5-2- مدل تحلیل شکاف های هفت گانه کیفیت ………………………………………………….. 22

 

5-3- سیستم مبادله ای کیفیت خدمات ………………………………………………………………. 23

 

5-4- ایده هرم مشتری ………………………………………………………………………………….. 23

 

5-5- هرم استاندار مشتری بر اساس میزان درآمد و سودآوری………………………………….. 24

 

5-6- قانون پارتو………………………………………………………………………………………….. 25

 

5-7- مدل سرمایه گذاری بوستن………………………………………………………………………. 25

 

5-8-  مشتریانی از جنس پلاتین، طلا، نقره، برنز، حلب………………………………………….. 26

 

5-9- مدل ملا حسینی……………………………………………………………………………………. 26

 

5-10- مدل کلان سنتی…………………………………………………………………………………… 27

 

5-11- مدل خرد رضایت مشتری……………………………………………………………………… 28

 

5-12- مدل سطل سوراخ دار…………………………………………………………………………… 28

 

5-13- مدل بتون…………………………………………………………………………………………… 28

 

5-14- مدل کانو ………………………………………………………………………………………….. 29

 

5-15- آیینه رضایت مشتری……………………………………………………………………………. 30

 

5-16- دیدگاه جان الستر:……………………………………………………………………………….. 30

 

5-17- مدل رضایتمندی مشتری سوئدی(SCSB)………………………………………………… 31

 

5-18- مدل شاخص رضایتمندی مشتری در آمریکا  (ACSI) ……………………………….. 33

 

5-19- مدل رضایتمندی مشتری در اروپاECSI))………………………………………………… 34

 

5-20- مدل تیلور………………………………………………………………………………………….. 36

 

6)  وفاداری به نام تجاری…………………………………………………………………………………. 37

 

6-1) طبقه بندی مقیاس های وفاداری مشتریان به نام تجاری……………………………………. 38

 

7)  عوامل موثر بر ایجاد تأثیر منفی در برنامه­های وفاداری…………………………………………. 40

 

7-1) عوامل کلیدی در موفقیت برنامه­های وفاداری………………………………………………….. 41

 

8- پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………… 42

 

8-1- مطالعات خارجی………………………………………………………………………………….. 42

 

 

8-2- تحقیقات داخلی……………………………………………………………………………………. 46

 

فصل سوم: روش تحقیق

 

3-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………… 49

 

3-2 روش تحقیق………………………………………………………………………………………….. 49

 

3-3 جامعه آماری………………………………………………………………………………………….. 49

 

3-4 نمونه آماری و شیوه نمونه گیری   ……………………………………………………………… 50

 

3-5 روش و ابزار جمع آوری داده ها  ……………………………………………………………… 50

 

3-6 روایی و پایایی پرسشنامه ………………………………………………………………………… 51

 

3-6-1 روایی………………………………………………………………………………………………. 52

 

2-6-2 پایایی………………………………………………………………………………………………. 52

 

3-7 روش تجزیه و تحلیل داده ها ……………………………………………………………………. 54

 

فصل چهارم : روش تجزیه و تحلیل داده ها

 

4-1 – مقدمه……………………………………………………………………………………………….. 56

 

4-2- آمار توصیفی………………………………………………………………………………………… 56

 

4-3- بررسی نرمال بودن متغیرها………………………………………………………………………. 66

 

4-4- آمار استنباطی……………………………………………………………………………………….. 67

 

 

 

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات

 

5-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………… 72

 

5-2- نتایج تحقیق…………………………………………………………………………………………. 72

 

5-4- پیشنهادات بر اساس یافته های تحقیق………………………………………………………… 76

 

5-5- پیشنهادات به محققین آتی………………………………………………………………………. 77

 

5-6- محدودیت های تحقیق…………………………………………………………………………… 78

 

منابع………………………………………………………………………………………………………….. 79

 

ضمایم………………………………………………………………………………………………………… 85

 

 

 

فهرست جداول

 

جدول 3-1) سوالات پرسشنامه به تفکیک هر متغیر……………………………………………….. 51

 

جدول 3-2) میزان آلفای کرونباخ پرسشنامه…………………………………………………………. 53

 

جدول4- 1) توصیف متغیر جنسیت ………………………………………………………………….. 56

 

جدول4- 2) توصیف تحصیلات……………………………………………………………………….. 57

 

جدول4- 3) توصیف سابقه خدمت……………………………………………………………………. 58

 

جدول4- 4) توصیف متغیر عوامل محسوس ……………………………………………………….. 59

 

جدول4- 5) توصیف متغیر اعتماد……………………………………………………………………… 60

 

جدول4- 6) توصیف متغیر پاسخ گویی………………………………………………………………. 61

 

جدول4- 7) توصیف متغیر اطمینان……………………………………………………………………. 62

 

جدول4- 8) توصیف متغیر همدلی…………………………………………………………………….. 63

 

جدول4- 9) توصیف متغیر رضایت مشتری…………………………………………………………. 64

 

جدول4- 10) توصیف متغیر وفاداری مشتری………………………………………………………. 65

 

جدول 4-11) نتایج آزمون کولموگراف-اسمیرنوف………………………………………………… 66

 

جدول4-12) ضریب همبستگی عوامل محسوس بر روی رضایت مشتری …………………… 67

 

جدول4-13) ضریب همبستگی اعتبار(قابلیت اعتماد)  بر روی رضایت مشتری …………… 67

 

جدول4-14) ضریب همبستگی پاسخگویی بر روی رضایت مشتری …………………………. 68

 

جدول4-15) ضریب همبستگی اطمینان بر روی رضایت مشتری ……………………………… 69

 

جدول4-16) ضریب همبستگی همدلی بر روی رضایت مشتری تاثیر می گذارد……………. 69

 

جدول4-17) ضریب همبستگی رضایت مشتری بر روی وفاداری مشتری تاثیر می گذارد.. 70

 

 

 

فهرست نمودارها

 

نمودار4- 1) نمودار دایره ای جنسیت…………………………………………………………………. 56

 

نمودار4-2) نمودار میله ای تحصیلات………………………………………………………………… 57

 

نمودار 4-3)نمودار میله ای سابقه خدمت…………………………………………………………….. 58

 

نمودار 4-4)نمودار هیستوگرام عوامل محسوس…………………………………………………….. 59

 

نمودار4-5)نمودار متغیر اعتماد………………………………………………………………………….. 60

 

نمودار 4-6)نمودار هیستوگرام پاسخ گویی…………………………………………………………… 61

 

نمودار 4-7)نمودارهیستوگرام اطمینان…………………………………………………………………. 62

 

نمودار 4-8)نمودار هیستوگرام همدلی………………………………………………………………… 63

 

نمودار 4-9)نمودار هیستوگرام رضایت……………………………………………………………….. 64

 

نمودار 4-10)نمودار هیستوگرام وفاداری مشتری…………………………………………………… 65

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

 

شکل1-1) مدل تحلیلی تحقیق(Olgun et al,2013)…………………………………………… 4

 

شکل2- 1) تاثیر وفاداری نگرشی بر افزایش وفاداری رفتاری(عباسی،1381)……………….. 16

 

شکل 2- 2) هرم استاندارد مشتری(عباسی,1381)………………………………………………….. 25

 

شکل 2-1) تجزیه و تحلیل پرتفوی مشتریان(عباسی،1381)…………………………………….. 26

 

شکل2-4) مدل تحقیق(ملاحسینی،1389)…………………………………………………………….. 27

 

شکل2-5) مدل کلان سنتی(مهدیلوی،1385)………………………………………………………… 28

 

شکل2- 6) مدل بتون(مهدیلوی،1385)……………………………………………………………….. 29

 

شکل2- 7) مدل کانو(مهدیلوی،1385)………………………………………………………………… 29

 

شکل2- 8) آیینه رضایت مشتری(مهدیلوی،1385)…………………………………………………. 30

 

شکل2- 9) نظریه جان الستر(مخدومی،1390)………………………………………………………. 31

 

شکل2-10 )مدل SCSB(Lai-Yu&Chih-Wei,2012)…………………………………… 32

 

شکل 2-11) مدل ECSI(رضایی،1383)……………………………………………………………. 34

 

شکل 2-12) مدل تیلور(Taylor etal,2004)…………………………………………………… 37

 

 

 

 

 

چکیده:

 

این تحقیق به بررسی رابطه ابعاد  کیفیت خدمات ، رضایت مشتری و وفاداری مشتری می پردازد.متغیر مستقل تحقیق کیفیت خدمات بوده که از 5 بعد عوامل محسوس، اعتبار(قابلیت اعتماد)، پاسخگویی، اطمینان، همدلی تشکیل شده است. متغیر میانجی تحقیق رضایت مشتری و متغیر وابسته تحقیق وفاداری مشتری است. مدل تحقیق نیز بر گرفته از تحقیقات الگان و همکاران در سال 2013 می باشد. جامعه آماری این تحقیق500 نفر از  مشتریان شعب شرکت های بیمه شهرستان رشت در زمینه ی حق بیمه عمر پس انذاز و پس انداز فرزندان (نوزاد،کودکان و نوجوانان) در بازه زمانی سه ماهه (01/03/93 لغایت 31/05/93) می باشد برای تعیین حجم نمونه ابتدا 30 پرسشنامه بین پاسخ دهندگان پخش شد.سپس با استفاده از آزمون کولوموگروف اسمیرنوف نرمال بودن داده ها بررسی شد. به منظور تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد ابزار گردآوری داده ها و اطلاعات پرسشنامه بوده است . برای تعیین روایی متغیر های تحقیق از روش محتوایی و برای پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید . در فرآیند  اجرایی، نخست پرسشنامه هایی که توسط پاسخ گویان تکمیل گردیده اند را جمع آوری کرده و داده های خام مورد نیاز جهت توصیف و آزمون فرضیه ها به کمک رایانه و نرم افزار استخراج می گردند و سپس این داده ها  از طریق نرم افزار spss 18 تجزیه و تحلیل شده است. در مرحله اول که تجزیه و تحلیل توصیفی می باشد، داده های جمع آوری شده به صورت جدول آمار توصیفی و فراوانی و نمودار میله ای و هیستوگرام ارائه می شود و در مرحله دوم در این تحقیق جهت ازمون فرضیه ها از همبستگی پیرسون استفاده خواهد شد. نتایج تحقیق بصورت نشان داد که بین عوامل محسوس ، اعتبار(قابلیت اعتم

