانایی آن ها در اجرای تمرینات منقطع با شدت بالا طراحی کردند(44). بدنبال آن در سال 2010 کاستگنا و همکارانآزمونFIET را با آزمون بیشینه نوارگردان از لحاظ vo2max، لاکتات، ضربان قلب اوج ومسافت طی شده مقایسه کردند.vo2peak  بدست آمده از آزمون FIET  بطور معناداری از VO2max  بدست آمده از آزمون نوارگردان کمتر بود، اما بین ضربان قلب اوج تفاوتی وجود نداشت(54).

 

به هر حال آزمون FIET ترکیبی از آزمون شاتل ران و یو-یو بوده و در آن از حرکات فوتسال و کار با توپ استفاده نشده است، بنابراین به نظر می رسد با طراحی آزمونی که از نظر فیزیولوژیکی (حداکثر اکسیژن مصرفی، وضربان قلب و لاکتات) شبیه آزمون فزاینده آزمایشگاه ( گاز آنالایزر ) واز نظر الگوی حرکتی و زمانی شبیه به بازی فوتسال باشد، بتوان، توان هوازی بازیکنان فوتسال را بصورت کاربردی ترسنجید، لذا این تحقیق در نظر دارد آزمونی میدانی را برای اندازه گیری توان هوازی طراحی وروایی و پایایی آن را مورد بررسی قرار دهد.

 

2-1. ضرورت و اهمیت تحقیق

 

فوتسال، ورزش هیجان انگیز و با تحرکی است که امروزه از جایگاه ویژه ای برخوردار است. بازیکنان فوتسال با توجه به ماهیت این ورزش و محیطی که بازی در آن انجام می شود، از شرایط جسمانی ویژه ای برخوردار هستند، بنابراین تمرین باید با توجه به شرایط انفرادی، سطح توانایی های هر یک از شرکت کنندگان ونیازهای ضروری در مسابقه طراحی شود(33،43).

 

ورزشکاران برای دستیابی به اوج اجرای ورزشی مجبور به بالا بردن  سطح هماهنگی، استقامت، قدرت، توان، چابکی و سرعت هستند(32، 14). بیشتر دانشمندان علوم ورزشی و مربیان اعتقاد دارند که سطح بالای آمادگی هوازی، پیش نیازی برای عملکرد بی هوازی بالا هنگام فعالیت های متناوب طولانی به شمار می رود(14،26) علاوه بر این، ورزشکاران ورزش های تناوبی، معمولا هنگام تمرین های پیش از فصل مسابقه، از دوهای استقامت طولانی مدت برای بهبود توان هوازی استفاده می کنند (76، 14). در فوتسال نیز داشتن سطح مناسبی از توان هوازی می تواند در بازگشت به حالت اولیه بازیکنان در فاصله های استراحت موثرباشد. ماهیت تناوبی فعالیت های بازی فوتسال ایجاب می کند که بازیکنان، آمادگی هوازی بالایی داشته باشند. داشتن این ویژگی اگر با راهبرد های مناسب بازی همراه شود، می تواند خستگی را به تاخیر  بیاندازد.

 

در رابطه با توان هوازی، تحقیقات بسیاری انجام شده و روش های آزمایشگاهی  فراوانی برای اندازه گیری آن ارایه شده است، از طر فی در قلمرو علوم ورزشی، علم ارزیابی دستخوش تغییر رو به رشد بوده است. در حقیقت امروزه، آزمون های میدانی، جایگزین روش های پیچیده و پر هزینه آزمایشگاهی شده است و از این رو روایی و پایایی آزمون ها به ویژه آزمون های میدانی اهمیت ویژه داشته است و همواره تلاش می شود، آزمون هایی ابداع شود که علاوه بر جنبه علمی و کاربردی آن، روایی وپایایی لازم را نیز داشته باشد(29،49).

 

به هرحال تا کنون آزمون توپی که از لحاظ الگوهای حرکتی شبیه به فوتسال باشد برای اندازه گیری توان هوازی ویژه این رشته مورد مطالعه و آزمایش قرار نگرفته است. با طراحی چنین آزمونی که اعتبار وپایایی آن نیزتـأیید شود، مربیان این رشته ورزشی خواهند توانست ارزیابی خوبی از میزان آمادگی هوازی ورزشکاران خود به عمل آورند.

