1ـ7 محدودیت‌های قابل کنترل . 10

 

1ـ8 محدوده غیر قابل کنترل . 10

 

1ـ9 تعاریف مفهومی و عملیاتی واژه ها 11

 

فصل دوم ادبیات و پیشینه پژوهش … 13

 

2-1 مقدمه . 14

 

2-2 مبانی نظری .. 14

 

2-2-1 قدرت عضلانی .. 14

 

2-2-2 اندازه‌گیری .. 16

 

2-2-1 استعداد و استعدادیابی .. 20

 

2ـ3 پیشینه تحقیق .. 28

 

2ـ3ـ1 تحقیقات انجام شده در داخل کشور . 28

 

2ـ3ـ2 تحقیقات انجام شده در خارج کشور . 34

 

فصل سوم روش پژوهش … 38

 

3ـ1 مقدمه . 39

 

3-2روش تحقیق .. 39

 

3-3 جامعه آماری .. 39

 

3-4 متغیرهای تحقیق .. 39

 

3-4-1 متغیرهای مستقل .. 39

 

3-4-2 متغیر وابسته . 39

 

3-5 ابزار جمع آوری داده ها 39

 

3-6  شیوه اجرای تست ویسناپو و همکاران . 40

 

3ـ6ـ1 شیوه استفاده از دینامو متر . 43

 

3ـ6ـ2 شیوه استفاده از متر . 43

 

3-7 روش جمع آوری داده‌ها و مراحل انجام کار . 43

 

3-8 روش تجزیه و تحلیل آماری .. 44

 

فصل چهارم تجزیه و تحلیل یافته‌ها 45

 

4ـ1 مقدمه . 46

 

4ـ2 آزمون فرضیات پژوهش …. 48

 

1ـ قطر مچ و محیط ساعد بر قدرت دست تاثیر دارد . 48

 

2ـ گستردگی انگشتان بر قدرت دست تاثیر دارد . 49

 

3ـ طول دست بر قدرت دست تاثیر دارد . 50

 

 

 

4- طول انگشتان بر قدرت دست تاثیر دارد . 51

 

5-پارامترهای محیطی انگشتان بر قدرت دست تاثیر دارد . 52

 

6ـ اندازه دست هندبالیست‌ها بزرگتر از والیبالیست‌ها است … 53

 

7ـ قدرت دست والیبالیست‌ها بزرگتر از هندبالیست‌ها است … 54

 

8- با افزایش سن، قدرت دست تغییر می‌کند . 55

 

4ـ3 رگرسیون چند متغیره گام به گام (Stepwise) برای تجزیه و تحلیل متغیرهای مدل در گروه والیبالیست‌ها 57

 

4ـ4 رگرسیون چند متغیره گام به گام(Stepwise) برای تجزیه و تحلیل متغیر‌های مدل در گروه هندبالیست‌ها 59

 

فصل پنجم نتیجه‌گیری .. 62

 

5ـ1 مقدمه . 63

 

5ـ2 خلاصه پژوهش …. 63

 

5-4 پیشنهادها 70

 

5-4-1پیشنهادات برخاسته از پژوهش …. 70

 

5-4-2 پیشنهادات پژوهشی .. 70

 

منابع .. 71

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

جدول 4ـ1 آمار توصیفی متغیرهای پژوهش …. 47

 

جدول 4ـ2 آزمون همبستگی پیرسون . 48

 

جدول 4ـ3 آزمون همبستگی پیرسون . 49

 

جدول 4ـ4 آزمون همبستگی پیرسون . 50

 

جدول 4ـ5 آزمون همبستگی پیرسون . 51

 

جدول 4ـ6 آزمون همبستگی پیرسون . 52

 

جدول 4ـ7 آزمون t مستقل .. 53

 

جدول 4ـ8 آزمون t مستقل .. 54

 

جدول 4ـ9 آزمون همبستگی پیرسون . 55

 

جدول 4ـ9 آزمون کفایت رگرسیون چند متغیره 57

 

جدول 4ـ10 آزمون معنی‌داری ضرایب رگرسیون . 57

 

جدول 4ـ11 ضریب همبستگی و ضریب تعیین .. 57

 

جدول 4ـ12 متغیر‌های خارج شده از مدل در گروه والیبالیست‌ها 58

 

جدول 4ـ13 آزمون کفایت رگرسیون چند متغیره 59

 

جدول 4ـ14 آزمون معنی‌داری ضرایب رگرسیون . 59

 

جدول 4ـ15 ضریب همبستگی و ضریب تعیین .. 59

 

جدول 4ـ16 متغیر‌های خارج شده از مدل در گروه هندبالیست‌ها 60

 

 

 

 

 

فهرست تصاویر

 

شکل 3ـ1 گستردگی انگشتان . 40

 

شکل 3ـ2 طول انگشتان . 41

 

شکل 3ـ3 پارامترهای محیطی انگشتان . 42

 

 

 

 

 

فهرست نمودار

 

 

 

نمودار 4ـ1 پراکنش دو متغیر سن و قدرت دست … 56

 

 

 

چکیده

 

در حال حاضر برنامه‌های جامع استعدادیابی در کشورهای صاحب نام در ورزش قهرمانی اصولا بر اساس معیارهای بسیاری است. که یکی از این معیارها مربوط به شاخص‌های آنتروپومتری است. این امر به ویژه در برخی رشته‌های ورزشی مانند هندبال، والیبال و بسکتبال که ابعاد بدنی می‌تواند نقش تعیین کننده‌ای در اجرای مطلوب داشته باشد حائز اهمیت است. ویژگی‌های آنتروپومتریک دست مانند اندازه، شکل و ساختار، روی قدرت دست موثر است. هدف از این پژوهش بررسی و مقایسه تاثیر ابعاد آنتروپومتریک دست برتر در قدرت دست هندبالیست‌ها و والیبالیست‌های دختر نوجوان شهر دامغان است. تا از این طریق و با کمک دیگر عوامل فیزیولوژیک و آنتروپومتریک و روانی بتوان به هدایت دانش‌آموزان در رشته‌ای که امکان موفقیت بیشتری دارند بپردازیم.

 

روش شناسی: این پژوهش توصیفی-همبستگی و از نوع تحقیقات کاربردی است. آزمودنی‌های مطالعه شامل دختران دانش‌آموز والیبالیست و هندبالیست شهر دامغان با حداقل دو سال سابقه بازی و شرکت در مسابقات شهرستانی هستند که تعداد 30 نفر با رده سنی 13تا 16 سال به صورت تصادفی به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. سپس ویژگی‌های آنتروپومتریک مورد نیاز برای تحقیق شامل محیط ساعد، قطر مچ، طول انگشتان، پارامترهای محیطی انگشتان، گستردگی انگشتان و قدرت دست برتر ارزیابی شد.

 

یافته ها: از بین متغیرهای اندازه‌گیری شده فاصله بین انگشت شست تا حلقه در هندبالیست‌ها با قدرت دست در آنها ارتباط معنی‌داری داشت. همچنین پارامترهای محیطی P3-P4-P5 در والیبالیست‌ها با قدرت دست در آنها ارتباط معنی‌داری دارد. همچنین داده‌ها نشان می‌دهد اگر سطح معنی‌داری برابر1/0 باشد می‌توان نتیجه گرفت اندازه دست هند بالیست‌ها بزرگتر از والیبالیست‌ها است همچنین قدرت دست هندبالیست‌ها بیشتر از والیبالیست‌ها است.

 

بحث و نتیجه گیری: مهمترین نتیجه حاصل از این تحقیق بیان می‌کند که در والیبالیست‌های دختر نوجوان پارامترهای محیطی و در هندبالیست‌ها فاکتوری از گستردگی انگشتان در حداکثر قدرت دست موثر است. و در رابطه با دیگر فاکتورهای آنتروپومتریکی اندازه‌گیری شده رابطه معنی‌داری یافت نشد. از این یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که تاثیر ابعاد آنتروپومتریک دست در قدرت آن با توجه به نوع رشته ورزشی متفاوت است.

 

واژه‌های کلیدی: ویژگی آنتروپومتریک، والیبال، هندبال، قدرت دست، دختران نوجوان

 

 

 

فصل اول
کلیات پژوهش

 

 

 

 

 

1-1 مقدمه

 

مفهوم ورزش و تربیت بدنی پدیده‌های زیستی – روانی و اجتماعی است که در چارچوب هنجارهای فرهنگی و اجتماعی عمل می‌کند. از نقطه نظر فرهنگی حرکت لازمه ورزش است اما برای شناخت کل آن کافی نیست. حرکت و مهارتهای حرکتی پدیده‌هایی زیستی هستند که در انسان و حیوان مشترک است ولی ورزش یک پدیده فرهنگی است که یکی از وجوه ضرورت مهندسی فرهنگی ورزش و تربیت بدنی در ایران و فصل ممیز انسان از موجودات دیگر است (آقاپور، 1391). به طور جداگانه مورد بررسی قرار گیرد. فرآیند استعدادیابی رویکردی برای کشف استعداد ورزشی به منظور شرکت در برنامه‌های تمرینی سازمان یافته و تخصصی و در نهایت هدایت و معرّفی نخبه‌های ورزشی به سوی باشگاه‌ها و فدراسیون‌ها برای ارتقای قابلیت‌ها و مهارت‌های تخصصی می‌باشد. (ابراهیم، 1383)

 

همه می‌توانند آواز خواندن، نقاشی کردن و نواختن یک ساز را بیاموزند؛ اما افراد کمی به سطوح بالای مهارت و چیرگی می‌رسند. بنابراین در ورزش به عنوان یک هنر، کشف افراد با استعداد و انتخاب آنها در سنین پایین و سپس هدایت، کنترل و ارزیابی آنها در رسیدن به بالاترین سطح مهارتی اهمیت زیادی دارد (بلوچی، 1389). قدرت فشردن دست یکی از معیارهای مهم سلامت عمومی است. همچنین به عنوان یکی از قابل اعتمادترین روش‌ها برای برآورد قدرت عمومی در نظر گرفته می‌شود و می‌تواند ارزیابی سریعی از قدرت بالاتنه (اندام فوقانی) ورزشکاران فراهم کند (Hager et al, 2002). بسیاری از رشته‌ها و زمینه‌های متنوع ورزشی مانند کشتی، بدمینتون، فوتبال، تنیس، بسکتبال، هندبال و … که دست‌ها و انگشتان بیشترین درگیری را دارند به سطح پایدار و ثابتی از قدرت فشردن دست برای به حداکثر رساندن کنترل و عملکرد و همچنین کاهش احتمال ناشی از آسیب‌های مختلف نیازمند هستند.