 

2-2-3 تعهد سازمانی کارکنان                                                                                                        15

 

2-2-4 انواع تعهد                                                                                                                       15

 

2-2-5 مفهوم تعهد                                                                                                                     17

 

2-2-6 ابعاد و تعاریف تعهد سازمانی                                                                                               18

 

2-2-6-1 وابستگی عاطفی                                                                                                            18

 

2-2-6-2 درک هزینه ها                                                                                                               18

 

2-2-6-3 فعالیت های مستمر                                                                                                        19

 

2-2-6-4 سرمایه گذاری ها                                                                                                           19

 

2-2-6-5 تکلیفی                                                                                                                       19

 

2-2-7 عوامل موثر بر تعهد سازمانی                                                                                                20

 

2-2-8 دو دیدگاه در تعهد سازمانی                                                                                                 23

 

2-2-9 پیامدهای تعهد سازمانی                                                                                                      25

 

2-2-10 عوامل موثر بر تعهد سازمانی                                                                                              27

 

2-3 هوش هیجانی                                                                                                                      30

 

2-3-1 مفاهیم هوش هیجانی                                                                                                         30

 

2-3-2 تاریخچه نظریه هوش عاطفی                                                                                                 32

 

2-3-3 مولفه های هوش هیجانی                                                                                                     33

 

2-3-4 هوش هیجانی، رهبری، فضا و عملکرد سازمانی                                                                         35

 

2-3-5 نقش هوش هیجانی در محیط کار                                                                                           36

 

2-3-6 نمودهای هوش عاطفی در محیط کارکنان                                                                                 38

 

2-3-7 هوش هیجانی و عملکرد اثربخش                                                                                          39

 

2-3-8 کاربرد مرتبط با هوش هیجانی                                                                                              40

 

2-3-9 مدل های هوش هیجانی                                                                                                      40

 

2-4 توسعه مدل مفهومی                                                                                                              44

 

2-5 پیشینه تحقیق                                                                                                                       45

 

2-5-1 پیشینه داخلی                                                                                                                   45

 

2-5-2 پیشینه خارجی                                                                                                                 47

 

فصل سوم : روش تحقیق

 

3-1 مقدمه                                                                                                                               49

 

3-2 روش تحقیق                                                                                                                        50

 

3-3 تعریف عملیاتی متغیر ها                                                                                                         50

 

 

3-4 جامعه و نمونۀ آماری                                                                                                             55

 

3-4-1 جامعۀ آماری                                                                                                                   55

 

3-4-2 نمونه آماری و روش نمونه گیری                                                                                           55

 

3-4-3 روش های گرد آوری داده ها                                                                                                56

 

3-4-4 مطالعات کتابخانه ای                                                                                                          56

 

3-4-5 مطالعات میدانی                                                                                                               56

 

3-4-6  مقیاس بندی پاسخ سوالات پرسشنامه                                                                                    57

 

3-5 روائی و پایائی ابزار                                                                                                               57

 

3-5-1 روایی                                                                                                                            58

 

3-5-2 پایایی پرسشنامه                                                                                                                58

 

3-6 روش های تحلیل داده ها و آزمون فرضیات                                                                                  60

 

 

 

فصل چهارم- تجزیه و تحلیل داده ها

 

4-1مقدمه                                                                                                                                62

 

4-2 آمار توصیفی پاسخگویان                                                                                                         62

 

4-2-1 ویژگی توصیفی جامعه از لحاظ جنسیت                                                                                   63

 

4-2-2 ویژگی توصیفی جامعه از لحاظ وضعیت تحصیلی                                                                       64

 

4-2-3 ویژگی توصیفی جامعه از لحاظ سن پاسخ گویان                                                                         65

 

4-2-4 ویژگی توصیفی جامعه از لحاظ سابقه خدمت                                                                            66

 

4-3 آمار استنباطی                                                                                                                      67

 

4-3-1 تعیین  نوع توزیع داده های متغیر های پژوهش                                                                           67

 

4-3-2 تحلیل عاملی تاییدی متغیر‌های پژوهش                                                                                    70

 

4-3-3 نیکویی برازش مدل                                                                                                           70

 

4-3-4  تحلیل عاملی متغیر مستقل یا برونزا                                                                                       75

 

4-3-5 تحلیل عاملی تائیدی متغیر های وابسته یا درونزا                                                                         75

 

4-3-6 تجزیه و تحلیل فرضیه اصلی                                                                                                 78

 

4-3-7 تجزیه وتحلیل فرضیه های فرعی                                                                                            79

 

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات

 

5-1 مقدمه                                                                                                                               83

 

5-2 نتایج حاصل از آزمون فرضیه های پژوهش                                                                                   84

 

5-3 مقایسه نتایج تحقیق با سایر تحقیقات                                                                                          86

 

5-4 ارائه پیشنهادات محقق بر مبنای نتایج حاصل شده از یافته های تحقیق                                                  87

 

5-5 محدودیت های تحقیق                                                                                                            89

 

5-6 پیشنهادات به سایر محققین                                                                                                     88

 

منابع

 

فهرست منابع فارسی                                                                                                                   91

 

فهرست منابع انگلیسی                                                                                                                 93

 

پیوست‌ها                                                                                                                                  94

 

فهرست جداول                                                                                                                          95

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

شرح                                                                                                                                 صفحه

 

جدول 2-1 ) قابلیت فردی هوش هیجانی                                                                                          34

 

جدول  2-2) قابلیت اجتماعی هوش هیجانی                                                                                      34

 

جدول  2-3) مدل های هوش هیجانی                                                                                               41

 

جدول 3-1) تعاریف عملیاتی متغیرهای تحقیق                                                                                    51

 

جدول 3-2) ضرایب آلفای کرونباخ                                                                                                  60

 

جدول 4-1) توزیع فراوانی وضعیت جنسیتی پاسخگویان                                                                        63

 

جدول 4-2) توزیع فراوانی وضعیت تحصیلی پاسخگویان                                                                       64

 

جدول 4-3) توزیع فراوانی وضعیت سنی پاسخگویان                                                                            65

 

جدول 4-4) توزیع فراوانی وضعیت سابقه خدمت                                                                                66

 

جدول 4-5) نوع توزیع داده ها                                                                                                       68

 

جدول 4-6) آزمون اسپیرمن رابطه بین مؤلفه های هوش هیجانی و تعهد سازمانی                                          78

 

جدول 4-7) آزمون اسپیرمن رابطه بین هوش هیجانی و تعهد نگرشی                                                        79

 

جدول4-8) آزمون اسپیرمن رابطه بین هوش هیجانی و تعهد رفتاری                                                          80

 

جدول4-9) آزمون اسپیرمن رابطه بین هوش هیجانی و تعهد هنجاری                                                        81

 

جدول 5-1) رابطه هوش هیجانی و تعهد سازمانی                                                                                84

 

جدول 5-2) رابطه هوش هیجانی و تعهد نگرشی                                                                                 85

 

جدول 5-3) رابطه هوش هیجانی و تعهد رفتاری                                                                                  85

 

جدول 5-5) رابطه هوش هیجانی و تعهد هنجاری                                                                                86

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها

 

شرح                                                                                                                                 صفحه

 

نمودار 3-1 ) مراحل انجام تحقیق                                                                                                   49

 

نمودار 4-1) نمودار دایره ای مربوط به جنسیت پاسخگویان                                                                    63

 

نمودار 4-2) نمودار مستطیلی مربوط به وضعیت تحصیلی پاسخگویان                                                        64

 

نمودار 4-3) نمودار مستطیلی مربوط به وضعیت سنی پاسخگویان                                                            65

 

نمودار 4-4) نمودار مستطیلی مربوط به وضعیت سابقه خدمت                                                                66

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل ها

 

عنوان                                                                                                                                صفحه

 

شکل 1-1) مدل مفهومی پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………….. 6

 

شکل  2-1) ) مدل سه بخشی تعهد سازمانی مایر و همکاران……………………………………………………………………………. 20

 

شکل 2-2) عوامل سه گانه اثر گذار بر تعهد سازمانی………………………………………………………………………………………. 21

 

شکل 2-3) پیش شرط­های تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………………………….. 23

 

شکل 2-4) مبانی اساسی دیدگاه نگرشی………………………………………………………………………………………………………… 24

 

شکل  2-5) مبانی اساسی دیدگاه رفتاری………………………………………………………………………………………………………… 24

 

شکل 2-6)مدل مفهومی پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………. 44

 

شکل 4-1) مدل اندازه گیری متغیرهای برون زا در حالت تخمین استاندارد………………………………………………………. 73

 

شکل 4-2) مدل اندازه گیری متغیرهای برون زا در حالت معنی داری………………………………………………………………. 74

 

شکل 4-3) مدل اندازه گیری متغیر های درون زا(وابسته) در حالت تخمین استاندارد………………………………………… 76

 

شکل 4-4) مدل اندازه گیری متغیرهای درون زا در حالت معنی داری……………………………………………………………… 77

 

 

 

چکیده

 

تعهد سازمانی، عامل موثری در رفتار سازمانی کارکنان و بازده سازمان هاست و هیچ سازمانی نمی تواند موفق شود مگر اینکه اعضا و کارکنان سازمان نسبت به آن، نوعی تعهد داشته و تلاش نسبی داشته باشند. هدف تحقیق حاضر بررسی رابطه بین مولفه های  هوش هیجانی با تعهد سازمانی کارکنان می باشد. تحقیق حاضر از حیث روش توصیفی – پیمایشی می باشد همچنین جامعه آماری تحقیق کارکنان شهرداری منطقه 5 تهران می باشد که تعداد آنها 1128 نفر است. برای انتخاب نمونه، از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شده است. به این صورت که از روی فهرست اسامی کارکنان، به شیوه تصادفی ساده نمونه287 نفری انتخاب شدند.  از اندازه گیری متغیرهای تحقیق پرسشنامه ، دارای روایی و اعتبار تایید شده می باشد .  برای آزمون فرضیه های از روش ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده شده است . نتایج تحقیق حکایت از تایید رابطه بین مولفه های (هوش هیجانی ) با تعهد نگرشی رفتاری و هنجاری کارکنان می باشد .