 

3-1. اهداف تحقیق

 

1-3-1. هدف کلی:

 

طراحی و تعیین روایی و پایایی آزمون ویژه توان هوازی بازیکنان زن فوتسال

 

2-3-1. اهداف اختصاصی: 

 

1)تعیین میزان همبستگی شاخص توان هوازی در آزمون طراحی شده و تجزیه وتحلیل گازهای تنفسی

 

2)تعیین میزان همبستگی بین نتایج آزمون طراحی شده وتجزیه تحلیل گازهای تنفسی در اندازه گیری متغیرفیزیولوژیکی ضربان قلب بازیکنان فوتسال

 

3)تعیین میزان همبستگی بین نتایج آزمون طراحی شده و تجزیه تحلیل گازهای تنفسی در اندازه گیری متغیرفیزیولوژیکی لاکتات بازیکنان فوتسال

 

4)بررسی اختلاف بین نتایج آزمون طراحی شده و تجزیه تحلیل گازهای تنفسی دراندازه گیری متغیرفیزیولوژیکی ضربان قلب  بازیکنان فوتسال

 

5)بررسی اختلاف بین نتایج آزمون طراحی شده و تجزیه تحلیل گازهای تنفسی دراندازه گیری متغیرفیزیولوژیکی لاکتات بازیکنان فوتسال

 

6) 

 

 

1-7- قلمرو تحقیق: 6

 

1-8- محدودیتهای تحقیق: 6

 

1-8-1- محدودیت های کنترل شده. 6

 

1-8-2- محدودیت های خارج از کنترل محقق: 7

 

1-9- تعریف واژگان: 7

 

 

 

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

 

2-1- مقدمه: 9

 

2-2- مبانی نظری تحقیق.. 9

 

2-2-1- مشارکت در ورزش: 9

 

2-2-2- نظریه های مربوط به گرایش…. 12

 

2-2-2-1-نظریه فیش باین و آیزن: 12

 

2-2-2-2- نظریه ساپ و هارود: 12

 

2-2-2-3- نظریه تزیشه و کرمکا: 13

 

2-2-3- نظریه های موجود در زمینه مشارکت… 13

 

2-1-3-1- پارادایم واقعیت اجتماعی.. 13

 

2-2-3-2- سرمایه اجتماعی: 13

 

2-2-3-3- سرمایه اقتصادی: 16

 

2-2-3-4- پارادایم رفتار اجتماعی.. 18

 

2-2-3-5- الگوی تبیینی اختیار عاقلانه. 18

 

2-2-3-6- نظریه مبادله: 19

 

2-2-3-7- ویژگی های شخصیتی.. 20

 

2-2-3-8- نظریه بیگانگی: 20

 

2-2-3-9-  نظریه خود اثربخشی: 20

 

2-2-3-10- نظریه سازگاری شناختی: 21

 

2-2-4- نظریه های تفریحات سالم.. 21

 

2-2-5- مشارکت ورزشی.. 23

 

2-2-5-1- فضای روحی موجود در خانواده. 26

 

2-2-5-2-وضع موفقیت اجتماعی – اقتصادی خانواده. 27

 

2-2-5-3- اثر مدرسه در رشد مشارکت جویی.. 27

 

2-2-5-4- اثر همسالان در رشد مشارکت جویی.. 28

 

 

 

2-2-5-5- اثر اجتماع. 29

 

2-2-5-6- انگیزه های مشارکت جویی در نظریات مختلف روانشناسی.. 30

 

2-2-6- فوائد ورزش…. 32

 

2-2-6-1- ورزش و سلامت جسمانی.. 32

 

2-2-6-2- فواید روانی ورزش…. 33

 

2-2-6-3- ورزش و کیفیت خواب… 34

 

2-2-6-4- ورزش و کارکرد اجتماعی.. 34

 

2-2-6-5- جلوگیری از آسیبها و انحرافات اجتماعی.. 35

 

2-2-6-6- نقش ورزش در کاهش  هزینه های درمانی: 36

 