 

قدرت فشردن دست و اندازه‌گیری ابعاد دست، پارامترهای آنتروپومتریکی ضروری برای پرتاب کردن، نگهداشتن و فشردن یک شی هستند. در عین حال تعیین کننده عملکرد در ورزش‌هایی‌اند که در آنها دست‌ها و انگشتان ابزار اصلی هستند. همچنین ارزیابی آن برای مربیان جهت انتخاب بازیکنان جوان، تشخیص آمادگی سطوح رقابت‌های مختلف و انجام ورزش‌های مختلف ضروری است بالا بردن توانایی و قابلیت‌های افراد به ویژه در زمینه عملکرد دست، از وظایف مهم مربی به شمار می‌رود. از آنجایی که عملکرد دست و کیفیت اعمال آن بستگی زیادی به قدرت دست دارد از این رو شناخت عوامل موثر بر قدرت آن از اهمیت بسیاری برخوردار است.

 

با توجه به این که ارزیابی قدرت برای مربیان ضروری است و با استفاده از آن می توانند به بررسی میزان آمادگی و ضعف عضلانی، اندازه‌گیری اثرات تمرین و کنترل پیشرفت ورزشکاران بپردازند و همچنین از آنجا که ویژگی‌های آنتروپومتریکی مختلف، ترکیب بدن و قدرت فشردن دست، متغیرهایی‌اند که در برخی از ورزش‌ها برای ارزیابی اثرات تمرین و فراهم کردن اطلاعات برای مربیان جهت انتخاب بازیکنان جوان، برای تشخیص آمادگی سطوح رضابت‌های مختلف و انجام ورزش‌های مختلف مورد بررسی و آزمایش قرار می‌گیرند لذا شناخت ویژگی‌هایی که بر قدرت فشردن دست تاثیرگذار هستند را ـ به ویژه در ورزشکاران ـ پررنگ‌تر می‌نماید. (افشارنژاد و همکاران، 1390)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1ـ2 بیان مسئله

 

استعداد در فرهنگ لغت به معنای توانایی ویژه و طبیعی و ظرفیت دستیابی به موفقیت تعریف شده است. با بهره گیری از این تعریف، استعداد یابی ورزشی را می‌توان شناسایی پتانسیل‌های بالقوه ویژگی‌های انسانی که تحت تأثیر عوامل مختلف ژنتیکی، جسمانی و رفتاری قرار دارد، معرفی کرد. بدیهی است استعداد یابی به معیارهای ویژه‌ای نیاز دارد. این معیارها از این جهت ضرورت دارند که فرد توانا را از ناتوان متمایز می‌کند. و آنهایی که مناسب یک رشته ورزشی بوده به این ورزش روی می‌آورند و افرادی که به معیارهای لازم دست نیابند در جهت دیگر هدایت می‌شوند. (صادقی، 1391) شاخص‌های آمادگی حرکتی عبارتند از: سرعت، توان، تعادل، سرعت عمل و عکس‌العمل و هماهنگی عصبی-عضلانی. شاخصه‌های آمادگی جسمانی عبارتند از استقامت قلبی تنفسی، قدرت عضلانی، استقامت عضلانی، انعطاف‌پذیری و ترکیب بدن.

 

ویژگی‌های آنتروپومتریکی، مانند توده بدنی، قد، قد نشسته، فاصله دو دست، ضخامت یا عمق سینه، دور سرو دور سینه از جمله متغیر‌های مورد نظر در سنجش و اندازه‌گیری صفات و ویژگی‌های بدنی هستند. درک روشن از ارتباط بین ویژگی‌های ساختاری بدن و عملکردها، می‌تواند هم در شناسایی استعدادهای ورزشی و هم در روند آماده سازی ورزشکاران کمک کننده باشد. (آقا علی‌نژاد، رجبی، 1391) شناخت ویژگی‌های آنتروپومتریک و فیزیولوژیک برای هر رشته ورزشی بسیار مهم است و در واقع تعیین کننده قابلیت‌های عملکردی ورزشکار در رشته مورد نظر می‌باشد. آگاهی از این خصوصیات برای مقایسه یک ورزشکار با نتایج قبلی خودش و برای مقایسه با دیگر ورزشکاران و همچنین برای شناخت ضعف‌ها و برطرف کردن آن‌ها و سرانجام تصمیم‌گیری برای طراحی صحیح برنامه‌های تمرینی، ضروری است. (Abdossaleh et al, 2008)

 

هندبال که ورزشی پرتحرک و در ردیف ورزش‌های خشن معرفی شده در مدت یکساعت و یا حتی بیشتر بازی می‌شود و از مجموعه‌ای از مهارتها و حرکات مثل دویدن- راه رفتن- پریدن – توقف کردن – عقب و جلو رفتن – پرتاب کردن و برخوردهای فیزیکی در دفاع و حمله… تشکیل شده است. (آقاعلی‌نژاد، 1386).

 

ورزش والیبال یکی از پر طرفدارترین ورزش‌های جهان و پر افتخارترین ورزش گروهی ایران است. و پس از فوتبال از نظر تعداد بازیکن و علاقمندان و بینندگان دومین ورزش محبوب جهان به حساب می‌آید. این رشته ورزشی از ورزش‌های اینتروال با شدت تناوبی است که از تمرینات پلیومتریک در آن بسیار سود می‌برند (Mario et al, 2006). و با توجه به اطلاعات کسب شده و موارد مشاهده شده از موفقیت و یا عدم موفقیت برخی از بازیکنان این سئوال در ذهن ایجاد میشود که چرا در شرایط مساوی تمرینی برخی از بازیکنان پیشرفت بسیار خوبی دارند و برخی هیچ موفقیتی کسب نمی‌کنند؟ و اینکه چه عاملی می‌تواند در ایجاد این تفاوت مهم باشد؟ برای تشویق و هدایت افراد برای شرکت در تمرینات ورزشی باید به چه مواردی دقت کرد که بتوان پیشگویی صحیحی از موفقیت آنها در آینده داشت؟

 

 

 

 

 

1ـ3 ضرورت و اهمیت تحقیق

 

آگاهی از ویژگی‌های فیزیولوژیک و آنتروپومتریک ورزشکاران نخبه در یک رشته ورزشی خاص ممکن است به منظور بهینه کردن برنامه‌های تمرینی، با توجه به نیازمند‌ی‌های رشته مورد نظر، مفید باشد. از سوی دیگر کمبود شناخت عمیق و کافی از ورزشکاران نخبه، علاوه بر اینکه امکان تشخیص تفاوت‌های فردی بین آنها را میسر نمی‌سازد، همچنین ممکن است منجر به این شود که افرادی با قابلیت‌ها و ویژگی‌های فیزیکی نامناسب انتخاب شوند. بنابراین از نظر تئوریک آشنایی با نیازهای فیزیولوژیک و آنتروپومتریک یک ورزشکار نخبه امکان استعداد‌یابی علمی را میسر می‌سازد. (Bandyopadhyay, 2007)

 

اصلی‌ترین عوامل استعدادیابی عوامل وراثتی و محیطی هستند. آستراند (1990)، در بین عوامل وراثتی ویژگی‌های آنتروپومتری و فیزیولوژیکی را در شروع ضروری تر می‌داند. در بین عوامل محیطی رشد مهارت‌های پایه، تمرین، امکانات و برگزاری مسابقات ورزشی مطرح شده‌اند. بنابراین معیارهای شناسایی استعدادهای ورزشی به ترتیب ویژگی‌های آنتروپومتری، فیزیولوژیکی، مهارتی و روانی- اجتمایی هستند. از نظر زمانی در مرحله اول اندازه‌های آنتروپومتری و سپس ویژگی‌های فیزیولوژیکی سنجیده می‌شوند و در هدایت افراد مستعد در مرحله دوم در جریان مسابقات و تیم‌های محلی مهارت‌های ورزشی فراگیری و توسعه می‌یابند. و در مرحله سوم در باشگاه‌ها و تیم‌های ملی ویژگی‌های روانی- اجتمایی تقویت می‌شوند). اگر چه مطالعات زیادی در مورد ویژگی‌های فیزیولوژیک و آنتروپومتریک ورزشکاران رشته‌های ورزشی مختلف وجود دارد. (Bayios et al, 2006)

 

به هر حال مطالعات کمی در مورد نیمرخ فیزیولوژیک و آنتروپومتریک بازیکنان والیبال و مقایسه آن با بازیکنان هندبال وجود دارد. (Eston et al, 2006)

 

 

 

 

 

1ـ4 اهداف تحقیق

 

اهداف تحقیق به دو بخش:

 

1-هدف کلی 2- هدف اختصاصی تقسیم می‌شود.

 

1ـ4ـ1 هدف کلی

 

بررسی و مقایسه تاثیر ابعاد آنتروپومتریک اندام فوقانی بر قدرت دست برتر والیبالیست‌ها و هندبالیست‌های دختر نوجوان شهرستان دامغان

 

1ـ4ـ2 اهداف اختصاصی

 

1 -بررسی تاثیر گستردگی انگشتان بر قدرت دست

 

2-بررسی تاثیر ابعاد دست بر قدرت دست

 

3-بررسی تاثیر طول انگشتان بر قدرت دست

 

4-بررسی تاثیر پارامترهای محیطی بر قدرت دست

 

هدف کاربردی: در نظر گرفتن ابعاد آنتروپومتریک در کنار سایر عوامل به عنوان عاملی جهت استعداد یابی و مقایسه قدرت دست هندبالیست‌ها و والیبالیست‌ها

 

 

 

 

 

1ـ5 فرضیه‌های تحقیق

 

به دو بخش فرض کلی و فرضیه‌های اختصاصی تقسیم می‌شود:

 

ف

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

عنوان                                                                                                                                      صفحه

 

فصل اول : مقدمه و معرفی  پژوهش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه پژوهش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل سوم : روش شناسی پژوهش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل یافته های  پژوهش

 

 

 

 

 

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری

 

 

 

 

 

 

 

   5-3-1.  پاسخ فاکتور رشد اندوتلیال عروقی(VEGF) به یک جلسه فعالیت هوازی…………………………. 64

 

   5-3-2.  بررسی میزان پلاسمای فاکتور رشد آندوتلیال عروقی(VEGF) استراحتی به دنبال یک دوره (HIT)………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 67

 

   5-3-3.  بررسی سازگاری در پاسخ VEGF پلاسمای به دنبال یک دوره (HIT)……………………………… 70

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

 

عنوان                                                                                                                                     صفحه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

عنوان                                                                                                                                      صفحه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 3-5. نوع و میزان مواد غذایی، 24 ساعت قبل از آزمون 60 دقیقه رکاب زدن…………………… 55

 

 

 

 

 

جدول 4-3. مقایسه میزان تغییرات “VEGF” بین دو گروه کنترل و تجربی در شرایط سازگاری و سازگاری در پاسخ. 60

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

مقدمه و معرفی  پژوهش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1.      مقدمه

 

 