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

 

کلیات

 

 

 

 

 

 

 

1-1 مقدمه:

 

تعهد سازمانی، عامل موثری در رفتار سازمانی کارکنان و بازده سازمان هاست(استرون،1377،73) و هیچ سازمانی نمی تواند موفق شود مگر اینکه اعضا و کارکنان سازمان نسبت به آن، نوعی تعهد داشته و تلاش نسبی داشته باشند(اسنوتر و فریمن،972،1375). امروزه مدیران دریافته اند که پروش نیروی کارامد و توسعه منابع انسانی راهی است میانبر که که می تواند سازمان ها را در جهت تحقق هر چه بهتر اهداف یاری کند. در این برهه از زمان مزیتی که سازمان ها برای پیشی گرفتن از یکدیگر دارند، تنها در بکارگیری فناوری جدید نیست بلکه در بالا بردن اعتماد به نفس و میزان تعهد و وابستگی کارکنان به اهداف سازمانی نهفته است. یکی از راه هایی که مدیران سازمان ها می توانند برای رسیدن به تعهد کارکنان از آن بهره گیرند هوش هیجانی است. گلمن(1995) بیان کرد که در محیط کار، هوش هیجانی نقش بارزتری در داشتن عملکرد مطلوب نسبت به سایر قابلیت ها از قبیل هوش شناختی یا مهارت های فنی ایفا می کند، بنابراین با پرورش و رشد هوش عاطفی و قابلیت های آن، هم سازمان و هم کارکنان از مزایای آن بهره مند می شوند. در این راستا در این پژوهش به بررسی رابطه بین هوش هیجانی با تعهد سازمانی کارکنان می پردازیم.

 

دراین فصل با ارائه مطالب کلی به یک توصیف اجمالی در رابطه با پژوهش حاضر می پردازیم. در ابتدا بیان مسئله را مورد بررسی قرار می دهیم، سپس به اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق می پردازیم. اهداف تحقیق ، مدل مفهومی و فرضیه های اصلی تحقیق را تعیین کرده و قلمروی پژوهش و روش تحقیق را مشخص می کنیم و در پایان به بیان اصطلاحات و تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیر هایی که در این تحقیق از آنها استفاده کرده ایم و آنها را مورد بررسی قرار داده ایم، می پردازیم.

 

 

 

 

 

1-2 بیان مسئله:

 

نگرش های متعددی در رابطه با فعالیت های شغلی وجود دارد که از مهمترین آنها میتوان به خشنودی شغلی، متعدد سازی و دلبستگی شغلی اشاره کرد. تحقیقات بسیاری به عوامل اثر گذار بر تعهد سازمانی کارکنان پرداخته است. از جمله متغیر های موثر بر نگرش های شغلی می توان از خصوصیات شخصی همچون  سن، جنسیت ، وضعیت تاهل ، تحصیلات ، سابقه استخدام ، سطح مهارت و ویژگی های شغلی مانند تنوع مهارت، هویت وظیفه ، استقلال وظیفه و … خصوصیات سازمانی مانند اندازه سازمانی و بسیاری از متغیر های دیگر نام برد. تعاریف زیادی از تعهد وجود دارد که تعهد را می توان نوعی الزام دانست که آزادی عمل را محدود می سازد. دلایل زیادی وجود دارد از اینکه چرا یک سازمان بایستی تعهدات سازمانی فرا اجتماعی، و عملکرد شغلی رابطه مثبت و با تمایل به ترک شغل، رابطه منفی دارد. سازمان ها در پی عملکرد بالا و استراتژی های منابع انسانی برای افزایش تعهد کارکنان هستند .

 

انواع تعهدات سازمانی عبارتند از :

 

تعهد نگرشی :

 

از همانند سازی  و دلبستگی نسبتا بالای یک فرد با یک سازمان خاص بدست می آید.

 

که به سه عامل می تواند مربوط باشد :

 

 

• اعتقاد قوی به پذیرش اهداف و ارزش های سازمان

 

• تمایل به انجام تلاش های قابل ملاحظه ای برای سازمان

 

• تمایل به ادامه عضویت در سازمان

 

تعهد رفتاری : به عنوان پدیده ای ساختاری که نتیجه معامله زد و سازمان و دگرگونی در مزایای جانبی و سرمایه گذاری هایی که برای فرد در طول زمان به وجود می آید، تعریف شده است.

 

تعهد هنجاری :این تعهد فرایندی است که به موجب آن کنش های سازمانی همچون گزینش ها و روشهای اجتماعی شدن و ویژگی های درونی فرد همچون وفاداری تعمیم یافته ، ارزشهای مورد توافق سازمان مشخص و نگرش های وظیفه باعث ایجاد تعهد سازمانی می شود(واینر و واردی 1980).

 

در ذیل هوش هیجانی و ابعاد آن را شرح می دهیم:

 

تعریف هوش هیجانی نیز همانند هوش شناختی شناور است. این اصطلاح از زمان انتشار کتاب معروف گلمن (1999) به گونه‌ای گسترده به صورت بخشی از زبان روزمره درآمد و بحث‌های بسیاری را برانگیخت. گلمن طی مصاحبه‌ای با جان انیل (1996) هوش هیجانی را چنین تعریف می‌کند: «هوش هیجانی نوع دیگری از هوش است. این هوش مشتمل بر شناخت احساسات خویشتن و استفاده از آن برای اتخاذ تصمیم‌های مناسب در زندگی است. توانایی اداره مطلوب خلق و خوی و وضع روانی و کنترل تکانش‌هاست. عاملی است که به هنگام شکست ناشی از دست نیافتن به هدف، در شخص ایجاد انگیزه و امید می‌کند. هم‌حسی یعنی آگاهی از احساسات افراد پیرامون شماست. مهارت اجتماعی یعنی خوب تا کردن با م

 

 

هوش معنوی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….  29

 

هوش اجتماعی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  31

 

هوش رقابتی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  32

 

هوش تجاری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….  33

 

مفهوم و تعریف هوش سازمانی …………………………………………………………………………………………………………………………………………  35

 

سیر تاریخی تعاریف هوش سازمانی …………………………………………………………………………………………………………………………………..  38

 

اهمیت و ضرورت هوش سازمانی …………………………………………………………………………………………………………………………………….  39

 

مزایای هوش سازمانی  …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  40

 

هوش سازمانی از دیدگاه آلبرخت ……………………………………………………………………………………………………………………………………  41

 

ابعاد هوش سازمانی از دیدگاه آلبرخت ……………………………………………………………………………………………………………………………..  41

 

عوامل موثر بر هوش سازمانی ………………………………………………………………………………………………………………………………………….  45

 

سازمانهای هوشمند ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  47

 

ویژگیهای سازمانهای هوشمند ………………………………………………………………………………………………………………………………………….  49

 

ارزیابی هوشمندی سازمانی …………………………………………………………………………………………………………………………………………….  49

 

بخش دوم – عملکرد………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 51

 

اهمیت و ضرورت عملکرد ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….  52

 

تعریف عملکرد ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………  53

 

 

سنجش عملکرد ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  54

 

مزایای سنجش عملکرد …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  56

 

شاخص در عملکرد …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………  58

 

شاخص ارزیابی فرد ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….  59

 

شاخص های واحد / فرآیند…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 59

 

شاخصهای سازمانی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  61

 

خصوصیات شاخصهای عملکرد ………………………………………………………………………………………………………………………………………….  61

 

تعریف ارزیابی عملکرد ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………  62

 

اهداف و کاربرد ارزیابی عملکرد ………………………………………………………………………………………………………………………………………  63

 

فرآیند ارزیابی عملکرد ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………  64

 

روشهای ارزیابی عملکرد …………………………………………………………………………………………………………………………………………………  67

 

بخش سوم – رابطه هوش سازمانی با عملکرد کارکنان………………………………………………………………………………………………………….. 69

 

چشم انداز استراتژیک و عملکرد کارکنان  ………………………………………………………………………………………………………………………….  69

 

سرنوشت مشترک و عملکرد کارکنان  ………………………………………………………………………………………………………………………………  71

 

میل به تغییر و عملکرد کارکنان  ……………………………………………………………………………………………………………………………………….  71

 

روحیه و عملکرد کارکنان  ………………………………………………………………………………………………………………………………………………  72

 

اتحاد و توافق و عملکرد کارکنان  …………………………………………………………………………………………………………………………………….  73

 

کاربرد دانش و عملکرد کارکنان  ………………………………………………………………………………………………………………………………………  74

 

فشار عملکرد و عملکرد کارکنان  ……………………………………………………………………………………………………………………………………….  74

 

بخش چهارم – پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………… 75

 

تحقیقات انجام شده در خارج از کشور ………………………………………………………………………………………………………………………………  75

 

تحقیقات انجام شده در داخل کشور…………………………………………………………………………………………………………………………………. 78

 

فصل سوم ( روش شناسی تحقیق)

 

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………  83

 

چهارچوب نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………………  83

 

جامعه آماری و نمونه آماری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………  84

 

ابزار جمع آوری اطلاعات ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….  84

 

پرسشنامه هوش سازمانی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………  84

 

پرسشنامه عملکرد …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  86

 

روایی و پایایی پرسشنامه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………  86

 

روش انجام کار و شیوه های تجزیه و تحلیل داده های آماری  …………………………………………………………………………………………….  88

 

فصل چهارم ( تجزیه و تحلیل داده ها)

 

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………  90

 

یافته های توصیفی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………  91

 

توزیع فراوانی پاسخها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….  96

 

توصیف آماری و مقایسه میانگین متغیرهای تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………..  103

 

بررسی نرمال بودن داده ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………..  103

 

تجزیه و تحلیل استنباطی داده های آماری (آزمون فرضیات تحقیق) …………………………………………………………………………………….  106

 