2-2-7- زنان و ورزش: 37

 

2-2-7-1- تاریخچه ورزش زنان: 37

 

2-2-7-2- مقایسه ورزش زنان و مردان: 38

 

2-2-7-3- ورزش زنان:آری یا نه؟. 38

 

2-2-8- ورزش دختران.. 39

 

2-2-8-1- الگوهای مشارکت ورزشی دختران در فعالیت بدنی و ورزش: 39

 

2-2-8-2- فوائد مشارکت ورزشی دختران.. 40

 

2-2-8-3- فوائد تحصیلی و آموزشی: 41

 

2-2-8-4- سلامت جنسی: 41

 

2-2-8-5- مشمولیت اجتماعی: 42

 

2-2-9- عوامل اثرگذار بر مشارکت دختران در فعالیت بدنی: 43

 

2-3- مروری بر تحقیقات انجام شده. 46

 

2-3-1- تحقیقات داخلی : 46

 

2-3-2- تحقیقات خارجی : 50

 

2-4- نتیجه گیری فصل دوم. 55

 

 

 

فصل سوم: روش شناسی تحقیق

 

3-1- مقدمه. 58

 

3-2-نوع و روش تحقیق.. 58

 

3-3- جامعه و نمونه آماری: 58

 

3-4- ابزار مورد استفاده: 58

 

3-5- روش اجرا: 60

 

3-6- روش تجزیه و تحلیل دادهها: 60

 

 

 

فصل چهارم: یافته های تحقیق

 

4-1- مقدمه. 62

 

4-2- توصیف آماری داده‌ها 62

 

4-2-1-  مدل سازی تحقیق و تحلیل عاملی مدل های اندازه گیری.. 64

 

4-2-2-تحلیل عاملی مدل اندازه گیری خود کارآمدی فعالیت جسمانی.. 64

 

4-2-3-تحلیل عاملی مدل اندازه گیری حمایت اجتماعی.. 65

 

4-2-4- تحلیل عاملی مدل اندازه گیری عوامل محیطی.. 67

 

4-3-  آزمون فرضیه های تحقیق.. 67

 

 

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

 

5-1-مقدمه. 71

 

5-2- چکیده تحقیق.. 71

 

5-3- بحث و نتیجه گیری.. 71

 

5-4- نتیجه گیری کلی.. 74

 

5-5-پیشنهادات برخاسته از تحقیق.. 75

 

5-5-1-پیشنهادات کاربردی.. 75

 

5-5-2-پیشنهادات برای  پژوهش های آینده. 75

 

منابع 77

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

 

شکل                                                                                                                                          صفحه

 

 

 

شکل 1-1 مدل مفهومی و فرضیه های تحقیق.. 6

 

شکل 2-1 مدل هرمی موانع سه گانه مشارکت از نظر کراوفود و همکاران ( 1991 ) 25

 

شکل 4-1- تحلیل عاملی مدل خودکارآمدی.. 65

 

شکل 4-2-  تحلیل عاملی سوالات حمایت اجتماعی.. 66

 

شکل 4-3- تحلیل عاملی سوالات محیط… 67

 

شکل 4-4- مدل معادلات ساختاری در حالت تخمین استاندارد. 69

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

جدول                                                                                                                                         صفحه

 

 

 

جدول 2-1-  طبقه بندی کانیون از گونه های مشارکت در ورزش( به نقل از ادواردز،1973) 11

 

جدول 2-2- فاکتورهای اثرگذار بر مشارکت ورزشی دختران(اقتباس از سالیس، 1995). 43

 

جدول 3-1-ویژگیهای روانسنجی تحلیل عامل اکتشافی و یایایی درونی متغیر های برون زای(مستقل) تحقیق.. 59

 

جدول 4-1- میانگین و انحراف معیار سن آزمودنی ها 62

 

جدول 4-2- میانگین و انحراف معیار ویژگی های جسمانی آزمودنی ها 62

 

جدول 4-3- آماره های توصیفی متغیر های پژوهش (میانگین، انحراف معیار و ضرایب همبستگی دوسویه) 63

 

جدول 4-4- نتایج تحلیل عامل تائیدی برای متغیر خود کار آمدی فعالیت جسمانی.. 65

 