 

فعالیت بدنی منظم یکی از مهمترین عوامل توسعه سلامتی بشمار می­رود و به نظر می­رسد برای مقابله با عوامل خطرزای رایج در جوامع بشری، همچون بیماری­های قلبی- عروقی و متابولیکی بهترین و اثربخش­ترین راه­حل ممکن باشد و از نظر اقتصادی برای جوامع بسیار مقرون به صرفه می­باشد (1, 2). در این میان بر­اساس یافته­های پژوهشی، برای ایجاد سازگاری در جهت بهبود و افزایش کارایی سیستم قلبی-عروقی و توسعه آمادگی سیستم هوازی به انجام تمرینات استقامتی با شدت پایین و زمان نسبتاً طولانی بسیار توجه شده است (3). افزایش ظرفیت هوازی به دنبال تمرینات حاصل، نشان­دهنده سازگاری­های مرکزی و محیطی در بدن می­باشد (4). از عمده­ترین این سازگاری­ها متعاقب تمرین استقامتی، افزایش حجم و تعداد میتوکندری­ها، افزایش آنزیم­های هوازی در سطح عضله و همچنین تغییر در فنوتیپ عضله می­باشد (5, 6). به هر حال از اصلی­ترین سازگاری­های محیطی عضلات در این نوع تمرینات، افزایش چگالی مویرگی می­باشد (3, 4) که از طریق افزایش سطح انتشار، افزایش زمان تبادل خون و بافت و کاهش مسافت انتشار اکسیژن، موجب افزایش اختلاف اکسیژن خون سرخرگی-سیاهرگی، متعاقباً افزایش ­­max­2 ­VO و به تعویق افتادن خستگی و تداوم اجرای ورزشی با شدت بالاتر می­شود (3).

 

اخیراً محققین نشان داده­اند که تمرینات تناوبی با شدت بالا (­HIT) منجر به سازگاری­های بی­شمار فیزیولوژیکی می­شود که مشابه تمرینات استقامتی است با این تفاوت که حجم کل فعالیت ورزشی پایین است (2, 7). در واقع این نوع تمرینات از نظر صرفه­جویی در زمان، راهکار کارآمدی در ایجاد سازگاری­های مرتبط با تمرین استقامتی به شمار می رود (6, 7).

 

لذا پژوهش حاضر به منظور مطالعه نقش تمرین­های تناوبی شدید با حجم پایین در پاسخ و ایجاد سازگاری مربوط به افزایش چگالی مویرگی با تاکید بر تغییرات پروتئین­ اصلی رگزایی در سطح پلاسما انجام شد.

 

1-2.  بیان مسأله

 

 

 

ساختار عروق عضله اسکلتی برای برآورد نیازهای عضله اسکلتی تغییر می­کند (8) و هنگام فعالیت ورزشی دو نوع تغییر در ساختار عروق عضلات اسکلتی در جهت رفع شرایط استرسی صورت می­گیرد که شامل آرتریوژنز و آنژیوژنز می­باشد (3, 8). آرتریوژنز موجب افزایش قطر داخلی عروق یا کامپلیانس عروق می­شود (8, 9). این فرایند شامل بزرگ شدن بخش عضلانی دیواره سرخرگچه­های موجود است که مستلزم تکثیر سلول­های اندوتلیال است (8, 9). بنابر یافته­های موجود، بهترین محرک برای آرتریوژنز فشارهای برشی است. از طرف دیگر آنژیوژنز به معنی بوجود آمدن مویرگ جدید از مویرگ قبلی است که به دو صورت جوانه­زدن یا دو نیم­شدن مویرگ موجود صورت می­گیرد (10)، این فرآیند پیچیده شامل فعل و انفعلات گسترده بین سلول­ها، فاکتورهای محلول و اجزای ماتریکس خارج سلولی (ECM) و انواع گیرنده­ها است (11, 12). در شرایط فیزیولوژیک طبیعی شکل­گیری عروق نیازمند تخریب غشای پایه، فعال شدن، مهاجرت و تکثیر سلول­های اندوتلیال است (11, 12). این روند نیازمند فاکتورهای رشدی مانند فاکتور رشد اندوتلیال عروقی(VEGF)، فاکتور رشد پایه­ای(B­-FGF) و فاکتور رشد شبه انسولین-1(IGF-1) است که تکثیر و انتقال سلول­های عروقی را حمایت می­کنند (13, 14) و ماتریکس پروتئین­هایی نظیر فیبرونکتین، لامینین و کلاژن­ها که داربستی برای آنژیوژنژ تشکیل می­دهند (15-17). تاکنون حدود 50 فاکتور برای آنژیوژنژ شناخته شده­اند که بعضی از این فاکتورها محدود­ کننده آنژیوژنز و بعضی دیگر تحریک کننده آنژیوژنز هستند که در شرایط طبیعی تعادل بین آنها باعث کنترل دقیق آنژیوژنز می­شود اما زمانی که فاکتورهای رشد آنژیوژنز نسبت به مهار کننده­ها بیشتر گردد تعادل به سمت رشد عروق پیش   می­رود (18).

 

از میان فاکتورهای آنژیوژنیک، VEGF به عنوان قوی­ترین میتوژن مخصوص سلول­های اندوتلیال شناخته شده است (19) VEGF.پروتئینی ترشحی با وزن مولکولی 45 کیلودالتون است که عمدتا توسط سلول­های اندوتلیال، عضله صاف، طحال، کلیه، مغز، کبد، پلاکت­ها و عضله اسکلتی ترشح می­شود (20). وجود این فاکتور برای شروع تخریب ماتریکس خارج سلولی، تکثیر، زنده ماندن و مهاجرت سلول های اندوتلیال نیاز است و نفوذپذیری عروق را برای شروع آنژیوژنز افزایش می­دهد (21, 22).VEGF از طریق گیرنده­های تیروزین کینازیVEGFR-2، VEGFR-1،  VEGFR-3 و همچنین گیرنده­های غیر پروتئینی تیروزین کینازی نروپلین-1 و نروپلین-2 اعمال فوق را انجام می­دهد (19, 23, 24). برخی از پژوهش­ها نشان داده­اند که به دنبال فعالیت ورزشی در انسان و حیوان mRNA VEGF افزایش می­یابد که در پی آن  VEGFعضله اسکلتی نیز افزایش می­یابد (­ هیستوک و همکاران 2003، گاوین و همکاران 2005، کارولی و همکاران 2005 ) .همچنین پژوهش­های زیادی نیز افزایش چگالی مویرگی ناشی از VEGF را در ­پی تمرین ورزشی در انسان و حیوان گزارش کرده­اند (گوستافسن و همکاران 2001، هیستوگ و همکاران 2003، جانسون و همکاران 2004، جیان و همکاران 2006، گوستافسن و همکاران 2007، زاکروفسکا و همکاران 2011).

 

به هر حال در جوامع امروزی بیشتر افراد معمولا به دلیل کمبود وقت از پرداختن به فعالیت­های طولانی مدت قصور می­ورزند (25, 26) و از طرفی بر اساس یافته­ها و توصیه­های متخصصین، برای دستیابی به سازگاری­های مطلوب تمرینات استقامتی در جهت جلوگیری از بیماری­های مزمن و مرگ نابهنگام و زودرس، بایستی 30 تا 60 دقیقه فعالیت ورزشی را در همه روزهای هفته انجام دهند (27). بنابراین، اخیراً به منظور حل مشکلات کمبود وقت، تمرینات تناوبی با شدت بالا (HIT) نظر پژوهشگران را به خود جلب نموده است. در همین راستا برخی مطالعات پیشنهاد کرده­اند که تمایل افراد برای اجرای تمرین با تکرار پایین و شدت بالا، بیشتر از برنامه تمرینی با تکرار بالا و شدت پایین است (7) و حتی درک لذت بیشتری نیز دارند (27). هر چند در رویکردهای گذشته بسیاری از افراد از HIT به دلیل خطرناک بودن، کاربردی نبودن و یا غیر قابل تحمل بودن معاف می­شدند، اما امروزه ارزش بالقوه تمرین شدید تناوبی در زمینه توسعه سلامت و آمادگی، حتی در افرادی که شرایط بیماری گوناگونی دارند نیز درک شده است (28, 29).

 

پژوهش­های اخیر صورت گرفته به خوبی روشن ساخته است که سازگاری­های مشابه زیادی در دو نوع تمرین استقامتی طولانی مدت و HIT روی می­دهد. بنابراین به نظر می­رسد HIT می­تواند جایگزین مناسبی برای تمرینات استقامتی طولانی مدت باشد. در همین راستا چندین پژوهش­ نشان داده­اند که سازگاری­های مشابه و حتی بیشتری در پی تمرینات HIT از نظر فیزیولوژیکی و عملکردی در مقابل تمرینات استقامتی طولانی مدت در افراد سالم، ورزشکار و همچنین افراد با بیماری های متابولیکی بوجود آمده است (2, 29-31). حال با توجه به اینکه پژوهش­هایی که، پاسخ تک جلسه­ای فاکتور­های آنژیوژنز را بررسی کرده­اند نتایج متناقضی گزارش کرده­اند به طوری که بعضی افزایش، بعضی کاهش و بعضی عدم تغییر را در سطح پلاسما یا سرم گزارش کرده­اند و از طرفی در زمینه سازگاری­های مربوط به آنژیوژنژ و فاکتورهای پلاسمایی در پی تمرینات HIT پژوهش­های اندکی انجام گرفته است اکنون این سوال برای ما پیش آمده است که آیا یک جلسه تمرین استقامتی می­تواند تغییری در فاکتور رشد اندوتلیال عروقی VEGF ایجاد کند و آیا در پی 4 هفته تمرین HIT با شدت بالا حجم پایین تغییری در میزان VEGF پلاسمایی استراحتی به عنوان مهمترین فاکتور آنژیوژنز روی می­دهد؟ و آیا در تغییرات فاکتور آنژیوژنیک VEGF در پاسخ به یک وهله فعالیت استقامتی پس از سازگاری به تمرینHIT  با شدت بالا و حجم پایین تغییری صورت می­گیرد؟

 

1-3.  ضرورت و اهمیت پژوهش

 

 

 