آزمون فرضیه اصلی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  106

 

آزمون فرضیه فرعی 1 ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….  107

 

آزمون فرضیه فرعی 2………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 108

 

آزمون فرضیه فرعی 3………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 109

 

آزمون فرضیه فرعی 4………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 110

 

آزمون فرضیه فرعی 5………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 111

 

آزمون فرضیه فرعی 6………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 112

 

آزمون فرضیه فرعی 7…………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 113

 

 

 

فصل پنجم  ( نتیجه گیری و پیشنهادات)

 

مقدمه   ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  115

 

نتایج توصیف آماری ویژگی های آزمودنی ها  …………………………………………………………………………………………………………………. 115

 

یافته های پژوهش   ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  116

 

بحث و نتیجه گیری  ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………  118

 

پیشنهاد های کاربردی و پژوهشی …………………………………………………………………………………………………………………………………..  118

 

پیشنهاد در راستای نتایج تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………  118

 

تقویت دیدگاه استراتژیک کارکنان  ………………………………………………………………………………………………………………………………  119

 

تقویت سرنوشت مشترک کارکنان   ………………………………………………………………………………………………………………………………..  120

 

تقویت میل به تغییر کارکنان   ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 120

 

تقویت روحیه کارکنان  ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  121

 

تقویت اتحاد و توافق کارکنان  ………………………………………………………………………………………………………………………………………  121

 

تقویت کاربرد دانش کارکنان………………………………………………………………………………………………………………………………………… 122

 

تقویت فشار عملکرد کارکنان………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 122

 

پیشنهاد برای محققان آتی……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 123

 

محدودیتهای تحقیق   ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..  124

 

منابع فارسی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….  125

 

منابع انگلیسی  ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  130

 

چکیده انگلیسی

 

پیوستها

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

جدول شماره (1-1)   مدل عملیاتی تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………….   11

 

جدول شماره (1-2)   تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق ……………………………………………………………………………………………………….   16

 

جدول شماره  (2-1)   شاخصهای ارزیابی  …………………………………………………………………………………………………………………………   60

 

جدول شماره (3-1)  مقیاس رتبه ای داده های مربوط به پرسشنامه هوش سازمانی و عملکرد ……………………………………………………..   86

 

جدول شماره(3-2)  آزمون پایایی پرسشنامه هوش سازمانی ………………………………………………………………………………………………….  87

 

جدول شماره(3-3)  آزمون پایایی پرسشنامه عملکرد کارکنان……………………………………………………………………………………………….   87

 

جدول شماره  (4-1)  توزیع فراوانی نمونه آماری – جنسیت  ………………………………………………………………………………………………..  91

 

جدول شماره (4-2)  توزیع فراوانی نمونه آماری – سن  ………………………………………………………………………………………………………  92

 

جدول شماره (4-3)   توزیع فراوانی نمونه آماری – سطح تحصیلات  ……………………………………………………………………………………..  93

 

جدول شماره (4-4)  توزیع فراوانی نمونه آماری – وضعیت تاهل  …………………………………………………………………………………………  94

 

جدول شماره(4-5)   توزیع فراوانی نمونه آماری – سابقه خدمت  ………………………………………………………………………………………….  95

 

جدول (4-6)  توزیع فراوانی پاسخها –  پرسشنامه هوش سازمانی  ………………………………………………………………………………………….  96

 

جدول (4-7)  توزیع فراوانی پاسخها –  پرسشنامه عملکرد  ………………………………………………………………………………………………. …. 101

 

جدول شماره ( 4-8 )آماره های توصیفی مربوط به متغیرهای تحقیق……………………………………………………………………………………. 103

 

جدول شماره  (4-9) نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنف هوش سازمانی و عملکرد …………………………………………………………………  104

 

جدول شماره  (4-10) رگرسیون چند گانه برای تبیین عملکرد کارکنان………………………………………………………………………………… 104

 

جدول شماره  (4-11)تحلیل واریانس رگرسیون ……………………………………………………………………………………………………………….  104

 

جدول شماره  ( 4-12 ) ضرایب تأثیر متغیرهای پیش بینی کننده معنی دار ……………………………………………………………………………  105

 

جدول شماره  (4-13) نتایج آزمون پیرسون برای تعیین همبستگی بین هوش سازمانی کارکنان و عملکردآنان………………………………. 106

 

جدول شماره ( 4-14 ) نتایج آزمون پیرسون برای تعیین همبستگی بین چشم انداز استراتژیک کارکنان و عملکردآنان……………………. 107

 

جدول شماره  (4-15) نتایج آزمون پیرسون برای تعیین همبستگی بین سرنوشت مشترک کارکنان و عملکردآنان………………………….. 108

 

جدول شماره ( 4-16) نتایج آزمون پیرسون برای تعیین همبستگی بین میل به تغییر کارکنان و عملکردآنان………………………………….. 109

 

جدول شماره (4-17) نتایج آزمون پیرسون برای تعیین همبستگی بین روحیه  کارکنان و عملکردآنان  ………………………………………..  110

 

جدول شماره ( 4-18 ) نتایج آزمون پیرسون برای تعیین همبستگی بین اتحاد و توافق کارکنان و عملکردآنان………………………………. 111

 

جدول شماره ( 4-19 ) نتایج آزمون پیرسون برای تعیین همبستگی بین کاربرد دانش کارکنان و عملکردآنان……………………………….. 112

 

جدول شماره ( 4-20 ) نتایج آزمون پیرسون برای تعیین همبستگی بین فشار عملکردکارکنان و عملکردآنان…………………………………… 113

 

 

 

 

 

 

 

فهرست  نمودارها – اشکال

 

شکل شماره (1-1) مدل تحلیلی تحقیق  …………………………………………………………………………………………………………………………….  10

 

شکل شماره (1-2)  ابعاد هوش سازمانی از دیدگاه آلبرخت …………………………………………………………………………………………………..  45

 

شکل شماره (2-2)  فرآیند ارزیابی عملکرد …………………………………………………………………………………………………………………………  66

 

شکل شماره (4-1)  درصد پاسخهای نمونه آماری – جنسیت  …………………………………………………………………………………………………  91

 

شکل شماره (4-2)  درصد پاسخهای نمونه آماری – سن  ………………………………………………………………………………………………………  92

 

شکل شماره (4-3)   درصد پاسخهای نمونه آماری – میزان تحصیلات  …………………………………………………………………………………….  93

 

شکل شماره (4-4 )  درصد پاسخهای نمونه آماری – وضعیت تاهل  ………………………………………………………………………………………..  94

 

شکل شماره (4-5)   درصد پاسخهای نمونه آماری – سابقه خدمت  ………………………………………………………………………………………..   95

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

• مقدمه:

 

همان‌گونه که در دنیای انسانی و در حیات پرتلاطم بشری انسانهایی موفق و کارآمد خواهند بود که دارای هوشی سرشار و بهره‌مند از درجه هوشی بالا باشند. بی‌تردید این انسان‌ها با بهره‌گیری از هوش خدادادی خود خواهند توانست بر مسائل و مشکلات زندگی خود فائق آیند. قطعاً در دنیای سازمانی نیز وضع به همین گونه خواهد بود، بخصوص اینکه در عصر حاضر هر چه زمان به جلوتر می‌رود با توجه به پیشرفت علوم و فنون سازمان‌ها نیز پیچیده‌تر و اداره آن‌ها نیز مشکل‌تر می‌شود (ایران زاده، 217،1389).

 

امروزه صحبت از انواع هوش است . امروزه هوش، پیشوند بسیاری از مفاهیم مدیریتی شده است. یکی از انواع هوش‌ها، هوش سازمانی می‌باشد.

 

هوش سازمانی یعنی داشتن دانشی فراگیر از همه عواملی که بر سازمان مؤثر است. داشتن دانشی عمیق نسبت به همه عوامل مثل مشتریان، رقبا، محیط اقتصادی، عملیات و فرآیندی سازمانی که تأثیر زیادی بر کیفیت تصمیمات مدیریتی در سازمان می‌گذارد، هوش سازمانی است ( ابزری،25،1385).

 

عملکرد هر فرد در هر جایگاه و پستی که قرار دارد نشانگر آگاهی شخص نسبت به آن موقعیت و یا مسئله خاص است که در مورد آن ارزیابی می‌گردد و با عنایت به اینکه هوش سازمانی هر فرد بیانگر آگاهی و اطلاعات افراد در رابطه با عوامل مؤثر بر سازمان است بنابراین هوش سازمانی می‌تواند یکی از عوامل مؤثر بر عملکرد فرد در داخل سازمان باشد.

 

از آنجا که در هر سازمان نقش کارکنان آن سازمان بعنوان یکی از عوامل مهم در سازمان غیر قابل اغماض است، لذا ارزیابی عملکرد کارکنان برای آگاهی از میزان موفقیت آن در امورات محوله برای دستیابی به نتایج صحیح ارزیابی عملکرد سازمان ضروری است.

 

1-2 – بیان مسئله :

 

در عصر حاضر سازمان‌ها و شرکت‌های مختلف پیوستن به روند دانش را آغاز کرده اند و مفاهیم جدیدی چون کار دانشی، سازمان دانشی جایگزین کار یدی و سازمان سنتی شده است.

 

با به کارگیری این واژگان خبر از ایجاد نوع جدیدی از سازمان‌ها را می‌دهد که در آن‌ها به جای قدرت بازو، قدرت ذهن حاکمیت دارد. بر این اساس در آینده سازمان‌هایی انتظار توسعه و پیشرفت خواهند داشت که سهم بیشتری از دانش را به خود اختصاص دهند. در عصر حاضر اهمیت و جایگاه و نقش سطح کارکنان بعنوان اداره کنندگان اصلی سازمان‌ها بر کسی پوشیده نیست و به کارگیری نظام‌های موثر انتخاب، جذب، نگهداری، ارزیابی و توسعه آنان نیز طبیعتاً از جایگاه مهم و ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. بدون تردید شناسایی نقاط قوت کارکنان و بهره‌برداری از آن‌ها و نیز شناسایی نقاط ضعف ایشان و تلاش در جهت رفع و اصلاح آن‌ها می‌تواند نقش انکارناپذیری را در جهت رشد و تعالی سازمان ایفا کند.