جدول 4-5- نتایج تحلیل عامل تائیدی برای متغیر حمایت اجتماعی.. 66

 

جدول 4-6 -نتایج تحلیل عامل تائیدی برای متغیرعوامل محیطی.. 67

 

جدول 4-7- آزمون فرضیه اول تحقیق.. 68

 

جدول 4-8 -آزمون فرضیه دوم تحقیق.. 68

 

جدول 4-9- آزمون فرضیه سوم تحقیق.. 68

 

جدول 4-10- آزمون فرضیه چهارم تحقیق.. 69

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

طرح تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1- مقدمه:

 

فعالیت جسمانی یکی از ابعاد سبک زندگی سالم است و خطر بیماری قلبی و عروقی، برخی سرطان‌ها و دیابت نوع ٢ را کاهش می‌دهد (واربورتون و همکاران، 2006). ورزش و فعالیت جسمانی در گروه‌های مختلف جامعه و به‌خصوص در نوجوانان تأثیرات مثبت و مزایایی نظیر پیشگیری از افزایش وزن، چاقی و بیماری‌های ناشی از آن، پیشگیری و کنترل بیماری‌هایی چون فشارخون، بیماری‌های قلبی و عروقی، دیابت و افسردگی دارد (پوسکار و همکاران، 1999). همچنین می‌تواند موجب پیشگیری از گرایش نوجوانان به سمت تفریحات ناسالم، بزهکاری، اعتیاد و کاهش استرس شده و اعتماد به نفس در نوجوانان را افزایش دهد (کرک­کالدی و همکاران، 2002). سازمان جهانی بهداشت یکی از اهداف مردم سالم تا سال 2010 را فعالیت جسمانی ذکر کرده است (گروه سلامتی و خدمات انسانی آمریکا، 2000).

 

رشد عادات مفید بهداشتی در طی کودکی و شروع نوجوانی بسیار با اهمیت است، زیرا ایجاد رفتارهای بهداشتی در این دوران رشد، نسبت به دوره بعدی آسان‌تر است (لورز و همکاران، 2003). عادات خوب بهداشتی فراگرفته‌شده به‌وسیله نوجوانان می‌تواند یک اثر طولانی‌مدت در سلامتی آن‌ها داشته باشد، زیرا رفتارهایی که در نوجوانی شروع می‌شوند تمایل به ادامه در بزرگسالی را نیز دارند (ماهون و همکاران،2002).

 

ورزش زنان، امروزه به عنوان یکی از موضوعات اساسی در حیطه ورزش مطرح است. این مسئله به دلیل ویژگی جسمانی زنان است. تحقیقات نشان داده است که پرداختن به ورزش و فعالیت های بدنی در زنان، تاثیر عمیقی بر دوران بارداری، شیردهی و همچنین سلامتی در دوران کهنسالی خواهد گذاشت. با وجود نقش مهم ورزش در سلامت زنان، هنوز جامعه ایران به اهمیت و ضرورت ورزش در بین دختران که مادران آینده جامعه محسوب می شوند و سلامت افراد جامعه آینده در گرو سلامتی آنان است، پی نبرده است. به عبارت دیگر، عدم تحرک جسمانی دختران و بانوان یعنی محروم شدن بخش مهم جامعه از سلامتی و بهداشت جسمانی و روانی، شادابی و کارایی لازم که بی شک لطمه های جبران ناپذیری برای کل جامعه به

 

 

 

دنبال خواهد داشت. بنابراین ضرورت دارد تا شرایط و زمینه های لازم را برای حضور بیشتر و فعالانه زنان در عرصه ورزش فراهم شود. در این راستا باید با بررسی های اولیه، مسائل و مشکلات موجود در این راه شناسایی و با رفع این موانع گام مؤثری در ارتقای سطح ورزش زنان برداشته شود(میرغفوری،صیادی تورانلو و میرفخرالدینی، 1388).