شیوع سندرم متابولیکی (شاخه­ای از فاکتورهای خطر قلبی عروقی، شامل فشار خون بالا، دیس لیپیدمیا، مقاومت انسولینی و چاقی) که بیشتر در نتیجه افزایش کالری دریافتی و اتخاذ سبک زندگی ساکن است (32) به طور همه­گیر در حال رشد است و گزارش شده که بیش از 300 میلیون انسان در دنیا با این مشکل روبرو هستند (33). مطالعات زیادی نشان داده است که افزایش در فعالیت بدنی راه حلی موثر و کم هزینه برای مقابله با چنین نشانه­های مرتبط با اختلالات متابولیکی است (34-36). به هر حال با وجود پتانسیل درمانی آشکار فعالیت ورزشی، بسیاری از مردم برای شرکت در فعالیت ورزشی بی­میل هستند و اغلب کمبود وقت را به عنوان عامل اصلی ذکر می­کنند (25, 26). امروزه تمرینات HIT به عنوان یک راهکار کارا از نظر زمان در سازگاری­های مربوط به سلامت مورد توجه قرار گرفته و بر طبق یافته­های موجود، سازگاری­های متابولیک به این تمرینات مشابه سازگاری­ به تمرینات استقامتی با حجم بالا است (37). همچنین به خوبی نشان داده شده است تمرین ورزشی استقامتی باعث سازگاری­های چشم­گیری در سیستم قلبی و عروقی از جمله افزایش چگالی مویرگی می­شود که باعث افزایش سطح انتشار، افزایش زمان تبادل خون و بافت و کاهش مسافت انتشار اکسیژن، افزایش اختلاف اکسیژن خون سرخرگی سیاهرگی و متعاقبا افزایش ­­max­2­VO و به تعویق افتادن خستگی و تداوم اجرای ورزشی با شدت بالاتر می­شود (3). همچنین توسعه شبکه مویرگی همواره یکی از فاکتورهای مهم برای بالا بردن توان عملکردی محسوب می­شود چون باعث انتقال سریع گلوکز و اکسیژن به بافت­ها شده از طرف دیگر باعث دفع سریع­تر مواد زاید ناشی از متابولیسم و کاهش زمان انتشار مواد بین مویرگ و بافت می­شود (3, 4). بعلاوه این عامل می­تواند یکی از فاکتورهای مهم برای ورزشکاران، علی­الخصوص ورزشکاران استقامتی باشد چون باعث به تعویق افتادن خستگی ورزشکاران می­شود و ورزشکار را قادر به اجرای فعالیت بدنی در مدت و شدت بیشتری  می­سازد (3).

 

از آ

 

 

1-4-2. اهداف اختصاصی.. 8

 

 

 

 

 

فصل دوم

 

 

 

 

 

2-2-1. تغییرات سلولی و مولکولی بطن چپ بعد از انفارکتوس قلبی.. 17

 

 

 

 

 

2-4-1.  عوامل القایی هایپوکسی.. 27

 

2-4-2. عامل های آنژیوژنیک و آنژیوستاتیک…. 28

 

2-4-2-1. عامل‌های آنژیوژنیکی.. 29

 

2-4-2-1-1.عامل رشد آندوتلیال عروق.. 29

 

2-4-2-2.  فاکتورهای آنژیوستاتیک…. 31

 

2-4-2-2-1. آنژیوستاتین.. 31

 

2-4-3. نیتریک اکساید. 33

 

2-4-3-1. نقش نیتریک اکساید در انفارکتوس قلبی.. 36

 

 

 

2-5-1. سیگنال‌های محافظتی فعال شده قلب با ورزش…. 39

 

 

 

2-6-1. نقش تمرینات ورزشی هوازی بر فرایند آنژیوژنز میوکارد. 44

 

2-6-2. تاثیر تمرینات ورزشی هوازی بر انفارکتوس قلبی.. 49

 

2-6-3. نقش نیتریک اکساید در آنژیوژنز ناشی از فعالیت هوازی.. 52

 

2-6-4. نقش نیتریک اکساید و تمرینات ورزشی هوازی بر آنژیوژنز بطن چپ پس از انفارکتوس قلبی.. 55

 

 

 

فصل سوم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-6-1. اندازه‌گیری نیتریک اکساید. 69

 

3-6-2. اندازه‌گیری بیان ژن عامل رشد آندوتلیال عروق و آنژیوستاتین.. 70

 

3-6-3. ایمونوهیستوشیمی.. 72

 

3-6-4. اندازه‌گیری اندازه ناحیه انفارکتوس…. 74

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل پنجم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-5-1: پیشنهادهای کاربردی.. 100

 

4-5-2: پیشنهادهای پژوهشی.. 101

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول      کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

 

                   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1. مقدمه

 

انفارکتوس قلبی(MI) به عنوان شایع­ترین علت نارسایی قلب، یکی از رایج­ترین بیماری­های قلبی-عروقی درکشورهای درحال پیشرفت و صنعتی می­باشد(Brown et al, 2003). بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت(WHO)، سالانه 12 میلیون مورد مرگ و میر، به علت بیماری های قلبی-عروقی در جهان رخ می دهد. بیماری­های قلبی-عروقی اولین علت مرگ و میر در ایران گزارش شده است است. گرچه آمار دقیقی در این زمینه در دست نیست. اما مطالعات نشان داده­اند که در سال 1997 میلادی 4/24%، در سال 1992 میلادی 38% و در سال 2003 میلادی 4/33% از مرگ و میر در ایران ناشی از بیماری­های قلبی می­باشد. این آمار مقام کشور ما را تا رتبه پنجم دنیا بالا می­برد. یعنی ایران جزو کشورهایی است که دارای بالاترین آمار مرگ و میر بر اثر بیماری قلبی می­باشد (Brown et al., 2003). به همین دلیل درمان بیماری انفارکتوس قلبی موضوعی است که سال­ها ذهن دانشمندان را به خود اختصاص داده است. یکی از روش­هایی که در چند سال اخیر برای درمان انفارکتوس قلبی و کاهش میزان مرگ و میر ناشی از آن مورد توجه قرار گرفته است، فعالیت ورزشی می­باشد. شواهد موجود در دو دهه گذشته نشان می­دهد که فعالیت ورزشی یک استراتژی غیر دارویی، مؤثر و کم­هزینه برای احیای بیماری­های قلبی-عروقی اطلاق می­شود (Jorge et al., 2011). با این حال، هنوز شواهد علمی مکانیسم مولکولی تغییرات بطن چپ پس از انفارکتوس قلبی در پاسخ به تمرینات ورزشی آشکار نبوده و به مطالعات بیشتری نیاز است.

 

 

 

1-2. بیان مسئله

 

ضایعات ناشی از ایسکمی قلب مهم­ترین علت مرگ و میر در جهان محسوب می­شود. در شرایط ایسکمی، کمبود جریان خون و انتقال ناکافی اکسیژن به بافت، سبب مختل شدن تنفس سلولی شده و در طی چند دقیقه، آسیب­های برگشت ناپذیری در میوکارد از جمله انفارکتوس ایجاد می­کند. انفارکتوس قلبی عبارت از مرگ سلولی میوکارد به علت از بین ‌رفتن جریان خون و وقوع ایسکمی طولانی مدت می­باشد. اغلب، آترواسکلروز عروق کرونر منجر به انفارکتوس میوکارد می‌شود. انفارکتوس میوکارد منجر به ایجاد تغییراتی از جمله هایپرتروفی کاردیومیوسیت، آریتمی میوکارد، افزایش فیبروز و آپوپتوسیس (مرگ برنامه ریزی شده سلول)، اختلالات در عملکرد سیستولی و دیاستولی بطن چپ، کاهش قدرت انقباضی بطن چپ و سرانجام کاهش چگالی مویرگی می­شود (de Waard et al., 2010).

 

مطالعات کلینیکی و آزمایشگاهی نشان داده­ است که اندوتلیوم عروق، نقش برجسته­ای در تعدیل اختلالات بطن و بازسازی عروق خونی هنگام بروز نارسایی قلبی ایفا می­کند. از سوی دیگر، فرایند آنژیوژنز ناحیه در معرض خطر که وابسته به اندوتلیوم می­باشد، برای برقراری مجدد خون به ناحیه­ای از قلب که دچار انفارکتوس شده است، حیاتی به نظر می­رسد (Chen, Yin, & Huang, 2007). آنژیوژنز به معنی به وجود آمدن مویرگ جدید از مویرگ­های پیشین می­باشد که بیشترین اهمیت را در حفظ یکپارچگی عروق در هر دو فرایند ترمیم بافت­های آسیب دیده (بهبود زخم) و تشکیل عروق جانبی در پاسخ به ایسکمی میوکارد را دارد (Murohara, & Asahara, 2002). آنژیوژنز فرایند پیچیده­ای است که به وسیله تعادل بین فاکتورهای آنژیوژنیک و آنژیوستاتیک کنترل می­شود. از میان فاکتورهای آنژیوژنیک، عامل رشد آندوتلیال عروق(VEGF) به عنوان قوی­ترین میتوژن مخصوص سلول­های آندوتلیال شناخته شده است.VEGF  از طریق گیرنده­های تیروزین کینازی (KDR، FLT-1، FLT-4 و(Nrp-1 باعث رشد، تکثیر، زنده ماندن، مهاجرت سلول­هاى آندوتلیال و افزایش نفوذپذیری عروقی می­شود. وجودVEGF پس از انفارکتوس میوکارد برای آنژیوژنز قلبی و نجات آن بسیار مهم است (Wu et al., 2009). از طرف دیگر، آنژیوستاتین که از مهم­ترین فاکتورهای آنژیوستاتیک می­باشد، مانع از تکثیر و مهاجرت سلول­های آندوتلیال و در نهایت ممانعت از تشکیل مویرگ تازه می­شود. مکانیسم مولکولی تشکیل مویرگ جدید در نواحی اطراف بافت اسکار هنوز مشخص نیست و این احتمال هست که واسطه­های مختلف در مراحل مختلف رگزایی در این ناحیه از بطن چپ نقش داشته باشند(Murohara & Asahara, 2002).

 

شواهد علمی اخیراً نشان داده است که نیتریک اکساید(NO) نقش کلیدی را در تنظیم آنژیوژنز میوکارد ایفا می­کند. از مهم­ترین تغییراتی که بعد از انفارکتوس روی می­دهد، کاهش میزان نیتریک اکساید در دسترس بطن چپ می­باشد (Widder & Ertel, 2010). در همین راستا نشان داده شده است که میزانNO  در بیماران قلبی-عروقی کاهش می­یابد (Murohara & Asahara, 2002). مطالعات مروری نشان می­دهد که NO از طریق تاثیرات آنتی اکسیدان­ها، آنتی آپوپتوز، اتساع عروق و فرایند آنژیوژنز نقش حمایتی موثری را در عروق میوکارد و بافت میوکارد ایفا می­کند (Manukhina, Downey, & Mallet, 2006). به عنوان مثال افزایش نیتریک اکساید در دسترس، بسیاری از فرایندهای مختل شده در شرایط انفارکتوس قلبی از جمله آنژیوژنز را بهبود می­بخشد. NO به طور مستقیم یا غیر مستقیم میزان بیان ژن و نیمه عمرVEGF را افزایش و به عکس، میزان آنژیوستاتین را کاهش می­دهد و در نهایت فرایند آنژیوژنز را تحریک می­کند (Naseem, 2005; Dulak et al., 1998).