 

موسسات و سازمان‌ها و همچنین دانشگاه‌ها با هر مأموریت، رسالت، اهداف و چشم‌اندازی که دارند نهایتاً در یک محیط پرتلاطم و دائماً در حال تغییر فعالیت می‌کنند و ملزم به پاسخ‌گویی به مشتریان، ارباب رجوع و ذینفعان هستند، بنابراین بررسی نتایج عملکرد یک فرآیند مهم و راهبردی تلقی می‌شود، کیفیت و اثربخشی عملکرد کارکنان عامل تعیین‌کننده و حیاتی تحقق برنامه‌های توسعه و رفاه جامعه است.

 

ارزیابی و اندازه‌گیری عملکرد موجب هوشمندی سیستم و برانگیختن افراد در جهت رفتار مطلوب می‌شود و بخش اصلی تدوین و اجرای سیاست سازمانی است. (ارشدی خمسه،28،1387) . مطالعات اخیر در حوزه منابع انسانی بر 5 ویژگی شخصیت، استعداد، علاقه، هوش و مهارت بعنوان موفقیت نیروی انسانی در پیشبرد اهداف سازمانی و ایجاد رضایت ش

 

 

1-8- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق…………………………………………………………………………………..11

 

1-9- چارچوب نظری تحقیق……………………………………………………………………………………………………….11

 

1-10- تعریف مفهومی و عملیاتی واژه ها واصطلاحات فنی و تخصصی……………………………………………11

 

1-10-1- تعریف مفهومی تحلیل پوششی  داده ها…………………………………………………………………11

 

1-10-2- تعریف عملیاتی تحلیل پوششی  داده ها………………………………………………………………….12

 

1-10-3- واحد تصمیم گیری………………………………………………………………………………………………..13

 

1-10-3-1- واحدهای تصمیم گیری کارا………………………………………………………………..13

 

1-10-3-2- واحد تصمیم گیری ناکارا……………………………………………………………………..13

 

1-10-4- تعریف مفهومی کارایى………………………………………………………………………………………..13

 

1-10-5- تعریف عملیاتی کارایی………………………………………………………………………………………..14

 

1-10-6- کارایی نسبی………………………………………………………………………………………………………14

 

                   1-10-6-1- واحدهای نسبی کارا ………………………………………………………………………..14

 

1-10-6-2- واحدهای نسبی ناکارا…………………………………………………………………………15

 

1-10-7- مرزکارا……………………………………………………………………………………………………………..15

 

1-10-8- مجموعه ممکن تولید………………………………………………………………………………………….15

 

1-10-9- داده ها………………………………………………………………………………………………………………15

 

1-10-10- ستاده ها………………………………………………………………………………………………………….15

 

فصل دوم: مروری بر تحقیقات انجام شده

 

بخش اول: مبانی نظری کارایی

 

2-1-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………….16

 

2-1-2- معانی لغوی کارایی…………………………………………………………………………………………………………17

 

2-1-3- معانی اصطلاحی و دیدگاه رشته ها و علوم مختلف راجع به کارایی………………………………………18

 

2-1-3-1- دیدگاه کلی رشته های فنی و مهندسی………………………………………………………………18

 

2-1-3-2- دیدگاه مهندسی مکانیکی…………………………………………………………………………………18

 

2-1-3-3- دیدگاه مهندسی صنایع……………………………………………………………………………………18

 

2-1-3-4- دیدگاه علم مدیریت……………………………………………………………………………………….19

 

2-1-3-5- دیدگاه علم اقتصاد…………………………………………………………………………………………19

 

2-1-4- تاریخچه کارایی………………………………………………………………………………………………………………20

 

2-1-5- کارایی و مفهوم آن…………………………………………………………………………………………………………..21

 

2-1-5-1- کارایی مطلق………………………………………………………………………………………………….25

 

2-1-5-2- کارایی نسبی………………………………………………………………………………………………….25

 

 

2-1-6- مفاهیم کارایی، اثر بخشی و بهره وری………………………………………………………………………………..25

 

2-1-7- رابطه اثربخشی و کارایی…………………………………………………………………………………………………..27

 

2-1-8- کارایی سازمانی……………………………………………………………………………………………………………….28

 

2-1-9- انواع کارایی……………………………………………………………………………………………………………………30

 

2-1-9-الف)کارایی فنی…………………………………………………………………………………………………30

 

2-1-9-ب)کارایی نسبی………………………………………………………………………………………………..31

 

2-1-9-ج)کارایی مقیاسی………………………………………………………………………………………………31

 

2-1-9-د)کارایی ساختاری…………………………………………………………………………………………….32

 

2-1-9-ه)کارایی تخصیصی……………………………………………………………………………………………..32

 

2-1-9-و)کارایی اقتصادی………………………………………………………………………………………………33

 

2-1-10- رابطه بین کارایی تخصیصی و کارایی تکنیکی…………………………………………………………………..33

 

2-1-11- کارایی در مؤسسات غیر انتفاعی…………………………………………………………………………………….33

 

2-1-12- اندازه گیری عملی کارایی………………………………………………………………………………………………34

 

2-1-13- تاریخچه شرکت آب و فاضلاب استان…………………………………………………………………………….34

 

2-1-14- موضوع فعالیت شرکت مطابق اساسنامه…………………………………………………………………………..34

 

2-1-15- چشم انداز شرکت………………………………………………………………………………………………………..35

 

بخش دوم: مبانی ریاضی کارایی

 

2-2-1- مفهوم تابع تولید…………………………………………………………………………………………………………….35

 

2-2-2- استفاده از تابع تولید برای تعیین میزان کارایی…………………………………………………………………….37

 

2-2-3- بازده به مقیاس الگوی مورد استفاده………………………………………………………………………………….37

 

2-2-3-1- بازده نسبت به مقیاس ثابت………………………………………………………………………………37

 

2-2-3-2- بازده نسبت به مقیاس متغیر……………………………………………………………………………….38

 

2-2-4- مجموعه امکان تولید……………………………………………………………………………………………………….38

 

2-2-5- روش های اندازه گیری کارایی…………………………………………………………………………………………38

 

2-2-5- الف)روش پارامتریک………………………………………………………………………………………….39

 

2-2-5- ب)روش ناپارامتریک……………………………………………………………………………………………40

 

بخش سوم: تحلیل پوششی داده ها

 

2-3-1- مفهوم تحلیل پوششی داده ها…………………………………………………………………………………………..40

 

2-3-2- پیشینه تاریخی تحلیل پوششی داده ها……………………………………………………………………………….48

 

2-3-3- دو مشخصه اساسی برای الگوی DEA……………………………………………………………………………..50

 

2-3-3-الف) ماهیت ورودی……………………………………………………………………………………………50

 

2-3-3- ب) ماهیت خروجی…………………………………………………………………………………………..50

 

2-3-4- رویکرد سیستمی DEA…………………………………………………………………………………………………..50

 

2-3-5- مدل های اساسی(قطعی) DEA………………………………………………………………………………………..51

 

2-3-5-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………51

 

2-3-5-2- مدلCCR………………………………………………………………………………………………………52

 

2-3-5-2- الف)مدل نسبت(کسری)CCR…………………………………………………………..52

 

2-3-5-2- ب)مدل مضربی CCR با ماهیت ورودی………………………………………………54

 

2-3-5-2-ج) ثانویه مدل مضربی CCR اصلاح شده ورودی محور…………………………..55

 

2-3-5-2-د)مدل پوششی CCR با ماهیت ورودی………………………………………………….55

 

 2-3-5-2-ه)  اصلاح شده ورودی محورCCRمدل پوششی…………………………………….56

 

2-3-5-2- و)مدل مضربی CCR با ماهیت خروجی……………………………………………….57

 

2-3-5-3- ز)مدل پوششی CCR  با ماهیت خروجی……………………………………………..57

 

2-3-5-2-ح) خروجی محورCCRمدل پوششی اصلاح شده…………………………………..57

 

2-3-5-3- مدل BCC………………………………………………………………………………………………………….58

 

2-3-5-3-الف)مدل مضربی BCC با ماهیت ورودی……………………………………………….58

 

2-3-5-3-ب)مدل پوششی BCC با ماهیت ورودی…………………………………………………59

 

2-3-5-3-ج)مدل پوششی BCCاصلاح شده ورودی محور……………………………………..60

 

2-3-5-3-د)مدل مضربی BCC با ماهیت خروجی………………………………………………….60

 

2-3-5-3-ه)مدل پوششی BCC با ماهیت خروجی…………………………………………………61

 

2-3-5-3-و)مدل پوششی BCC اصلاح شده خروجی محور…………………………………….61

 

2-3-5-4- مدل جمعی……………………………………………………………………………………………………………….62

 

2-3-5-4-الف)مدل اولیه جمعی…………………………………………………………………………..62

 

2-3-5-4-ب)مدل ثانویه جمعی……………………………………………………………………………63

 

2-3-5-4-ج)مدل جمعی موزون…………………………………………………………………………..63

 

2-3-6- اندازه گیری کارایی فنی در روش DEA……………………………………………………………………………64

 

2-3-7- مزایا و معایب روش DEA………………………………………………………………………………………………67

 

2-3-7-1- مزایای روش DEA………………………………………………………………………………………..67

 

2-3-7-2- معایب روش DEA…………………………………………………………………………………………67

 

2-3-8- برخی از قابلیت های کاربردی DEA………………………………………………………………………………..68

 

2-3-9- استفاده از روش اندرسون- پیترسون جهت رتبه بندی کامل واحدهای کارا…………………………….68

 

 

 

بخش چهارم: واحدهای تصمیم گیرنده

 

2-4-1-هدف و منظور از واحدهای تصمیم گیرنده…………………………………………………………………………69

 

2-4-1-1-تعریف واحدهای تصمیم گیرنده………………………………………………………………………………………70

 

2-4-1-2-شرایط واحدهای تصمیم گیرنده…………………………………………………………………………………….71

 

2-4-1-3- تقسیم بندی واحدهای تصمیم گیرنده کارا……………………………………………………………………..71

 

بخش پنجم: پیشینه موضوعی تحقیق

 

2-5-1- تحقیقات مرتبط……………………………………………………………………………………………………………..71

 

2-5-3- پیشینه تحقیقات انجام یافته در داخل کشور……………………………………………………………………….72

 

2-5-4- پیشینه تحقیقات انجام یافته در خارج از کشور……………………………………………………………………75

 

فصل سوم: مواد و روش ها

 

3-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….78

 

3-2-روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………….79

 

3-3-فرایند تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………79

 

3-4- شناسایی اهداف………………………………………………………………………………………………………………….79

 

3-5-قلمرو مکانی تحقیق……………………………………………………………………………………………………………..80

 

3-6-جامعه آماری………………………………………………………………………………………………………………………80

 

3-7-قلمرو زمانی تحقیق…………………………………………………………………………………………………………….80.