 

 

 

1-2- بیان مسئله:

 

منافع روانی و اجتماعی فعالیت جسمانی در تحقیقات مختلف به طور روشن بیان شده است.  فعالیت جسمانی یک مفهوم قابل دستیابی برای اکثریت افراد جامعه به منظوررسیدن به زندگی سالمتر است . افراد می­توانند کیفیت زندگیشان را از طریق تداوم فعالیت جسمانی منظم و با انجام فعالیت­های متوسط تا شدید ارتقاء و بهبود بخشند. غیرفعالی یا بی حرکتی یک عامل خطر برای تعدادی از بیماری ها شامل بیماری های قلبی عروقی، سکته های مغزی، سرطان کولون، سرطان سینه، دیابت نوع 2 ، فشار خون بالا و مشکلات بهداشت روانی است( سالیس و همکاران، 2000).

 

مراکز آموزشی، مدارس و دانشگاه ها مکان های بالقوه و بستر های مناسبی برای اجرای برنامه ها جهت ارتقاء رفتارهای فعالیت جسمانی در سراسر طول عمر می باشند، از طرف دیگر دوره نوجوانی، دوره رشد و شکل گیری اعتقادات و عملکردهای سلامتی است و باید همواره به گونه ای عمل کرد که از شیوه زندگی سالم وعوامل مؤثر بر آن حمایت گردد( والاس و همکاران، 2000). فعالیت فیزیکی منظم و ورزش در نوجوانان، و لذت و جذابیت متعاقب آن موجب پیشگیری از انحرافات اجتماعی، تبهکاری­ها، بزهکاری، رفتارهای مخاطره­آمیز واعتیاد، و تفریحات ناسالم در آنان می­گردد (کن و همکاران، 2000).

 

فعالیت جسمانی به طور چشمگیری در دوره نوجوانی کاهش پیدا می‏کند، علاوه بر این، این کاهش‏ها در دختران در مقایسه با پسران شدت بیشتری را نشان می‏دهد(گروه سلامت و خدمات انسانی آمریکا، 1996). سطح فعالیت جسمانی با انجام مداخلات رفتاری قابل اصلاح و تغییر است، در حال حاضر ضرورت انجام مداخلات مؤثردر فعالیت جسمانی وجود دارد، چرا که پنجاه درصد از افرادی که برنامه فعالیت جسمانی را شروع کرده­اند در طول شش ماه بعداز آن فعالیت جسمانی شان متوقف می شود. عوامل نفوذکننده در سبک زندگی فعال جسمانی و چگونگی پذیرش فعالیت جسمانی و بقا و تداوم آن بطور کامل شناخته نشده­اند، شناسایی و معرفی چنین متغیرهایی می تواند کمک به توسعه تداخلات و برنامه های مؤثرتر برای افزایش هر دو وضعیت­، اتخاذ فعالیت جسمانی، و پذیرش و تداوم آن برای جمعیت های نوجوان باشد(والاس وهمکاران، 2000). جهت درک سطوح فعالیت جسمانی در بین اشخاص، محققین مختلف تعدادی متغیرهای ارتقا دهنده سطوح فعالیت جسمانی را شناسایی نموده­اند. این متغیرها شامل متغیرهای دموگرافیک، شناختی، رفتاری، محیط اجتماعی و محیط فیزیکی هستند.(براون، 2005).

 

مسئله اصلی در تحقیقات و برنامه‏های فعالیت جسمانی شناخت دقیق عوامل مؤثر روانی، اجتماعی و محیطی مرتبط با فعالیت جسمانی است و این شناخت می‏تواند در مداخلات رفتاری، منجر به برنامه­ریزی دقیق برای افزایش رفتارهای فعال جسمانی گردد. تحقیقات نشان داده است که عوامل موثر در مشارکت و موانع زمینه­ساز عدم مشارکت در میان گروه­های سنی، جنسیتی، و طبقاتی مختلف متفاوت است(فان­درهورست و همکاران، 2010). سوالی که مطرح می­شود این است که کدام عوامل روانی، اجتماعی و محیطی موثر با میزان فعالیت جسمانی دانش­آموزان دختر در شهر ارومیه  مرتبطند؟ و کدام عوامل تاثیر بیشتری دارند؟

 

به همین دلیل هدف تحقیق حاضر تعیین « عوامل روانی، اجتماعی و محیطی اثرگذار بر فعالیت جسمانی دانش­آموزان دختر مقطع متوسطه شهر ارومیه» می­باشد.