 

در همین راستا شواهد علمی از نقش تمرینات ورزشی بر کاهش اختلالات عملکرد بطن چپ بعد از انفارکتوس قلبی حکایت دارد .(de Waard, et al., 2009) مطالعات انجام شده در زمینه تاثیر فعالیت ورزشی بر عضله قلبی انفارکتوس شده به دلیل محدودیت­های روش شناسی، بسیار محدود است. این دست یافته­ها خاطر نشان می­کنند که تمرینات ورزشی باعث به وجود آمدن سازگاری­هایی در عضله قلبی شامل افزایش جریان خون عضله قلبی در پاسخ به فعالیت ورزشی می­شود. مبنای فیزیولوژیک چنین تغییراتی ناشی از افزایش چگالی مویرگ­های عضله قلبی است. در مقابل، اینکه تمرینات ورزشی چگونه در فرایند آنژیوژنز عضله قلبی درگیر می­شود، بر خلاف عضله اسکلتی که از مسیر افزایشVEGF موجب فرایند آنژیوژنز می­شود، کمتر بررسی شده است.

 

در بیماران قلبی-عروقی فعالیت بدنی ارتباط معناداری با کاهش میزان مرگ و میر دارد، که این می­تواند احتمالاً ناشی از تاثیرات مفید تمرینات ورزشی بر عملکرد قلبی به دنبال افزایش NO و توسعه فرایند آنژیوژنز ناحیه انفارکتوس شده باشد. این یافته­ها نشان می­دهد که تمرینات ورزشی و NO تا حدودی مکمل هم عمل می­کنند. از طرفی دیگر مطالعات نشان می­دهند که NO به طور مستقیم یا غیر مستقیم مانع از فعال شدن کاسپاز-3 و در نهایت مانع از مرگ سلولی می­شود.

 

توانایی توسعه شبکه خونرسانی انگیزه جدیدی برای درمان بیماری MI فراهم آورده است. با این وجود، مطالعات انجام شده با موفقیت چشم­گیر همراه نبوده است. بنابراین برای افزایش بازدهی و کارایی روش­های ترمیمی می­بایست مکانیسم­های درگیر مولکولی، دقیق شناخته شوند.

 

بنابراین با توجه به دانش موجود، این سوال را مورد بررسی قرار می­دهیم که آیا ترکیب همزمان مصرف مکمل ال-آرژنین به عنوان پیش ساز NO همراه با تمرینات ورزش هوازی، می­تواند چگالی مویرگی ناحیه در معرض خطر بطن چپ را افزایش بیشتری داده و این دگرگونی سرانجام به بهبود عملکرد بطن چپ بعد از انفارکتوس قلبی بیانجامد؟

 

 

 

1-3. اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

 

انفارکتوس قلبی مهم­ترین عامل تهدید کننده سلامت افراد در دنیای مدرن امروزی می­باشد، که هر سال هزینه­های قابل توجهی برای درمان و ساخت داروهای جدید برای این بیماری صرف می­شود. برای نمونه در آمریکا انفارکتوس قلبی عامل 17% از میزان مرگ و میر می باشد و سالانه در این کشور 503 میلیون دلار برای درمان بیماری­های قلبی صرف می­شود. چنانچه نقش تمرینات ورزشی بطور مؤثر مشخص شود، در این صورت به منزله یک روش کم هزینه در درمان انفارکتوس قلبی تلقی شده و می­تواند هزینه­های درمانی و میزان مرگ و میر را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

 

شواهد علمی تغییرات بطن چپ در پاسخ به انفارکتوس قلبی را در نقش یک عامل مهم پیشگوکننده نرخ مرگ و میر بعد از انفارکتوس قلبی آشکار کرده است. اما علیرغم مطالعات موجود، هنوز مشخص نیست که تمرینات ورزشی چگونه بر تغییرات بطن چپ بعد از انفارکتوس قلبی تاثیر می­گذارد. از این رو، درک تغییرات بطنی بعد از انفارکتوس قلبی به این دلیل مهم می­باشد که تحلیل نتایج آن می­تواند نقش ورزش رابه عنوان یک روش درمانی بعد از انفارکتوس قلبی خاطر نشان سازد.

 

از سوی دیگر، مکانیسم مولکولی تاثیر تمرینات ورزشی و مصرف مکمل ال-آرژنین بر فرایند آنژیوژنز ناحیه در معرض خطر بطن چپ مشخص نیست و مطالعه تجربی تعادل میان فاکتورهای آنژیوژنیک و آنژیوستاتیک در پاسخ به تمرین استقامتی و مصرف مکمل ال-آرژنین در بطن انفارکتوس شده قابل توجه خواهد بود.

 

ناحیه انفارکتوس شده بیماران پس از انفارکتوس قلبی افزایش می­یابد و این تغییر، عامل اصلی ناکارامدی قلب بعد از انفارکتوس قلبی محسوب می­شود. بنابراین در این مطالعه به دنبال دستیابی به یک روش درمانی مؤثر (مصرف مکمل ال-آرژنیین همراه با تمرینات ورزشی) در کاهش احتمالی اندازه انفارکتوس در شرایط کاملا آزمایشگاهی می­باشیم.

 

به بیان دیگر، با توجه به پیشینه­های در دسترس، مطالعه­ای در زمینه تاثیر همزمان تمرینات هوازی مزمن زیر بیشینه و مصرف مکمل ال-آرژنین بر فرایند آنژیوژنز ناحیه در معرض خطر هایپوکسی بطن چپ موش­های نر که دچار انفارکتوس قلبی شده­اند، صورت نگرفته است، بنابراین پاسخ به این سوال ضروری می­رسد که آیا ترکیب تمرینات ورزشی استقامتی با مصرف مکمل ال-آرژنین فرایند آنژیوژنز ناحیه در معرض خطر بطن چپ را تحت تاثیر قرار می­دهد؟

 

1-4. اهداف تحقیق

 

1-4-1. هدف کلی

 

تاثیر تمرینات زیربیشینه دراز مدت همراه با مصرف مکمل ال-آرژنین بر فرایند آنژیوژنز ناحیه در معرض خطر بطن چپ موش­های با انفارکتوس قلبی.

 

1-4-2. اهداف اختصاصی

 

1: مقایسه اثر همزمان مداخله­گرهای فعالیت ورزشی استقامتی و مصرف مکمل ال-آرژنین در مقابل تاثیر جداگانه دو متغیر (تمرینات ورزشی و مکمل ال-آرژنین) بر سطح NO سرم، VEGF و آنژیوستاتین بطن چپ به عنوان شاخص های آنژیوژنیکی و آنژیوستاتیکی موش­ها در شرایط قلب انفارکتوس شده.

 

2: مقایسه تاثیر جداگانه فعالیت ورزشی استقامتی و مصرف مکمل ال-آرژنین در مقابل تاثیر همزمان تمرینات ورزشی و مصرف مکمل ال-آرژنین بر اندازه چگالی مویرگی و نسبت مویرگ به میوفیبریل ناحیه در معرض خطر بطن چپ موش­های با انفارکتوس قلبی.

 

3: مقایسه تاثیر مداخله­گر فعالیت ورزشی استقامتی و تاثیر مصرف مکمل ال-آرژنین در مقابل تاثیر ترکیبی تمرینات ورزشی و مصرف مکمل ال-آرژنین بر اندازه ناحیه انفارکتوس در موش­های با انفارکتوس قلبی.

 

1-5

 

 

١-۵ فرضیه ها 6

 

١-۶ پیش فرض ها 6

 

1-آزمودنی‌های مورد مطالعه ، نمونه مناسبی از بیماران مبتلا به سندرم درد کشککی رانی بوده و نمونه‌ها   افرادی را دربر می ‌یرند که درد آن‌ها  ناشی از عوامل ساختار ی و عوامل بیرونی مانند جراحت نمی باشد . 6

 

١-٨ واژه‌های کلیدی.. 8

 

١-٩ محدوده تحقیق.. 9

 

فصل دوم. 10

 

ادبیات تحقیق.. 10

 

٢-١مقدمه. 11

 

٢-٢ مبانی نظری.. 11

 

٢-٣ پیشینه تحقیق.. 21

 

٢-۴ نتیجه گیری.. 30

 

فصل سوم. 32

 

روش  تحقیق.. 32

 

٣-١  مقدمه. 33

 

٣-٢ روش تحقیق.. 33

 

٣-٣ جامعه ، نمونه آماری و نحوه گزینش آزمودنی ها 33

 

٣-۴ متغیر های تحقیق.. 34

 

٣-۴-١ متغیر های وابسته. 34

 

٣-۴-٢ متغیر مستقل.. 34

 

٣-۵ موارد اندازه گیری شده. 34

 

٣-۶ وسایل مورد استفاده در اندازه گیری متغیر ها 35

 

٣-۶-١ اندازه گیری قد  از قدسنج دیواری با دقت ۱ سانتی متر جهت اندازه‌گیری قد آزمودنی‌ها 35

 

٣-۶-٢ اندازه گیری وزن ترازوی دیجیتال بروئرساخت کشور چین بوده با دقت اندازه‌گیری آن ۱۰۰ گرم جهت  اندازه‌گیری وزن آزمودنی‌ها. 35

 

٣-۶-٣ دینامومتر دستی MYOMETER M.I.E.. 35

 

٣-۶-۴  مقیاس دیداری درد VAS.. 35

 

٣-۶-۵ کش های ورزشی THERA BAND به چهار رنگ قرمز، سبز، آبی، مشکی ساخت کشور امریکاجهت افزایش قدرت عضلات و تقویت آن‌ها استفاده شد. 36

 

٣-۶-۶ آزمون قدرت ایزومتریک عضلات ابداکتور ران.. 36

 

٣-6-7 آزمون قدرت ایزومتریک عضلات اداکتور ران.. 36

 

٣-6-8 آزمون قدرت ایزومتریک عضلات چرخاننده خارجی ران.. 37

 

٣-٨ پروتکل تمرینی.. 39

 

 

 

٣-٨-١ نحوه انجام تمرینات قدرتی.. 41

 

٣-۹روش های آماری.. 44

 

فصل چهارم. 46

 

تجزیه و تحلیل داده های آماری.. 46

 

۴- ۱ مقدمه. 47

 

غربالگری داده‌ها 47

 

۴- ٢ ویژگیهای جمعیت شناختی و فردی.. 47

 

۴-٣ توصیف آماری دادهها 48

 

۴-۴ بررسی پیش فرضهای طرح پژوهش…. 52

 

۴- ۵آزمون فرضیه‌های پژوهش…. 55

 

آزمون فرض اول. 55

 

آزمون فرض دوم. 57

 

آزمون فرض سوم. 58

 

آزمون فرض چهارم. 60

 