 

3-8-قلمرو موضوعی تحقیق………………………………………………………………………………………………………..80

 

3-9-روش گردآوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………….80

 

3-9-1-روش کتابخانه ای……………………………………………………………………………………………………………81

 

3-9-2-مصاحبه………………………………………………………………………………………………………………………….81

 

3-10-ابزار گردآوری اطلاعات……………………………………………………………………………………………………..81

 

3-11-روش ها و ابزارهای تجزیه و تحلیل اطلاعات……………………………………………………………………….81

 

3-12- تعیین شاخص های مورد ارزیابی………………………………………………………………………………………..85

 

3-13- اهمیت شاخص ها……………………………………………………………………………………………………………85

 

3-14- متغیرهای تحقیق………………………………………………………………………………………………………………86

 

3-14-1- رهنمودهای کلی انتخاب متغیرهای ورودی و خروجی…………………………………………..86

 

3-14-2- متغیرهای نهاده وستاده واحدهای تابعه شرکت…………………………………………………….87

 

3 -14-2-الف) متغیرهای نهاده ای…………………………………………………………………………………..87

 

3-14-2- ب) متغیرهای ستاده ای……………………………………………………………………………………87

 

3-15-تعیین واحدهای تصمیم گیرنده……………………………………………………………………………………………87

 

فصل چهارم: نتایج

 

4-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………..88

 

4-2-نوع مدل مورد استفاده………………………………………………………………………………………………………….89

 

4-3-تهیه جدول آماری……………………………………………………………………………………………………………….91

 

4-4-نتایج تحقیق حاصل از حل مدل ها………………………………………………………………………………………..93

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

 

5-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………102

 

5-2-مروری بر مسأله تحقیق………………………………………………………………………………………………………103

 

5-3-بحث و نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………..103

 

5-4-پیشنهاد به شرکت متبوع……………………………………………………………………………………………………..104

 

5-6-پیشنهادها برای تحقیقات آتی………………………………………………………………………………………………105

 

 

 

عنوان                                                                                                            صفحه

 

 

 

فهرست جداول

 

جدول 4-1: داده های خام شاخص های ورودی و خروجی……………………………………………………………..91

 

جدول 4-2: شاخص های ورودی…………………………………………………………………………………………………92

 

جدول 4-3: شاخص های خروجی………………………………………………………………………………………………..93

 

جدول4-4: واحدهای کارا و ناکارا…………………………………………………………………………………………………96

 

جدول4-5:  رتبه بندی واحدهای کارا…………………………………………………………………………………………….97

 

جدول 4-6: واحدهای مرجع و وزن آنها………………………………………………………………………………………..99

 

جدول 4-7: گزارش پتانسیل توسعه واحدها…………………………………………………………………………………101

 

 

 

 

 

عنوان                                                                                                            صفحه

 

 

 

فهرست نمودارها

 

نمودار4-1: کارایی واحدهای تابعه شرکت آب وفاضلاب استان اردبیل………………………………………………95

 

نمودار4-2: رتبه بندی کارایی واحدهای تابعه شرکت……………………………………………………………………….97

 

نمودار4-3: واحدهای مرجع…………………………………………………………………………………………………………98

 

نمودار4-4: گزارش پتانسیل توسعه واحدها…………………………………………………………………………………..100

 

 

 

 

 

عنوان                                                                                                            صفحه

 

 

 

پیوست ها

 

نمودار1- شاخص ها و مقادیر بهینه واحد اردبیل…………………………………………………………………………..115

 

نمودار2- شاخص ها و مقادیر بهینه واحد پارس آباد……………………………………………………………………..116

 

نمودار3- پتانسیل توسعه کلی واحدها………………………………………………………………………………………….117

 

نمودار4- همبستگی تعداد مشترک به تعداد کارکنان واحدها……………………………………………………………118

 

نمودار5- همبستگی درآمد به تعداد کارکنان واحدها………………………………………………………………………119

 

نمودار6- توزیع فراوانی کارایی واحدها……………………………………………………………………………………….120

 

نمودار7- مقایسه واحد بیله سوار با واحد مرجع اردبیل………………………………………………………………….121

 

نمودار8- مقایسه واحد مشگین شهر با واحد مرجع کوثر………………………………………………………………..122

 

نمودار9- پتانسیل توسعه شاخص های واحد سرعین……………………………………………………………………..123

 

نمودار10-پتانسیل توسعه شاخص های واحد نمین………………………………………………………………………..124

 

نمودار11- پتانسیل توسعه شاخص های واحد بیله سوار………………………………………………………………..125

 

نمودار12- پتانسیل توسعه شاخص های واحد نیر…………………………………………………………………………126

 

 

 

 

 

عنوان                                                                                                            صفحه

 

 

 

فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………………………………….108

 

 

 

 

 

 

 

چکیده

 

مدل تحلیل پوششی داده ها یکی از روش های سنجش کارایی شناحته شده و مورد استفاده جهت ارزیابی کارایی نسبی واحدهای تصمیم گیری مشابه به شمار می رود. این مدل، قادر به اندازه گیری کارایی واحدهای تصمیم گیری در یک زمان مشخص با هدف مقایسه آنها با یکدیگر و همچنین قادر به اندازه گیری پویایی کارایی یک واحد تصمیم گیری در  سری های زمانی متفاوت با هدف تشخیص روند تغییرات کارایی آن واحد می باشد. به عبارت دیگر به کمک مدل های تحلیل پوششی داده ها،  می توان عملکرد یک واحد تصمیم گیرنده را در یک دوره زمانی مشخص با عملکرد همان واحد تصمیم گیری در یک دوره زمانی دیگر و یا اینکه با واحد های تصمیم گیری دیگر مقایسه نمود. در این تحقیق شاخص کارایی که به صورت نسبت ستاده به داده تعریف می شود، بعنوان معیار عملکرد انتخاب شده است. از مدل های تحلیل پوششی داده ها که یک تکنیک مبتنی بر برنامه ریزی ریاضی است به منظور ارزیابی کارایی نسبی واحدهای تصمیم گیری مشابه که دارای داده ها و ستاده های چندگانه هستند، برای ارزیابی کارایی شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل استفاده شده است. دلیل استفاده از این مدل ها قابلیت ها و ویژگی های منحصر به فرد آنها و جبران نقاط ضعف مدل های دیگر ارزیابی می باشد که هریک به   جنبه ای از فرایند ارزیابی می پردازند. این ارزیابی علاوه بر مقایسۀ کارایی هر واحد با خودش، به قیاس آن واحد با سایر واحدها نیز پرداخته است. تحقیق حاضر از نوع تحقیقات کاربردی محسوب می شود. اهداف آن مشخص نمودن کارایی نسبی، رتبه بندی و مشخص نمودن پتانسیل لازم جهت توسعه واحدهای تابعه شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل می باشد. معیارهایی که به عنوان نهاده ها انتخاب شده اند، عبارتند از: تعداد کارکنان، طول خطوط شبکه آب و فاضلاب و هزینه پرسنلی، ستاده ها شامل: تعداد مشترکین آب و فاضلاب، حجم آب و فاضلاب تولیدی، میزان درآمد و درصد پرت آب در شبکه می باشند. جامعه آماری این تحقیق کلیه واحدهای تابعه شرکت آّب و فاضلاب استان اردبیل به تعداد 10 واحد        می باشد. تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل پوششی داده ها با الگوی بازده متغیر نسبت به مقیاس می باشد. پس از جمع آوری داده ها و تجزیه و تحلیل آنها به کمک نرم افزار  DEA-Master نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که 50درصد واحدها کارا و مابقی ناکارا می باشند.

 

واژگان کلیدی: کارایی نسبی- تحلیل پوششی داده ها- واحدهای تصمیم گیری- نهاده ها- ستاده ها- شرکت آب وفاضلاب

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

1-1- مقدمه

 

فقدان نظام مدیریت راهبردی عملکرد، نبود نظام کارآمد ارزیابی عملکرد، عدم حاکمیت دیدگاه اقتصادی و پایین بودن کارایی و اثربخشی از مشخصه های بارز نظام اداری ایران است و این ویژگی ها موجب شده که سازمان ها و دستگاههای فعال در چنین نظامی از بهره وری کمتری برخوردار شوند. گام بنیادین در پایداری چنین روش مدیریتی ایجاب می نماید که با رویکرد روشهای کارآمد علمی- کاربردی به تعادل بین نهاده ها و ستاده های سازمان برسیم و با ارزیابی مستمر عملکردها به نهادینه کردن بهره وری اقدام کنیم، بدیهی است دستیابی به خواسته ها و ضرورتهای فوق و آنچه این طرح در پی آن است، با اندازه گیری فعالیتها و از طریق به کارگیری مدلهای علمی و کمیت پذیر و نهایتاً طراحی و استقرار یک نظام ارزیابی عملکرد ممکن خواهد بود. اهمیت این اندازه گیری به حدی است که بر اساس تجربیات انجام شده در کشورهای صنعتی، میتوان صرفاً با اعلام، برقراری و اجرای یک سیستم ارزیابی عملکرد و حتی بدون هیچ گونه تغییری در سازمان یا سرمایه گذاری، 5 تا 10درصد بهره وری و کارایی را افزایش داد. لذا در عصر ما کارایی و اثربخشی بالاترین هدف مدیران و ارزشمندترین مقصد همه سازمانها باید باشد. تلاش برای افزایش کارایی، جدی ترین مبارزه ای است که مدیریت در آستانه قرن بیست و یکم با آن روبروست. لذا اگر با هزینه یکسان، محصول بیشتری تولید شود یا مقدار معینی محصول با هزینه کمتری تولید شود، منافعی برای کل جامعه حاصل می شود که می تواند برای تأمین زندگی بهتر برای افراد جامعه مؤثر باشد (حمزه پور و محمدی، 1391).