 

 

 

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق:

 

ورزش و اوقات فراغت از نهاد­های اجتماعی ثانویه محسوب می شود و در کنار نهاد­های اولیه مانند خانواده و آموزش و پرورش دارای کارکردهای بسیاری است تا جائی که برخی تمدن فعلی را تمدن فراغت نامیده اند. بنابراین امروزه ورزش، به حدی از گسترش و توسعه رسیده است که از سوی کارشناسان به عنوان« جهان کوچک در جامعه» قلمداد می شود. به اعتقاد صاحب نظران ورزش، ارزش ها، ساختار و نیروی محرکه جامعه را نشان می دهد و ویژگی های اجتماعی را منعکس می سازد(عبدلی،1386). به همین دلیل برخی از پژوهش گران بر این عقیده اند که ورزش آیینه جامعه است و ساختار های ورزشی ، ساختار های دیگر جامعه مانند ساختار اقتصادی و سیاسی را که مردان از آن سودی می برند، منعکس می کنند. زنان و مردان در فرآیند جامعه پذیری از طریق ورزش با نوعی دنیای مردانه و زنانه در این زمینه مواجه می شوند(هولند و اوگلزبی، 1979). همچنین از طریق ورزش می توان درباره سطح پیشرفت اجتماعی و اقتصادی یک جامعه قضاوت کرد، زیرا پیشرفت و توسعه­ی ورزش به عوامل اجتماعی- فرهنگی حاکم بر جامعه وابسته است(عبدلی،1386). ورزش به عنوان یکی از نهادهای ثانویه جامعه ی­مدرن، کارکردهایی چون سلامت، تفریح، هویت یابی، رفاه اقتصادی و… به همراه دارد. جوامع جدید بیش از هر زمانی به ورزش نیاز دارند زیرا جامعه­ی سالم نیازمند نیروهای سالم و با نشاط است. ورزش مانند سایر پدیده ها در جامعه تحت تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی قرار دارد و برخی محققان ورزش را یک امر فرهنگی و زبان مشترکی برای برقراری ارتباطات جهانی می دانند(لیکر،2002). فرصت های زنان در حوزه ورزش قابل مقایسه با مردان نیست، به همین دلیل یکی از اساسی ترین موضوعات مطرح در جامعه شناسی ورزش شناخت علل مشارکت پائین بانوان در فعالیت های ورزشی و عوامل تأثیر گذار بر آن است: به دلایل فراوانی که اغلب آن ها فرهنگی- اجتماعی هستند، زن در طول تاریخ فرصت کافی پیدا نکرده است تا شایستگی خود را برای مشارکت فعال در ورزش به اثبات رساند، زیرا مرزهایی در برابر زن نهاده شده که این مرزها را نقش های اجتماعی او، به عنوان موجود مؤنث ترسیم کرده است(انور الخولی،1381). در اکثر جوامع فعالیت های ورزشی به صورت سنتی مختص مردان تعریف شده و امکانات ورزشی بیشتر به آن­ها اختصاص می یابد؛ و  ورزش اساساً یک فعالیت مبتنی بر جنسیت است، فعالیتی که نه تنها برای مردان و پسران روی خوشی نشان می­دهد، بلکه ارزش ها و مهارت هایی را که به روشنی مردانه تعریف می شوند ترویج می نمایند(برل، 2000). به منظور بهره­گیری بیشتر دختران از فوائد متعدد مشارکت در فعالیت­های جسمانی شناخت عوامل اثرگذار بر فعالیت بدنی بسیار حائز اهیمت است. همچنین مشارکت در فعالیت­های بدنی در سنین کودکی و نوجوانی، احتمال تداوم ورزش در سنین بزرگسالی را افزایش می­دهد بنابراین شناخت این عوامل اثرگذار در دوره نوجوانی بسیار مهم است. بنابراین تحقیق حاضر درپی شناخت عوامل روانی، اجتماعی و محیطی اثرگذار بر فعالیت ورزشی در میان دختران دانش­آموز دبیرستانی است.

 

 

 

1-4- اهدف تحقیق:

 

 

1-