خلاصه. 65

 

فصل پنجم.. 66

 

بحث و نتیجه گیری.. 66

 

۵- ۱مقدمه. 67

 

۵- ۲ خلاصه تحقیق.. 67

 

۵-۳  نتایج تحقیق.. 68

 

۵-۴ بحث و نتیجه گیری.. 68

 

۵-۵ نتیجه گیری.. 73

 

۵ – ۶ پیشنهادات… 74

 

۵-6-1 پیشنهادات کاربردی.. 74

 

۵- -۶ ۲ پیشنهادات پژوهشی.. 74

 

بخش پیوست‌ها 75

 

منابع ومآخذ.. 82

 

Abstract. 88

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

 

 

 

شکل ٢-١ زاویه کوادر و خطوط کلی عضله چهار سر. 13

 

شکل ٢-٢.نیروهای اصلی عمل کننده بر کشکک…. 14

 

شکل ٢-٣  نمای قدامی آناتومی زانو. 15

 

شکل ٢-۴عضلات ابداکتور ران.. 16

 

شکل ٢-۵ عضلات اداکتور ران.. 17

 

شکل ٢-۶ عضلات چرخاننده عمقی مفصل ران.. 18

 

شکل ۳- ۱ آزمون قدرت ایزومتریک عضلات ابداکتور ران.. 36

 

شکل ۳-٢ آزمون قدرت ایزومتریک عضلات اداکتور ران.. 37

 

شکل۳-۳ آزمون قدرت ایزومتریک عضلات چرخاننده خارجی ران.. 38

 

شکل ۳-۴ آزمون قدرت ایزومتریک عضلات چرخاننده داخلی ران.. 39

 

شکل۳-۵ تمرین تقو یتی عضلات ابداکتور ران.. 41

 

شکل۳- ۶ تمرین تقو یتی عضلات اداکتور ران.. 42

 

شکل ۳- ۷ تمرین تقو یتی عضلات چرخاننده خار جی ران.. 43

 

شکل ۳- ٨ تمرین تقو یتی عضلات چرخاننده داخلی ران.. 43

 

 

 

فهرست جداول

 

جدول۴-۱. ویژگیهای جمعیت شناختی و فردی شرکتکنندگان گروههای تحت مطالعه. 48

 

جدول ۴-٢. آمارههای توصیفی متغیرهای مورد مطالعه در گروه دارای آسیب تحت مداخله. 49

 

جدول۴-٣ .آمارههای توصیفی متغیرهای مورد مطالعه در گروه دارای آسیب کنترل.. 50

 

جدول ۴-۴.آمارههای توصیفی متغیرهای مورد مطالعه در گروه بدون آسیب… 50

 

نتایج آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات پیش آزمون در گروههای تحت مطالعه. 52

 

نتایج مقایسه نمرات افراد دارای آسیب و بدون آسیب… 54

 

آزمون فرض اول. 55

 

جدول۴- ۷. نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه نمرات پس آزمون متغیر درد پای راست در گروههای کنترل و مداخله (پیش آزمون متغیر کمکی است). 56

 

جدول۴-۸ . نتایج آزمون t برای مقایسه درد پای چپ در گروه مداخله و کنترل.. 56

 

آزمون فرض دوم. 57

 

جدول ۴-۹. نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه نمرات پس آزمون متغیر درد پای راست در گروههای کنترل و مداخله (پیش آزمون متغیر کمکی است). 57

 

جدول۴-١٠. نتایج آزمون t برای مقایسه درد پای چپ در گروه مداخله و کنترل.. 58

 

آزمون فرض سوم. 58

 

جدول۴-١١. نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه نمرات پس آزمون متغیر زاویه Q راست در گروههای کنترل و مداخله (پیش آزمون متغیر کمکی است). 59

 

جدول ۴- ١٢.نتایج آزمون t برای مقایسه زاویه Q پای چپ در گروه مداخله و کنترل.. 59

 

آزمون فرض چهارم. 60

 

جدول۴-١٣. نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه نمرات پس آزمون متغیر زاویه Q راست در گروههای کنترل و مداخله (پیش آزمون متغیر کمکی است). 61

 

جدول ۴- ١۴.نتایج آزمون t برای مقایسه زاویه Q پای چپ در گروه مداخله و کنترل.. 62

 

جدول۴-١۵. مقایسه نمرات پیش آزمون و پس آزمون متغیر زاویه Q در افراد دارای آسیب تحت مداخله و کنترل.. 63

 

جدول۴-١۶. مقایسه نمرات پیش آزمون و پس آزمون متغیر درد در افراد دارای آسیب تحت مداخله و کنترل.. 64

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱ – ۱ مقدمه

 

سندرم درد کشککی رانی  از جمله شایع ترین مشکلات ارتوپدی زانو بین ورزشکارا ن و جوانان است که علت آن کاملا شناخته شده نیست به همین دلیل در بعضی از مواقع بیمار و جراح ارتوپد کاملا نا امید شده و این عامل سبب می شود ورزشکار به دوران ورزشی خود پایان دهد و دردی مزمن همواره همراه مبتلایان به این عارضه باشد. دلایل این سندرم متعدد است و عوامل گوناگونی از جمله عوامل داخلی و خارجی باعث ایجاد آن می شود . عوامل داخلی شامل مشکلات ساختار ی استخوانی و بافت نرم، و عوامل خارجی مانند نوع ورزش و شرایط محیطی است . ترکیبی از متغیرهایی نظیر بیومکانیک غیر طبیعی اندام تحتانی، سفتی بافت نرم، ضعف عضلانی و تمرینات شدید در مورد ورزشکاران ممکن است باعث افزایش فشار بر غضروف و استخوان زیرغضروف 2 شده و درد کشککی رانی و راستای نامناسب کشکک را ایجاد کند فلذا به دلیل این که نیروهای متعددی روی مفصل کشککی رانی اثرگذار هستند، ارزیابی و درمان کلینیکی این بیماری همواره محل بحث بوده است ( ۲ و ۳).عواملی چون زاویه Q  غیرطبیعی، سستی عمومی لیگامنت ها، پرتحرکی  یا کم تحرکی  رتیناکولوم خارجی کشکک و تیلت کشکک ، کاهش انعطاف پذیری عضلات چهارسر  و ایلیوتیبیال باند  و ضعف عضلات چهارسر، ابداکتور  و چرخاننده خارجی ران  اغلب با سندرم درد کشککی رانی ارتباط دارند(١،٢و٣). عوامل آناتومیکی نظیر لگن پهن و افزایش انتروورژن   ران باعث افزایش زاویه Q شده و درنتیجه نیروی رانشی خارجی بیش از حدی روی کشکک اعمال می شود که مجموعه این عوامل برخی افراد  را برای ابتلا به سندرم درد کشککی رانی مستعد می‌کند (٣).آن چه تاکنون در ادبیات تحقیق مشاهده شده است وجود ارتباط بین ضعف عضلانی و سندرم درد کشککی رانی است . به گونه ای که یکی از شیوه‌های درمانی، تقویت گروه‌های عضلانی مانند عضلات چهارسر و عضله پهن داخلی مورب  است که در ۷۰ درصد موارد برای درمان این بیماری مفید بوده است . در سال‌های اخیر توجه به ساختارهای عضلانی مفاصل دیستال  و پروکسیمال  زانو به ویژه عضلات بخش جانب خارجی ران مانند عضلات ابداکتور و چرخاننده خارجی ران افزایش یافته و در مطالعات متعددی قدرت این عضلات بررسی شده است.مشاهده چنین نتایجی باعث شد که در مطالعه اخیر تاثیر هشت هفته تمرین قدرتی عضلات ابداکتور واداکتورو چرخاننده های ران بر درد و زاویه Q مردان مبتلا به سندرم درد کشککی رانی مورد بررسی قرار گیرد.

 

۱-۲ بیان مساله تحقیق

 

سلامتی رکن مهمی در زندگی هر فرد به شمار می‌رود ولی گاهی برخی آسیب‌ها  این رکن مهم را به خطر می‌اندازند. این آسیب‌ها  می‌توانند در پی بروز حوادث یا پر کاری به وجود آیند.برخی از این آسیب‌ها  اهمیت چندانی نداشته ولی برخی دیگر فرد را از ادامه فعالیت‌های روزمره خسته و ناتوان می‌کنند. از آنجا که مفصل زانو و مفصل پتلو فمورال که در مجاورت زانو واقع شده است بسیار حائز اهمیت است بررسی و درمان آسیب‌های مربوط به مفاصل زانو و پتلو فمورال نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است.در گذشته اکثر تحقیقات آسیب‌های مفصل پتلو فمورال بر روی افزایش قدرت گروه عضلات اکستنسور زانو معطوف بوده‌اند به گونه‌ای که یکی از پروتکل‌های اصلی درمانی مخصوص این بیماران، تقویت گروه عضلات چهارسر به ویژه عضله پهن داخلی مورب بوده است(۴. (در چند سال اخیر سا یر گروه‌ها ی عضلا نی ران نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. بطور نمونه وجود ضعف در عضلات ابداکتور و چرخاننده خارجی ران در چندین تحقیق در بین مبتلایان به سندرم درد کشککی رانی گزارش شده است(۵(. مفصل زانو به عنوان بزرگترین و پیچیده ترین مفصل بدن همواره در معرض آسیب‌های متفاوت و خطر ناکی بوده است.تحقیقات گوناگون نشان داده‌اند که بروز آسیب‌های مربوط به‌اندام تحتانی به خصوص زانو در مقایسه با اندام فوقانی ، سر و تنه به مراتب بیشتر است. سندرم درد کشککی رانی حدود ۲۵ درصد مراجعا ت ارتوپد یک در بین بزرگسالان را به خود اختصاص می دهد(١،۶و٧).این در صد نشان دهنده ی شیوع بالای این عارضه در جوامع جهانی امروز است .افراد مبتلا به این سندرم با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می‌کنند و این عارضه فعالیت‌های روزمره افراد را تحت تاثیر قرار داده و منجر به ناتوانایی‌های عملکردی می‌شود. عموما افراد مبتلا به این سندرم از ضعف عضلانی شدید رنج می‌برند به‌گونه‌ای غالبا دچار عدم تعادل‌های مختلف در وضعیت‌های متفاوت می گردند و از طرفی درد مربوط به این عارضه شدید و آزرده کننده است که زندگی را برای مبتلایان سخت می‌کند.هزینه های مادی درمان این عارضه سرسام آور است . لذا محقق در پی پاسخگویی به این سئوال است که آیا هشت هفته تمرین قدرتی عضلات دور کننده و نزدیک کننده و چرخاننده‌های ران بر درد و زاویه Q مبتلا به سندرم پتلوفمورال تأثیر دارد. .