 

 

 

آب از مواهب طبیعی خدادادی است که با فراهم ساختن بستر حیات، تداوم زندگی همه موجودات عالم را میسر می سازد. امروزه، همگان بر نقش تأثیرگذار آب در شکل دهی توسعه پایدار اذعان دارند و افزایش روز افزون جمعیت، گسترش و تنوع فعالیت های کشاورزی و صنعتی، ارتقای سطح فرهنگ و بهداشت عمومی و گسترش صنایع در سطح کشور از عمده ترین عوامل افزایش تقاضاست که عدم توجه به برنامه ریزی صحیح آن باعث وقوع بحران آب در کشور خواهد شد. اهمیت آب علاوه بر اینکه عامل حیات بخش آدمی است بلکه به عنوان مهم ترین عامل توسعه صنعتی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و شکوفایی تمامی بخش های زیست محیطی نقش سازنده و غیر قابل جایگزینی دارد. نیاز مستمر و ضروری به دستیابی مطمئن و مداوم به منابع آب شیرین همراه با محدودیت این منابع از یک سو و ناهمگونی توزیع  زمانی و مکانی این منابع از سوی دیگر موجب شده تا با افزایش جمعیت و دگرگونی نیازهای فردی و اجتماعی و رشد روز افزون تقاضا موضوع آب به یکی از چالش های عمده جهان بدل گردد(یونس لو، 1388).

 

 

 

       مدیریت آب درگذشته به معنای مدیریت کارهای اجرایی شامل تأمین، انتقال، توزیع و تصفیه آب مطرح بوده است اما در مدیریت آب امروزه دیدگاه وسیعی نسبت به مقوله آب برای برطرف ساختن بخشی از نیازهای آبی مطرح و در کنار مدیریت تأمین و توزیع، مدیریت تقاضا (مصرف) از اهمیت خاصی برخوردار است. با روندی که تقاضای آب در دنیا می پیماید دیری نمی پاید که تأمین آب شیرین قابل شرب به یک معضل بین المللی بدل شده و در آینده ای نزدیک مبنای اختلافات و جنگ بین اقوام و ملل مختلف قرار گیرد مگر اینکه مدیریت صحیح بر نحوه استحصال و مصرف آن اعمال گردد(یونس لو، 1388).

 

 

 

برای اینکه مدیریت کنیم، باید قادر به اندازه گیری باشیم این عبارت یکی از کلیدی ترین فاکتورهای مدیریت است. تا جایی که امروزه اندازه گیری بعنوان یکی از پایه ای ترین مبنای علوم مختلف در عرصه دستاوردهای بشری در آمده است. بی شک علم از زمانی آغاز می شود که اندازه گیری پا به میدان می گذارد بعنوان مثال، در علم مدیریت اگر نتوانیم عملکرد سازمان را اندازه گیری کنیم، طبیعتاً تشخیص کاستی های موجود و برنامه ریزی برای آنها غیرممکن خواهد بود. به بیانی دیگر می توان اندازه گیری عملکرد را بعنوان چراغ راه و هدایتگر کلیه فعالیتهای مدیریتی مطرح نمود. رشد و توسعه پایدار سازمانها و مؤسسات کشور و پیامد آن یعنی رشد اقتصاد ملی مرهون سنجش، اندازه گیری، تجزیه و تحلیل، مقایسه و انجام اقدامات لازم و ضروری در این زمینه است. لذا برای نیل به این مقصود بحث ارزیابی کارایی مطرح است. این مهم از نظر متخصصین فن پوشیده نمانده است تا آنجا که در طی حدود یک قرنی که از تولد اولین تعریف کارایی    می گذرد، روش های اندازه گیری کارایی توسعۀ فوق العاده ای یافته است. اولین روش های اندازه گیری کارایی به صورت روش های پارامتریک و به کمک تعریف تابع تولید ارائه شد. اما چندی نگذشت که فارل برای رفع محدودیتهای تابع تولید، در حدود پنجاه سال پیش، سنگ بنای اولیه تکنیک تحلیل پوششی داده ها را پایه گذاری نمود. در آن زمان هیچ کس تصور نمی کرد که در کمتر از نیم قرن این بحث چنان پیشرفت کند که در بیشتر شاخه های علوم، از ریاضیات گرفته تا علوم، فنی و مهندسی، مدیریت و اقتصاد و غیره بعنوان یک تکنیک کارا در تحلیل عملکرد واحدهای تصمیم گیری مطرح شود(پارسی، میراندخت، 1385).

 

 

 

در تحقیق حاضر سعی بر آن است که ضمن شناسایی و تحلیل معیارهای ارزیابی کارایی (عوامل مؤثر بر کارایی) شرکت آب وفاضلاب استان اردبیل و در نهایت رتبه بندی آنها با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده ها، کارایی آنها نیز با یکدیگر مورد مقایسه قرار گیرد.

 

 

 

1-2- بیان مسئله

 

برنامه پنجم توسعه کشور فرصت مناسبی را به منظور مواجهه و مقابله با چالش های یاد شده فراهم نموده تا در چارچوب و قالب انسجام یافته ای اقدامات لازم در سطوح ملی، منطقه ای و حوزه های آبریز     برنامه ریزی و به مورد اجرا گذاشته شود. سیاستهای کلی نظام جمهوری اسلامی ایران در مورد منابع آب و راهبردهای بلند مدت توسعه منابع آب کشور نشان می دهد که به منظور حل و فصل چالش های مدیریت آب کشور در یک بستر منطقی و منطبق با موازین پذیرفته شده ی بین المللی، راهکار واقع بینانه ای جز رویکرد به مدیریت یکپارچه منابع آب وجود ندارد. در واقع به لحاظ اهمیت روزافزون نقش آب در فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی، مدیریت منابع آب کشور باید به صورتی اعمال شود که بتواند در تلاقی و ارتباط متقابل با بخشهای مختلف اقتصادی، نهادها، سازمانها و ذینفعان، جنبه های اجتماعی، اقتصادی، تکنولوژیکی، زیست محیطی و بهداشتی را در این برهه از تاریخ توسعه کشور بصورت منسجم و یکپارچه مورد توجه و ملا

 

 

1-10-2- نمونه آماری.. 8

 

1-11- روش نمونه گیری.. 9

 

1-12- روش های مورد نظر برای تجزیه و تحلیل داده ها 9

 

1-13- تعریف واژه ها و اصطلاحات تخصصی تحقیق.. 9

 

فصل دوم: مروری بر ادبیات تحقیق و پیشینه پژوهش

 

2-1- مقدمه. 13

 

2-2- بخش اول: سرمایه گذاری.. 13

 

2-2-1- انواع سرمایه گذاری.. 15

 

2-2-2- بازده سرمایه گذاری.. 16

 

2-2-3- روشهای سرمایه گذاری عبارتند از. 17

 

2-2-4- ریسک… 19

 

2-2-5- عوامل مؤثر بر ریسک و بازده سرمایه گذاری در محصولات مالی.. 21

 

2-2-5-1- عوامل کلان. 21

 

2-2-5-2- عوامل خرد 23

 

2-2-6- نظریه پرتفوی.. 25

 

2-2-7- مدل های ارائه شده جهت انتخاب پرتفوی بهینه. 29

 

2-2-7-1- مدل میانگین- واریانس… 29

 

2-2-7-2- مدل میانگین- نیمه واریانس… 30

 

2-2-7-3- مدل احتمالی.. 30

 

2-2-7-4- مدل میانگین-  واریانس-  چولگی.. 30

 

2-2-7-5- مدل فازی.. 30

 

2-2-7-6- مدل شبکه عصبی.. 32

 

2-2-7-7- مدل الگوریتم ژنتیک… 32

 

2-3- بخش دوم: منطق فازی و الگوریتم ژنتیک… 36

 

2-3-1- منطق فازی.. 36

 

2-3-2- منطق فازی و کاربرد آن در تصمیم گیری.. 37

 

2-3-3- الگوریتم ژنتیک… 39

 

2-3-3-1- بررسی اجمالی الگوریتم ژنتیک… 40

 

2-3-3-2-کارکرد الگوریتم ژنتیک برای انتخاب پرتفوی.. 41

 

2-3-3-3- تشریح چگونگی اجرای الگوریتم نهایی.. 43

 

فصل سوم: روش اجرای تحقیق

 

 

 

3-1- مقدمه. 46

 

3-2- روش پژوهش… 46

 

3-3- سؤالات و فرضیات تحقیق.. 47

 

3-3-1- سؤالات تحقیق.. 47

 

3-3-2- فرضیه‏های تحقیق.. 47

 

3-5- جامعه و نمونه آماری.. 47

 

3-6- گردآوری اطلاعات… 49

 

3-7- روش‌ها و ابزار تحلیل داده‏ها 49

 

3-7-1- آزمون کولموگوروف- اسمیرنوف (K-S) 50

 

3-7-2- آزمون مقایسه میانگین دو جامعه. 50

 

3-8- خلاصه فصل.. 51

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

 

4-1- مقدمه. 53

 

4-2- رتبه بندی صنایع با استفاده از منطق فازی.. 53

 

4-3- مدل‌سازی و حل مدل با استفاده از الگوریتم ژنتیک… 62

 

4-3-1- مدل‌سازی.. 62

 

4-3-2- انتخاب سبد بهینه با استفاده از الگوریتم ژنتیک… 64

 

4-3-3-  نتایج الگوریتم ژنتیک روی مدل پیشنهادی.. 69

 

4-4- مقایسه عملکرد مدل مبتنی بر منطق فازی و مدل مارکویتز. 87

 