 

١-٣اهمیت و ضرورت تحقیق

 

در بررسی های به عمل آمده درادبیات تحقیق، تقویت عضلات ابداکتور ران در ترکیب با تقویت عضلات چرخاننده داخلی ، اداکتور ، فلکسور و اکستنسور ران  مورد بررسی قرار گرفته است)۴،۵،۶ و٧) . یک تحقیق موردی افزایش قدرت عضلات ابداکتور در ترکیب با تقویت عضلات چرخاننده داخلی ران را برای بهبود درد بیمار مفید دانسته است ( ۵). گروه دیگر پیشنهاد کردند تقویت عضلات ابداکتور و چرخاننده خارجی ران به همراه تقویت عضله چهارسر می‌تواند موثر باشد (٨ ). از سوی دیگر مطالعه دیگری، افزایش قدرت عضلات چهارسر همراه با عضله سرینی میانی را مفید دانسته است(٩).

 

از آن جا که تاثیر تقویت گروه های عضلانی موجود در صفحه فرونتال شامل ابداکتور‌ها و اداکتورهای ران همراه با تقویت عضلات موجود در صفحه ترنسورس شامل چرخاننده های ران کمتر مورد توجه قرار گرفته و از طرفی تاثیر این تقویت بر روی زاویه Q  نیز عمدتاً نادیده گرفته می‌شده است لذا بنظر می‌رسد انجام تحقیقی که ترکیبی از تمرینات قدرتی عضلات ابداکتور واداکتور و  چرخاننده‌های ران می‌باشد بر روی جامعه آماری مردان ضرورت می‌یابد. چرا که تعداد تحقیقات صورت گرفته در این زمینه اندک بوده  و در موارد مشاهده شده آمار ضد و نقیضی در رابطه با بهبود بیماران مشاهده می‌شود . به‌ویژه آن که تاکنون پژوهشی که ترکیبی از تاثیر تقویت عضلات ابداکتور واداکتور و  چرخاننده‌های ران بر سندرم درد کشککی رانی در جامعه مردان رامورد مطالعه قرار داده باشد توسط محقق یافت نشد . وجود چنین خلایی ونیز شیوع بالینی این بیماری و هزینه‌های سرسام آور درمان این عارضه در کلینیک های بالینی و رنجش خاطر بیماران به‌ویژه ورزشکاران به‌واسطه  دور بودن از فعالیت های روزمره و دور بودن از میادین ورزشی از جمله ضروریات اجرای چنین تحقیقی می باشد.

 

لازم به ذکر است که در ایران آماری از مبتلایان به سندرم درد کشککی رانی منتشر نشده است لیکن به نظر می‌رسد تعداد مبتلایان به این عارضه به دلیل شیوه زندگی، افزایش آپارتمان نشینی و نبود فرهنگ ورزش کم و بیش از آمارهای جهانی پیروی میکند . به نظر می‌رسد با انجام تحقیق حاضر شواهد کلینیکی دال بر تا ثیرتقویت عضلات را ن بربیماران مبتلا به سندرم درد کشککی رانی افزا یش می یابد ونتایج تحقیق می تواند توسط مراکز فیزیوتراپی و توانبخشی مورد استفاده قرار گیرند و شاید بتوان توصیه نمود که این روش درمانی را در برنامه روزانه خانگی خود گنجانده و از هزینه‌های مادی و معنوی رفت و آمد در کلینیک‌های ارتوپدی و فیزیوتراپی بکاهند.

 

 

 

١-۴ اهداف تحقیق

 

١-۴-١ هدف کلی

 

تاثیر هشت هفته تمرین قدرتی عضلات دور ، نزدیک کننده و چرخاننده های ران بر درد و زاویه ی Q مردان مبتلا به سندرم  پتلو فمورال

 

١-۴-٢ اختصاصی

 

١ -تاثیر هشت هفته تمرین قدرتی عضلات دور و نزدیک کننده و چرخاننده ی خارجی و داخلی ران بر درد مردان مبتلا به سندرم پتلوفمورال

 

٢ -تاثیر هشت هفته تمرین قدرتی عضلات دور و نزدیک کننده و چرخاننده ی خارجی و داخلی ران بر زاویه Q مردان مبتلا به سندرم پتلوفمورال

 

١-۵ فرضیه ها

 

١-هشت هفته تمرین قدرتی عضلات  دور ونزدیک کننده و چرخاننده خارجی و داخلی ران بر درد مردان مبتلا به سندرم پتلوفمورال تاثیرگذار است.

 

٢- هشت هفته تمرین قدرتی عضلات دور ونزدیک کننده و چرخاننده خارجی و داخلی ران بر زاویه Q مردان مبتلا به سندرم پتلوفمورال تاثیرگذار است.

 

 

 

١-۶ پیش فرض ها

 

1-آزمودنی‌های مورد مطالعه ، نمونه مناسبی از بیماران مبتلا به سندرم درد کشککی رانی بوده و نمونه‌ها   افرادی را دربر میگیرند  که درد آن‌ها ناشی از عوامل ساختار ی و عوامل بیرونی مانند جراحت نمی باشد .

 

۲ برنامه تمر ینی درست و دقیق بوده و نمونه های تجربی تمر ینات را مطابق برنامه طراحی شده به انجام رسانده‌اند .

 

3-نمونه های  شاهد هیچ گونه برنامه تمر ینی خا صی نداشته‌اند.

 

4-آزمون‌های مقاومتی تحقیق حاضر به درستی طراحی شده و محقق به درستی آن‌ها را بکار برده است و  آزمودنی‌ها با انگیزه تمام تلاش خود را در انجام آن‌ها بکار برده‌اند .

 

١-٧ محدودیت‌های تحقیق

 

١-٧-١ محدودیت‌های خارج از کنترل محقق

 

۱  – شرایط روحی و روانی آزمودنی‌ها  قابل کنترل نبود .

 

۲ – شرایط زندگی و میزان فعالیت‌های روزانه آزمودنی‌ها  طی دوران تحقیق قابل کنترل نبود.

 

١-٧-2 محدودیت‌های  در کنترل محقق

 

۱ – آزمودنی‌ها همگی از بین مردان بین سنین ٢۵ تا ٣۵ سال انتخاب شده‌‌اند چرا که درافراد بالای ٣۵ سال احتمال ابتلا به استئوآرتریت  وجود دارد لذا به‌منظور اطمینان از عدم ابتلا به آرتروز افراد بالای ٣۵ سال از طرح تحقیق حذف شدند .

 

2- کلیه آزمودنی‌ها سابقه درد طی٩ ماه گذشته و یا بیشتر را داشته‌اند .

 

3- هیچ کدام از آزمودنی‌ها  سابقه جراحی زانو و یا دررفتگی کشکک را نداشته‌اند .

 

4- کلیه آزمودنی‌ها  طی ۶ ماه گذشته و طول مدت تحقیق در هیچ گونه فعالیت ورزشی شرکت نمی‌کردند .

 

5- کلیه آزمود نی‌ها  از بین افراد غیر ورزشکار انتخاب شد ه‌اند .

 

6-ک

 

 

 

4.2 دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی. 25

 

 

5.2 ماهیت رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی. 25

 

 

6.2 ارتباط و همکاری صنعت با دانشگاه 29

 

 

7.2 تاریخچه ارتباط صنعت و دانشگاه 30

 

 

1.7.2  الف) تاریخچه ارتباط صنعت و دانشگاه در چند کشور منتخب.. 30

 

 

2.7.2 ب) تاریخچه ارتباط صنعت و دانشگاه در ایران. 33

 

 

2-8 اهداف ارتباط دانشگاه و صنعت در کشورهای مورد مطالعه. 35

 

 

9.2 انواع ارتباطات (تعاملات) صنعت با دانشگاه 36

 

 

10.2 طرح های ارتباط صنعت با دانشگاه 38

 

 

2-11 مولفه های ارتباط صنعت با دانشگاه 40

 

 

2-11-1 مراکز رشد(انکوباتور) 40

 

 

2-11-1-1 انواع انکوباتور 40

 

 

2-11-2 پارکهای علمی و فناوری.. 41

 

 

2-11-3 شرکت های دانش بنیان. 42

 

 

2-11-3-1 انواع شرکت‌های دانش‌بنیان. 42

 

 

2-11-3-2 اهداف شرکت‌های دانش‌بنیان. 42

 

 

2-11-4 دفاتر تحقیق و توسعه (دفاتر ارتباط با صنعت) 43

 

 

2-11-5 کارآفرینی. 44

 

 

2-11-6 کارآموزی.. 45

 

 

2-11-7 تفاهم نامه های همکاری مشترک.. 46

 

 

2-11-8 اسپین-آف.. 47

 

 

2-12 وضعیت تحقیق و توسعه در بخش ورزش کشور 48

 

 

2-12-1 سازمان‌های پژوهشی ورزشی. 49

 

 

2-12-2 منابع انسانی پژوهشی ورزش… 49

 

 

2-12-3 منابع مالی پژوهشی. 51

 

 

2-12-4 مقالات علمی ورزشی. 51

 

 

2-12-5 کمیت پژوهش های ورزشی. 52

 

 

2-13 نهادهای متولی پژوهش در علوم ورزشی کشور 52

 

 

2-13-1 دفتر ملی مدیریت و توسعه ورزش کشور 52

 

 

2-13-2 پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی. 54

 

 

2-13-3 دفتر تحقیقات و توسعه تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش… 55

 

 

 

 

2-13-4 کمیته ملی المپیک… 56

 

 

2-14 پیشینه تحقیقات.. 58

 

 

2-15 جمع بندی.. 65

 

 

فصل سوم:روش شناسی پژوهش

 

 

3-1روش پژوهش… 69

 

 

3-2روند کلی اجرای پژوهش… 71

 

 

3-3 چرا از روش پژوهش‌ کیفی برای تحقیق حاضر استفاده گردید؟. 71

 

 

3-4 جامعه و نمونه آماری.. 74

 

 

3-5 ابزار و روش جمع آوری داده ها 76

 

 

3-6 روایی و پایایی. 76

 

 

3-7 روش تجزیه و تحلیل و چگونگی ثبت داده‌ها 79

 

 

3-8 کدگذاری باز، محوری و انتخابی. 79

 

 

فصل چهارم: یافته های پژوهش

 

 

1.4 بخش اول (آمار  توصیفی مشارکت کنندگان) 83

 

 

2.4 بخش دوم (نتایج مصاحبه مشارکت کنندگان) 85

 

 

نتایج کد گذاری باز 85

 

 

نتایج کد گذاری محوری.. 89

 

 

شرایط علی. 89

 

 

شرایط زمینه ای.. 90

 

 

شرایط مداخله گر. 94

 

 

راهبردها 96

 

 

پیامدها 101

 

 

کد گذاری انتخابی. 104

 

 

فصل پنجم: خلاصه، بحث و نتیجه گیری و پیشنهادات پژوهش

 

 

1.5 خلاصه پژوهش… 109

 

 

2.5 نتایج تحقیق. 111

 

 

3.5 بحث و نتیجه گیری.. 112

 

 

4.5 نتیجه گیری نهایی. 147

 

 

5.5 پیشنهادات کاربردی.. 153

 

 

6.5 پیشنهادات پژوهشی. 157

 

 

منابع و ماخذ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول                 مقدمه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.1مقدمه

 

 

امروزه میزان سرمایه گذاری در امر پژوهش، مهمترین شاخص­ توسعه یافتگی جوامع برای رسیدن به جامعه­ی دانایی محور است. پژوهش، خلاقیت و نوآوری اساسی ترین نیاز یک جامعه برای رسیدن به پیشرفت، توسعه، رفاه اجتماعی و استقلال واقعی می­باشد. از نظر حیات اجتماعی نیز پژوهش راهی برای بوجود آوردن فناوری، توسعه، پیشرفت و افزایش توان تولید کشورها است (رضانیا، 1384؛ معروفی، 1387). از طرفی، دانشگاه سازمانی است که با تولید فکر، دانش و راهکارها به بهینه سازی صنعت مبادرت می ورزد،  به طوری که دانشگاه و صنعت شاخص ترین مبانی توسعه هر کشور محسوب می شوند به گونه ای که ارتباط مستحکم این دو نهاد، ارمغان آور توسعه پایدار خواهد بود (حمیدی زاده، 1386). در سایه چنین ارتباطی توسعه علمی در مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی، توسعه فناوری در صنایع به طور همزمان اتفاق می افتد. گذشته از این، نقش مهم دیگر مراکز تحقیقاتی و دانشگاهها بر اساس ماده 45 قانون برنامه چهارم توسعه کشور ایجاد علم و فناوری با نگاه و هدف گسترش بازار محصولات دانایی محور و دانش بنیان است. این مهم در قالب تجاری سازی و کاربردی نمودن دستاوردهای پژوهشی و نوآوریها ممکن می گردد (گزارش ملی آموزش عالی ایران، 1390). از این رو همکاری موثر دانشگاه و صنعت در گشودن این راه و نهادینه کردن آن مداخله آگاهانه و هوشمندانه دولت است. این مداخله باید در جهت بهبود وضع نهادهای سیاستگذار مثل دفاتر ارتباط با صنعت و دانشگاه، انجمن های علمی پژوهشی کمیسیون های ستادی دولت، برنامه ریزان، مجلس شورای اسلامی  و سایر نهادهای واسط باشد (شفیعی،1388).

 

 

ارتباط دانشگاه و صنعت از سابقه طولانی به ویژه در کشورهای توسعه یافته برخوردار است. در مطالعه‌ی انجام شده توسط هالسی (1995) اشاره شده است که بریتانیا بیش از سایر مناطق در جهان نسبت به‌برقراری ارتباط بین دانشگاه و صنعت ازخود تمایل و جدیت نشان‌داده است. هالسی علت پیشگامی بریتانیا در این زمینه را انقلاب صنعتی می‌داند که از نیمه دوم قرن هیجدهم ابتدا از انگلستان آغاز و در زمانی کوتاه به فرانسه، و بلژیک سپس به آلمان و آمریکا گسترش یافت و در اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20 با فراهم آوردن رقابت صنعتی بین کشورها وصنایع داخلی به ایجاد دانشگاههای فعال در ارتباط با نیاز به وجود آمده، منجر شد. بدین منظور دانشکده های تربیت بدنی  وعلوم ورزشی کشور به عنوان مراکز آموزشی، علمی و پژوهشی در حیطه ورزش و تربیت بدنی و با هدف توسعه و گسترش پژوهش در این حیطه و به منظور کمک به پیشرفت ورزش کشور،  فعالیت می نماید. از این رو تعامل، همکاری و ارتباط علمی این مراکز با بخش های صنعتی مختلف و مرتبط با ورزش نظیر نهادها و سازمان های ورزشی، مراکز و موسسات آموزشی و پژوهشی، مراکز تولیدی و صنعتی مرتبط با ورزش و همچنین نهادهای ورزشی و پژوهشی بین المللی، رسالت بزرگی برای آنها محسوب می شود.  با توجه به مطالعات انجام شده در کشور، به دلیل نبود یک نظام جامع در دستگاههای دولتی و ضعف­های زیادی که در برقراری رابطه بین دانشگاه و صنعت وجود داشته است، برنامه­ریزی از ابتدا و تجدید ساختار، ضروری می­باشد. با این حال ارتباط بخش صنعت خدمات ورزش با دانشگاهها می­تواند موضوع جدیدی باشد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است و با توجه به این موضوع که پیشرفت هر جامعه ای به گونه ای در گرو پیشرفت دانشگاهها و صنایع خدماتی و تولیدی آن جامعه می باشد و نیز با توجه به اهمیت صنعت ورزش که در حال حاضر یکی از صنایع برتر جهانی بشمار می رود و اقتصاد بسیاری از کشورها بر پایه آن می­چرخد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 2.1بیان مسأله

 

 

امروزه سرمایه‌های فکری بیش از هر زمان دیگر به عنوان اصلی ترین سرمایه در هر کشور شناخته می‌شوند. این دارایی‌ها در قالب سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی و سرمایه سازمانی خود را آشکار می‌سازند. سرمایه انسانی مبین انباشت دانش، توانایی، مهارت و شایستگی‌های خاص در اشخاص است (کوته، 2001). از این رو واضح است که تعلیم و تربیت به ویژه آموزش عالی از نقش تعیین کننده در تولید این گونه سرمایه‌ها بــرخـوردار اسـت؛ زیرا تـولید علم وتربیت افراد از جمله کارکرد‌های اساسی آموزش عالی و دانشگاهها است (من کیو، 1992). سرمایه اجتماعی از این جهت از اهمیت برخوردار است که اولا حل مسائل اجتماعی را به صورت جمعی میسر می‌سازد و ثانیا وجود اعتماد و همکاری مبتنی بر آگاهی، هزینه مبادلات را بر اساس نظریه مبادله به حداقل می‌رساند (جونز، 1998). زیرا همکاری موجب جلوگیری از هدر رفتن انرژی، زمان و هزینه می‌گردد.

 

 

با پذیرش این موضوع که جامعه امروز، جامعه سازمانهاست (پیتر هس، 1996)، سرمایه سازمانی از جمله اشکال دیگر سرمایه فکری محسوب شده و نشان دهنده ذخیره بلند مدت سرمایه انسانی و اجتماعی در داخل نظامهای اجتماعی یا سازمانها هستند و در بهترین شکل تحت عنوان سازمانهای یادگیرنده تبلور می‌یابند (ساندرا و بلیک الیسا، 2002). از جمله ویژگیهای سازمانهای یادگیرنده وجود حساسیت زیاد آنها به محیط و برقراری ارتباط سازنده با آن است (سنگه، 1999). دانشگاهها نیز به عنوان مراکز یادگیری می‌بایست از پیشگامی در این راستا برخوردار باشند. از این رو توفیق در این زمینه ها در صورتی محقق می شود که ساختار آموزشی و پژوهشی به صورتی منسجم و همراه با سیاست ها و استراتژی های مشخص ایجاد و تقویت شود.

 

 

در این راستا،  نظام آموزش و پژوهش در تربیت بدنی و علوم ورزشی نیز از این موضوع مستثنی نیست. نگاهی اجمالی به کشورهای توسعه یافته در زمینه ورزش، گویای سرمایه گذاری و برنامه ریزی های دقیق آنان در زمینه آموزش و پژوهش این حوزه است. کشورهایی همچون استرالیا، ایالات متحده آمریکا، انگلستان، کانادا و نیوزلند با تدوین برنامه های راهبردی در حوزه علوم ورزشی به رشد و توسعه انواع ورزش های همگانی و قهرمانی خود کمک شایانی کرده اند (علیزاده و الهی، 1387)، بطوریکه هدف عمده ایجاد دانشگاههای کشورهای فوق، ضمن تربیت نیروی کار، فراهم کردن زمینه همکاری مشترک بین صنعت و دانشگاه، ارتقاء سطح علمی و فراهم ساختن زمینه برای توسعه اقتصاد و صنعت در سطح محلی و منطقه‌ای به عنوان رسالت ویژه این دانشگاهها بود. همچنین تاکید بر تربیت نیروی کار مورد نیاز صنایع به تدریج به شکل‌دهی موسسات آموزش عالی تحت عنوان “پلی تکنیک‌ها” منجر گردید و ارتباط بین دانشگاه و صنعت را بیشتر معنی بخشید(شفیعی،1388).

 

 

بر این اساس پای‌کز، بیورلی و کواتر من (1998) صنعت ورزش را دارای فرصت های بسیار برای مدیران ورزش معرفی کرد و وجود شناخت و درک تنوع خیره کننده فرصت ها در صنعت ورزش را برای مدیران ورزش مهم دانستند. آنها صنعت ورزش را به سه بخش اجرایی (خدماتی)، تولیدی و ترویج تعریف می کنند. در بخش اجرا مخاطب امور ورزشی هستند، در بخش تولیدی مخاطبان فراورده های تجهیزاتی و تولیدی در اجرا معرفی می شوند و در نهایت در بخش ترویج، جامعه مخاطب را رسانه ها، تبلیغات و تصدیق شامل می شود. از این رو آنچه که به عنوان ورود دانشگاه و بخش آکادمیک ورزش کشور در صنعت ورزش باید مورد توجه قرار گیرد، شناسایی بخش اول صنعت یعنی بعد اجرایی و یا خدماتی بودن ارائه ورزش هستند که بیش از هر بخش نیازمند دانش علمی و بهره گیری از دانش دانشگاهیان می باشند.

 

 

لذا بدنبال احساس نیاز به پژوهش برای توسعه خدماتی صنعت ورزش کشور، دانشکده های تربیت بدنی و علوم ورزشی با بهره گیری از نیروی کارآمد و شایسته می بایست از نتایج پژوهش و تحقیقات اساتید، صاحبنظران و پژوهشگران خود در جهت رشد و توسعه توان علمی و ترویج صنعت ورزش از جمله سلامت، تندرستی و گسترش ورزش قهرمانی کوشا باشند. از آنجا که  نیازسنجی و درصدد برآمدن در جهت رفع تقاضا جوامع هدف از جمله نقش های بازاریابی محصوب می شود، بر این اساس، به نظر می رسد بهره گیری از علم نوین بازاریابی ورزشی راه گشای مفیدی در شناسایی راه های ورود به صنعت ورزش باشد. بی شک بازاریابی با فراهم آوردن بستر لازم، دانشگاهها را در برخورد با چالشهای موجود در مح