4-4-1- نتایج آزمون مرتبط با مقایسه میانگین مدل پیشنهادی مبتنی بر منطق فازی و مدل مارکویتز. 89

 

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات

 

5-1- مقدمه. 101

 

5-2- خلاصه پژوهش… 101

 

5-3- بررسی یافته‌ها و تفسیر نتایج پژوهش… 102

 

5-4- محدودیت‌های پژوهش… 103

 

5-5- پیشنهادهای کاربردی پژوهش… 103

 

5-6- پیشنهادهایی برای پژوهش‌های آتی.. 104

 

منابع و مآخذ. 105

 

فهرست منابع فارسی.. 105

 

فهرست منابع انگلیسی.. 108

 

چکیده انگلیسی.. 110

 

 

 

 

 

فهرست جداول

 

عنوان                                                                                                   شماره صفحه

 

جدول 2-1: کاربرد الگوریتم ژنتیک در حل مسئله انتخاب مجموعه دارایی…………………………………………………………. 34

 

جدول 2-2: تفاوت های اصلی بین الگوریتم ژنتیک و الگوریتم های بهینه سازی سنتی…………………………………………….. 35

 

جدول3-1: شرکت های عضو نمونه آماری……………………………………………………………………………………….. 48

 

جدول 4-1: اهمیت شاخص‌ها از دید چهار فرد خبره 54

 

جدول 4-2: صفات زبانی و وزن‌های عددی ذوزنقه‌ای……………………………………………………………………………. 54

 

جدول 4-3: ارزیابی صنایع نسبت به شاخص نقدشوندگی سهام…………………………………………………………………… 56

 

جدول 4-4: ارزیابی صنایع نسبت به شاخص بازده سهام . 56

 

جدول 4-5: ارزیابی صنایع نسبت به شاخص سود هر سهم……………………………………………………………………….. 57

 

جدول 4-6: ارزیابی صنایع نسبت به شاخص نسبت قیمت به سود هر سهم………………………………………………………… 57

 

جدول 4-7: ارزیابی صنایع نسبت به شاخص ریسک سیستماتیک………………………………………………………………….. 57

 

جدول 4-8: مطلوبیت فازی برای صنایع مختلف .. 61

 

جدول 4-9: امتیاز کل برای صنایع مختلف .. 61

 

جدول 4-10: رتبه‌بندی صنایع…………………………………………………………………………………………………….. 62

 

جدول 4-11: کدگذاری صنایع و شرکتها در جامعه آماری مورد مطالعه……………………………………………………………. 70

 

جدول 4-12: نتایج الگوریتم ژنتیک برای سبد سهام 5 تایی در 10 بار اجرا…………………………………………………………. 73

 

………………………………………………………… 73

 

جدول 4-14: نتایج الگوریتم ژنتیک برای سبد سهام 10 تایی در 10 بار اجرا……………………………………………………….. 74

 

جدول 4-15: نتایج الگوریتم ژنتیک برای سبد سهام 12 تایی در 10 بار اجرا 74

 

جدول 4-16: نتایج الگوریتم ژنتیک برای سبد سهام 15 تایی در 10 بار اجرا 75

 

جدول 4-17: نتایج الگوریتم ژنتیک برای سبد سهام 17 تایی در 10 بار اجرا……………………………………………………….. 75

 

جدول 4-18: نتایج الگوریتم ژنتیک برای سبد سهام 20 تایی در 10 بار اجرا……………………………………………………….. 76

 

جدول 4-19: اطلاعات مربوط به بهترین سبد 5 تایی حاصل از 10 بار اجرا………………………………………………………… 76

 

جدول 4-20: اطلاعات مربوط به بهترین سبد 7 تایی حاصل از 10 بار اجرا 77

 

جدول 4-21: اطلاعات مربوط به بهترین سبد 10 تایی حاصل از 10 بار اجرا……………………………………………………….. 78

 

جدول 4-22: اطلاعات مربوط به بهترین سبد 12 تایی حاصل از 10 بار اجرا 79

 

جدول 4-23: اطلاعات مربوط به بهترین سبد 15 تایی حاصل از 10 بار اجرا……………………………………………………….. 80

 

جدول 4-24: اطلاعات مربوط به بهترین سبد 17 تایی حاصل از 10 بار اجرا 82

 

جدول 4-25: اطلاعات مربوط به بهترین سبد 20 تایی حاصل از 10 بار اجرا 83

 

جدول 4-26: خلاصه نتایج مدل پیشنهادی مبتنی بر منطق فازی به ازای اندازه‌های مختلف سبد …………………………………….  88

 

جدول 4-27: خلاصه‌ی نتایج مدل مارکویتز به ازای اندازه‌های مختلف سبد . 89

 

جدول 4-28: آزمون میانگین  بازده دو جامعه (سبد 5 تایی) 89

 

جدول 4-29: آزمون میانگین ریسک دو جامعه (سبد 5 تایی) 90

 

جدول 4-30: آزمون میانگین بازده دو جامعه (سبد 7 تایی) 91

 

جدول 4-31: آزمون میانگین ریسک دو جامعه (سبد 7 تایی……………………………………………………………………….. 91

 

جدول 4-32: آزمون میانگین بازده دو جامعه (سبد 10 تایی) 92

 

جدول 4-33: آزمون میانگین ریسک دو جامعه (سبد 10 تایی……………………………………………………………………… 93

 

جدول 4-34: آزمون میانگین بازده دو جامعه (سبد 12 تایی) 93

 

جدول 4-35: آزمون میانگین ریسک دو جامعه (سبد 12 تایی……………………………………………………………………… 94

 

جدول 4-36: آزمون میانگین بازده دو جامعه (سبد 15 تایی) 95

 

جدول 4-37: آزمون میانگین ریسک دو جامعه (سبد 15 تایی……………………………………………………………………… 95

 

جدول 4-38: آزمون میانگین بازده دو جامعه (سبد 17 تایی) 96

 

جدول 4-39: آزمون میانگین ریسک دو جامعه (سبد 17 تایی……………………………………………………………………… 97

 

جدول 4-40: آزمون میانگین بازده دو جامعه (سبد 20 تایی) 97

 

جدول 4-41: آزمون میانگین ریسک دو جامعه (سبد 20 تایی……………………………………………………………………… 98

 

جدول 5-1: رتبه‌بندی صنایع . 102

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

 

عنوان                                                                                                                              شماره صفحه

 

شکل 2-1: عوامل مؤثر در بازدهی ………………………………………………………………………………………………  19

 

شکل2-2: نمودار ریسک………………………………………………………………………………………………………… 27

 

شکل4-1: وزن‌های عددی برای صفات زبانی…………………………………………………………………………………… 55

 

شکل 4-2: سلسله مراتب منطق فازی برای رتبه‌بندی صنایع……………………………………………………………………… 60

 

شکل 4-3: فلوچارت الگوریتم پیشنهادی………………………………………………………………………………………… 66

 

شکل 4-4: نمودار روند همگرایی الگوریتم ژنتیک پیشنهادی برای بهترین سبد 5 تایی…………………………………………….. 84

 

شکل 4-5: نمودار روند همگرایی الگوریتم ژنتیک پیشنهادی برای بهترین سبد 7 تایی . 85

 

شکل 4-6: نمودار روند همگرایی الگوریتم ژنتیک پیشنهادی برای بهترین سبد 10 تایی…………………………………………… 85

 

شکل 4-7: نمودار روند همگرایی الگوریتم ژنتیک پیشنهادی برای بهترین سبد 12 تایی…………………………………………… 86

 

شکل 4-8: نمودار روند همگرایی الگوریتم ژنتیک پیشنهادی برای بهترین سبد 15 تایی…………………………………………… 86

 

شکل 4-9: نمودار روند همگرایی الگوریتم ژنتیک پیشنهادی برای بهترین سبد 17 تایی…………………………………………… 87

 

شکل 4-10: نمودار روند همگرایی الگوریتم ژنتیک پیشنهادی برای بهترین سبد 20 تایی………………………………………….. 87

 

 

 

 

 

چکیده

 

هدف اصلی این پژوهش بررسی و مقایسه عملکرد مدل مبتنی بر منطق فازی و مارکویتز در مقایسه با مدل مارکویتز می باشد. در این پژوهش نخست پنج صنعت مورد مطالعه (مواد و محصولات دارویی، خودرو و ساخت قطعات، ماشین آلات و تجهیزات، محصولات غذایی و آشامیدنی و 5 محصولات شیمیایی) به وسیله‌ منطق فازی و براساس پنج شاخص ‌(نقدشوندگی سهام، بازده سهام، سود هر سهم، نسبت قیمت به سود هر سهم و ریسک سیستماتیک) رتبه‌بندی شده، سپس با توسعه مدل مارکویتز و حل آن با الگوریتم ژنتیک، سبد سهامی را انتخاب نموده که ریسک کم و بازده بالایی داشته است.

 

جامعه­ی آماری پژوهش حاضر تمامی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در صنایع  مواد و محصولات دارویی، خودرو و ساخت قطعات، ماشین آلات و تجهیزات، محصولات غذایی و آشامیدنی و محصولات شیمیایی طی سالهای 1385تا 1390 می باشد که براساس روش حذفی سیستماتیک حجم نمونه نهایی 69 شرکت می باشد که عملکرد مدل های مبتنی بر منطق فازی و مارکویتز در مقایسه با مدل مارکویتز عملکرد براساس سبدهای 5، 7، 10، 12، 15، 17و 20تایی از شرکت های مزبور مورد بررسی و آزمون قرار گرفته است.

 

نتایـج حاصل از آزمون مقایسه میانگیـن دو جامعه نشان می دهد تمامی سبدهای سهام تشکیل شده (با اندازه های مختلف) توسط مدل مبتنی بر منطق فازی نسبت به مدل مارکویتز از بازده بیشتر و ریسک (واریانس) کمتری برخوردارند که نشان دهنده عملکرد بهتز مدل پیشنهادی تحقیق حاضر نسبت به مدل مارکویتز می باشد.

 

واژگان کلیدی: منطق فازی، مدل مارکویتز، الگوریتم ژنتیک، سبدهای سهام

 

 

 

 

 

فصل اول: کلیات تحقیق